CaliToday News – Trong một động thái leo thang chính trị mạnh mẽ, các nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ đã liên tiếp trình các nghị quyết luận tội nhằm vào hai thẩm phán liên bang từng được cựu Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm.
Hôm 9 tháng 6, Hạ nghị sĩ Greg Steube (bang Florida) đệ trình nghị quyết luận tội ông John McConnell Jr. — Chánh án Tòa án Quận Rhode Island. Lý do là phán quyết của thẩm phán này đã chặn đứng một chính sách của USCIS (Cục Di trú và Nhập tịch) vốn cho phép tạm dừng đơn xin tị nạn của các cá nhân đến từ những quốc gia có rủi ro cao. Ông Steube cáo buộc thẩm phán McConnell đã “đặt lợi ích của người nước ngoài lên trên an ninh quốc gia”.
Song song đó, hai nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại bang Georgia cũng nhắm vào Thẩm phán Eleanor Ross của Tòa án Khu vực Bắc Georgia. Quyết định này đưa ra sau một cuộc điều tra của Hội đồng Tư pháp liên bang, kết luận bà Ross đã vi phạm đạo đức nghề nghiệp nghiêm trọng khi có quan hệ tình cảm ngay tại phòng làm việc trong giờ hành chính và không trung thực khi bị chất vấn. Mặc dù bị kỷ luật nội bộ và tước quyền thăng chức Chánh án, bà Ross hiện vẫn tại nhiệm.
Một “cuộc chiến” có hệ thống nhắm vào băng ghế tư pháp
Theo Hiến pháp Mỹ, các thẩm phán liên bang được bổ nhiệm trọn đời và chỉ có thể bị bãi nhiệm thông qua quy trình luận tội của Hạ viện và phải được 2/3 số phiếu ủng hộ tại Thượng viện kết tội.
Đây không phải là các vụ việc riêng lẻ. Trong kỳ Quốc hội này, phe Cộng hòa đã liên tiếp nộp nghị quyết luận tội chống lại nhiều thẩm phán liên bang vì các phán quyết đi ngược lại chương trình nghị sự về di trú của chính quyền Trump. Hồi đầu năm, truyền thông đưa tin Bộ Tư pháp đã yêu cầu tất cả 93 văn phòng luật sư liên bang rà soát các hành vi được cho là “chủ nghĩa hoạt động tư pháp” để chuẩn bị hồ sơ luận tội. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Todd Blanche thậm chí từng mô tả cục diện này là một “cuộc chiến” với hệ thống tư pháp.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson tuyên bố ủng hộ biện pháp này, gọi đây là hành động chính đáng trước những “sự lạm dụng quyền lực nghiêm trọng”. Tuy nhiên, để thành công tại Thượng viện, phe Cộng hòa cần một sự đồng thuận tuyệt đối — điều rất khó khăn khi Đảng Dân chủ đồng loạt phản đối. Ở chiều ngược lại, phía Đảng Dân chủ cũng đáp trả khi Hạ nghị sĩ Steve Cohen trình các điều khoản luận tội nhằm vào chính Chánh án Tòa án Tối cao John Roberts vì các cáo buộc vi phạm đạo đức.
Tiền lệ lịch sử và lời cảnh báo từ Chánh án Tòa án Tối cao
Trong lịch sử Hoa Kỳ, việc luận tội thẩm phán là cực kỳ hiếm hoi. Hạ viện từng khởi động thủ tục này hơn 60 lần nhưng Thượng viện mới chỉ kết tội và cách chức đúng 8 người — và tất cả đều vì các tội danh rõ ràng như nhận hối lộ hoặc khai man, chứ chưa từng có tiền lệ bãi nhiệm vì một phán quyết chuyên môn.
Các học giả pháp lý lưu ý rằng việc mượn cớ phán quyết để luận tội thẩm phán đã bị phản đối từ những năm 1800, kể từ sau vụ Thượng viện tuyên trắng án cho Thánh án Samuel Chase vào năm 1804. Sự kiện đó đã đặt ra nguyên tắc: Luận tội không phải là công cụ để trừng phạt các thẩm phán vì những quyết định của họ.
Chính Chánh án Tòa án Tối cao John Roberts cũng đã lên tiếng chỉ trích xu hướng này:
“Trong hơn hai thế kỷ qua, một nguyên tắc đã được thiết lập vững chắc rằng luận tội không phải là một phản ứng phù hợp đối với những bất đồng liên quan đến một phán quyết tư pháp. Quy trình xem xét phúc thẩm thông thường được sinh ra là để phục vụ mục đích đó. Chúng ta không có các thẩm phán của Obama hay thẩm phán của Trump, thẩm phán của Bush hay thẩm phán của Clinton.”
Nguồn Tổng hợp
