Hai cựu cán bộ xã Trường Sơn- tỉnh Phú Thọ gồm: Bạch Chí Điển, cựu chủ tịch xã, và Hoàng Mạnh Dũng, cựu công chức địa chính – xây dựng, bị khởi tố theo cáo buộc tội “Lạm quyền trong khi thi hành công vụ”. Cả hai bị cấm đi khỏi nơi cư trú để phục vụ điều tra. Đây là vụ án thu hút sự chú ý khi hai cựu cán bộ có hành vi tự ý chuyển nhượng đất công và công trình thuộc sở hữu nhà nước trong nhiều năm…
Theo thông tin ban đầu của cơ quan điều tra công bố vào ngày 14 tháng 10 năm 2026, những sai phạm bị cáo buộc xảy ra trong giai đoạn 2013–2018, khi ông Bạch Chí Điển giữ chức Chủ tịch UBND xã Trường Sơn (tỉnh Hòa Bình trước khi sáp nhập vào tỉnh Phú Thọ) qua hai nhiệm kỳ 2011–2016 và 2016–2021, còn ông Hoàng Mạnh Dũng phụ trách công việc địa chính – xây dựng. Nhà chức trách tỉnh Phú Thọ cho rằng hai người đã vượt quá quyền hạn được giao, tự ý chuyển nhượng nhiều khu đất và công trình công cộng cho các cá nhân, bất chấp những quy định về quản lý và sử dụng tài sản nhà nước.
Cụ thể những tài sản liên quan được cho là gồm đất thuộc khu vực trụ sở Chi cục Thuế huyện, trường mẫu giáo, trạm y tế xã cùng một số công trình công cộng khác. Đây đều là tài sản phục vụ hoạt động của cơ quan công quyền và nhu cầu chung của người dân, không phải đất tư nhân để chính quyền cấp xã tùy tiện mua bán, sang nhượng. Theo kết quả điều tra ban đầu, tổng diện tích đất công được chuyển nhượng cho bốn hộ dân sinh sống quanh khu vực là 1.116,2 mét vuông, với số tiền giao dịch hơn 545,8 triệu đồng.
Điều đáng chú ý là khoản tiền thu được bị cho là không nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định. Thay vào đó, số tiền này được giữ lại để quản lý nội bộ, không ghi vào sổ sách kế toán và tự ý chi tiêu khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Cơ quan điều tra xác định việc chuyển nhượng trái quy định đã gây thiệt hại cho bốn hộ dân mua đất, bởi những thửa đất này thuộc diện phải thu hồi theo luật đất đai. Tổng thiệt hại được xác định ban đầu là 545,86 triệu đồng, tương ứng với số tiền các hộ dân đã bỏ ra giao dịch. Điều này cho thấy hậu quả của việc cán bộ địa phương tự ý quyết định đối với đất công không chỉ ảnh hưởng đến tài sản nhà nước mà còn đẩy người mua vào cảnh khó khăn về pháp lý: tiền đã trả nhưng quyền sử dụng đất có thể không được công nhận, trong khi đất có nguy cơ bị thu hồi.
Vụ án tại Trường Sơn không phải trường hợp duy nhất liên quan đến những sai phạm về đất đai ở cấp cơ sở. Trước đó, ngày 5/10/2023, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Bắc Giang khởi tố ông Chu Quang Thành, cựu Chủ tịch UBND xã Tân An, huyện Yên Dũng, vì bị cáo buộc lạm quyền trong khi thi hành công vụ. Theo kết quả điều tra được công bố, trong năm 2016, ông Thành đã chỉ đạo lập danh sách giao đất trái thẩm quyền cho các hộ dân mua 79 lô đất tại thôn Thắng. Vụ án được xác định gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng và tiếp tục được điều tra mở rộng.
Một vụ việc khác xảy ra tại phường Trần Lãm, thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình trước đây. Ngày 21/9/2024, theo thông tin từ Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Thái Bình, cơ quan này đã ban hành cáo trạng truy tố ông Nguyễn Mạnh Thảo, cựu Chủ tịch UBND phường, và ông Đỗ Văn Vĩnh, cựu thủ quỹ phường, về tội “Lạm quyền trong khi thi hành công vụ”. Theo cáo trạng, trong thời gian từ năm 2003 đến năm 2010, hai người có liên quan đến việc giao 64 lô đất trái quy định, với tổng diện tích hơn 4.100 mét vuông. Vụ án cho thấy việc giao đất sai thẩm quyền có thể kéo dài nhiều năm trước khi bị phát hiện và xử lý theo thủ tục hình sự.
Điểm chung của những vụ việc này là quyền hạn quản lý tại xã, phường bị cáo buộc sử dụng sai quy định để quyết định việc giao hoặc sang nhượng đất. Điều đáng nói ở đây là đất công vốn được quản lý nhằm phục vụ lợi ích chung, nhưng khi bị giao bán trái thẩm quyền, người dân mua đất có thể mất tiền, nhà nước phải giải quyết hậu quả, còn việc thu hồi tài sản và bồi hoàn thiệt hại có thể trở nên phức tạp.
Điều này cho thấy, những vụ án liên quan đến đất công nhu cầu cấp thiết phải minh bạch hóa việc quản lý tài sản nhà nước, kiểm soát quyền hạn của cán bộ cơ sở và lưu giữ đầy đủ chứng từ thu chi.
NGƯỜI QUAN SÁT
