Tình hình an ninh tại Đông Bắc Á tiếp tục nóng lên khi Bình Nhưỡng đưa ra những lời cảnh cáo cứng rắn nhắm vào Nhật Bản, Hoa Kỳ và NATO, trong lúc Nam Hàn bất ngờ điều chỉnh cách tiếp cận đối với chương trình nguyên tử của Bắc Hàn…
Bán đảo Triều Tiên từ lâu đã là một điểm nóng của thế giới. Trong những ngày gần đây, tình hình càng trở nên phức tạp khi Bình Nhưỡng gia tăng những tuyên bố mạnh mẽ đối với Nhật Bản, Hoa Kỳ và NATO, trong khi chính quyền Tổng thống Nam Hàn Lee Jae-myung đang tìm cách thay đổi chính sách đối phó với chương trình nguyên tử của Bắc Hàn.
Ngày 4 tháng 8 năm 2026, bà Kim Yo-jong, em gái của lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong-un và là một nhân vật có ảnh hưởng lớn trong chính sách đối ngoại của Bình Nhưỡng, đã lên tiếng chỉ trích việc Nhật Bản gia tăng khả năng quốc phòng. Qua Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA), bà Kim cảnh cáo rằng Bắc Hàn có thể tính đến việc triển khai “những lựa chọn quân sự bổ sung” để đối phó với những thay đổi trong môi trường an ninh khu vực.
Lời tuyên bố này được đưa ra sau khi Nhật Bản thử nghiệm loại hỏa tiễn hành trình Tomahawk do Hoa Kỳ chế tạo trên một chiến hạm Aegis. Bình Nhưỡng cho rằng Tokyo đang dần thay đổi chính sách quốc phòng truyền thống, từng bước xây dựng khả năng tấn công tầm xa và thoát khỏi giới hạn của một lực lượng chỉ mang tính phòng vệ.
Phía Bắc Hàn cáo buộc sự hợp tác quân sự ngày càng sâu rộng giữa Washington và Tokyo đang biến Nhật Bản thành một trung tâm chỉ huy chiến lược mới của Hoa Kỳ tại vùng Đông Á. Truyền thông nhà nước Bắc Hàn nhiều lần lên tiếng phản đối việc Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại Nhật Bản cũng như việc Washington, Seoul và Tokyo mở rộng hợp tác quốc phòng.
Theo lập luận của Bình Nhưỡng, những hoạt động này làm gia tăng nguy cơ xung đột trên bán đảo Triều Tiên và được sử dụng như một lý do để Bắc Hàn tiếp tục phát triển vũ khí và củng cố năng lực quân sự.
Không chỉ nhắm vào Nhật Bản và Hoa Kỳ, Bắc Hàn cũng lên tiếng chỉ trích kế hoạch hiện đại hóa hệ thống hậu cần quân sự của NATO. Bình Nhưỡng cho rằng liên minh quân sự này đang mở rộng ảnh hưởng sang khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và chuẩn bị cho những cuộc đối đầu trong tương lai.
Tuy nhiên, các quốc gia NATO cho biết việc tăng cường hợp tác với những đối tác tại Á Châu chủ yếu nhằm thích ứng với tình hình an ninh đang thay đổi, chứ không nhằm chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh cụ thể.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia quốc tế, những tuyên bố cứng rắn từ Bình Nhưỡng thường mang nhiều mục đích khác nhau. Một mặt, đó là cách gửi thông điệp cảnh cáo đến các đối thủ bên ngoài; mặt khác, đây cũng là phương tiện nhằm củng cố vị thế chính trị trong nước.
Trong nhiều năm qua, Bắc Hàn luôn xem chương trình nguyên tử và hỏa tiễn là công cụ quan trọng để bảo đảm an ninh cho chính quyền của họ. Vì vậy, bất cứ động thái quân sự nào từ Hoa Kỳ, Nhật Bản hoặc Nam Hàn đều có thể trở thành lý do để Bình Nhưỡng biện minh cho việc tiếp tục phát triển võ khí.
Trong lúc Bắc Hàn giữ lập trường cứng rắn, Nam Hàn dưới thời Tổng thống Lee Jae-myung lại đang thử nghiệm một hướng đi mới. Thay vì tiếp tục đặt mục tiêu buộc Bắc Hàn phải từ bỏ toàn bộ chương trình nguyên tử ngay từ bước đầu, Seoul cho rằng cần ưu tiên một mục tiêu thực tế hơn, đó là ngăn chặn chương trình này tiếp tục mở rộng.
Ngày 23 tháng 7 năm 2026, Bộ Thống nhất Nam Hàn cho biết chính phủ Tổng thống Lee Jae-myung đang chuyển từ chính sách “phi nguyên tử hóa trước tiên” sang phương cách chú trọng hòa bình và ổn định trước mắt. Bộ trưởng Thống nhất Chung Dong-young cho biết mục tiêu lâu dài vẫn là một bán đảo Triều Tiên không có võ khí nguyên tử, nhưng trước mắt cần tìm cách đóng băng khả năng phát triển thêm của Bắc Hàn.
Tổng thống Lee Jae-myung trước đó cũng từng nhận định rằng yêu cầu Bắc Hàn lập tức từ bỏ toàn bộ kho võ khí nguyên tử có thể không phù hợp với tình hình thực tế hiện nay. Theo ông, một lộ trình từng bước gồm đóng băng, giảm thiểu năng lực nguyên tử và tiến tới phi nguyên tử hóa có thể là hướng đi khả thi hơn trong tương lai.
Tuy nhiên, con đường ngoại giao với Bình Nhưỡng vẫn vô cùng khó khăn. Chính quyền Kim Jong-un nhiều lần tuyên bố chương trình nguyên tử là vấn đề an ninh quốc gia không thể đảo ngược. Đây chính là khoảng cách lớn nhất giữa mong muốn của Seoul và lập trường của Bình Nhưỡng.
Nhìn từ góc độ quân sự, tình hình hiện nay phản ánh một cuộc tranh chấp chiến lược kéo dài tại Đông Bắc Á. Nhật Bản đang nhanh chóng củng cố khả năng phòng thủ trước những thay đổi của môi trường an ninh chung quanh. Nam Hàn tìm cách cân bằng giữa việc duy trì sức mạnh răn đe và mở cửa đối thoại. Trong khi đó, Bắc Hàn tiếp tục dựa vào sức mạnh quân sự và chương trình nguyên tử như một công cụ tạo ảnh hưởng trên bàn cờ quốc tế.
Điều đáng lo ngại nhất hiện nay không chỉ nằm ở số lượng võ khí mà từng bên đang sở hữu, mà còn ở nguy cơ các bên hiểu sai ý định của nhau. Khi những cuộc tập trận quân sự, chương trình phát triển hỏa tiễn và những lời tuyên bố mạnh mẽ liên tục xuất hiện, chỉ một sự tính toán sai lầm cũng có thể khiến tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
