Tuesday, November 17, 2026

Chính quyền Trump siết chặt kiểm soát công nghệ AI, ngăn Trung Quốc tiếp cận chip Mỹ qua nước thứ ba

Calitoday News – Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa ban hành các quy định mới nhằm ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận gián tiếp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến của Hoa Kỳ thông qua các trung tâm dữ liệu đặt tại nước thứ ba. Động thái này đánh dấu bước leo thang mới trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Washington và Bắc Kinh, đặc biệt trong lĩnh vực chip bán dẫn và phát triển các mô hình AI thế hệ mới.

Theo Associated Press, các quy định được công bố ngày 16/11 và có hiệu lực ngay lập tức, tập trung vào việc hạn chế quyền truy cập từ xa đối với những bộ vi xử lý và máy chủ tiên tiến do Mỹ sản xuất.

Trước đây, mặc dù Washington đã cấm xuất khẩu nhiều loại chip AI hiện đại nhất sang Trung Quốc, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn có thể thuê năng lực điện toán từ những trung tâm dữ liệu ở nước ngoài. Điều này cho phép họ sử dụng sức mạnh xử lý của chip Mỹ để huấn luyện các mô hình AI mà không cần trực tiếp nhập khẩu thiết bị vào Trung Quốc.

Quy định mới nhằm bịt lỗ hổng này bằng cách kiểm soát cả quyền sử dụng công nghệ từ xa, thay vì chỉ hạn chế việc vận chuyển chip qua biên giới.

Theo Bộ Thương mại Hoa Kỳ, những trung tâm dữ liệu ở nước ngoài cung cấp dịch vụ cho các doanh nghiệp tại Trung Quốc, Nga, Iran và Cuba sẽ phải xác minh danh tính người sử dụng cuối cùng. Đồng thời, việc xuất khẩu chip tiên tiến sang Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Brazil sẽ chịu thêm các yêu cầu cấp phép và kiểm tra từng trường hợp.

Washington cho rằng những quốc gia này có nguy cơ trở thành điểm trung chuyển công nghệ sang các thị trường đang chịu lệnh hạn chế của Mỹ.

Động thái siết chặt kiểm soát diễn ra trong bối cảnh công ty Megaspeed International, có trụ sở tại Singapore, đang bị điều tra vì nghi ngờ chuyển hướng các chip AI tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc.

Theo giới chức Mỹ, Megaspeed cung cấp năng lực điện toán cho các doanh nghiệp Trung Quốc thông qua hệ thống máy chủ đặt tại Đông Nam Á, trong đó có Malaysia. Các nhà điều tra nghi ngờ một số thiết bị có thể đã được vận chuyển hoặc sử dụng không đúng với mục đích khai báo ban đầu.

Bộ Thương mại và Bộ Tư pháp Mỹ cho biết cuộc điều tra liên quan đến Megaspeed đã bắt đầu từ năm 2024. Singapore và Malaysia cũng đang xem xét khả năng các máy chủ hoặc chip bị chuyển tiếp sang những địa điểm không được phép. Những nghi vấn này hiện vẫn đang trong quá trình điều tra.

Vụ việc còn gây tranh cãi trong nội bộ chính quyền Trump. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent được cho là đã chỉ trích Bộ Thương mại vì chậm áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip Nvidia liên quan đến Megaspeed.

Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick được cho là lo ngại những biện pháp quá cứng rắn có thể gây tổn hại quan hệ thương mại Mỹ–Trung.

Tổng thống Trump thừa nhận có những quan điểm khác nhau trong chính quyền, đồng thời nhấn mạnh mong muốn duy trì quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc. Quy định mới được ban hành đúng thời điểm ông Trump lên đường công du châu Á và dự kiến gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Tại Quốc hội Mỹ, nhiều nhà lập pháp thuộc cả hai đảng cũng đang thúc đẩy những dự luật tăng cường kiểm soát xuất khẩu công nghệ AI. Các đề xuất bao gồm theo dõi vị trí chip tiên tiến, tăng quyền giám sát của Quốc hội đối với giấy phép xuất khẩu và yêu cầu các đồng minh như Nhật Bản, Hà Lan phối hợp áp dụng biện pháp hạn chế tương tự.

Về phía Trung Quốc, Bắc Kinh phản đối các biện pháp kiểm soát mới, cho rằng Washington đang sử dụng công nghệ làm công cụ gây sức ép kinh tế và tuyên bố sẽ bảo vệ lợi ích của các doanh nghiệp Trung Quốc.

Giới quan sát nhận định quy định mới có thể ảnh hưởng đáng kể đến ngành công nghiệp bán dẫn và điện toán đám mây toàn cầu, đặc biệt đối với những tập đoàn công nghệ Mỹ như Nvidia và các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu tại Đông Nam Á.

Đây cũng là dấu hiệu cho thấy cuộc cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc đang mở rộng từ việc kiểm soát phần cứng sang cả quyền truy cập năng lực điện toán. Washington muốn bảo đảm những công nghệ tiên tiến nhất của Mỹ không bị sử dụng để phát triển các hệ thống AI có thể đe dọa lợi ích an ninh quốc gia.

Calitoday tổng hợp

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

MỚI CẬP NHẬT

spot_img