CALIFORNIA, ngày 15/10/2026 – Bộ Tư pháp Hoa Kỳ hôm thứ Năm đã chính thức đệ đơn kiện tiểu bang California và các giới chức phụ trách bầu cử, yêu cầu tòa án liên bang ngăn chặn việc kiểm đếm phiếu bầu của hơn 20.000 cử tri mà chính quyền Tổng thống Donald Trump nghi ngờ không có quốc tịch Mỹ. Vụ kiện diễn ra chỉ chưa đầy ba tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, làm gia tăng căng thẳng giữa Washington và California về tính hợp pháp của danh sách cử tri và quyền kiểm soát hoạt động bầu cử.
Theo Bộ Tư pháp, cuộc điều tra phối hợp với Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã xác định hơn 20.000 người có khả năng không phải công dân Mỹ nhưng vẫn có tên trong danh sách cử tri California. Do tiểu bang tự động gửi phiếu bầu qua đường bưu điện cho tất cả cử tri đã ghi danh, chính quyền liên bang cho rằng những người này có thể đã nhận được phiếu bầu dành cho cuộc bầu cử liên bang sắp tới. Tuy nhiên, đây vẫn là những trường hợp bị nghi ngờ, chưa phải 20.000 người đã được xác nhận vi phạm luật bầu cử.
United States Department of Justice
+1
Tranh chấp bắt đầu leo thang hôm thứ Ba, ngày 13/10, khi Quyền Thứ trưởng Bộ Tư pháp R. Trent McCotter gửi thư cho Ngoại trưởng California Shirley Weber và ông Dean Logan, viên chức phụ trách ghi danh cử tri và bầu cử Quận Los Angeles.
Kèm theo thư gửi giới chức bầu cử địa phương là một ổ USB chứa danh sách những người bị nghi không có quốc tịch Mỹ. Theo bản sao tài liệu do Quận Los Angeles cung cấp, ổ USB được bảo vệ bằng mật khẩu viết tay.
Bộ Tư pháp yêu cầu các giới chức California đối chiếu danh sách này với hồ sơ ghi danh cử tri của tiểu bang trong vòng 48 giờ. Nếu không thể xác nhận quốc tịch Mỹ của những người có tên trong danh sách, California phải tách riêng phiếu bầu của họ và không đưa vào kiểm đếm cho đến khi hoàn tất xác minh.
Chính quyền liên bang cảnh báo sẽ tiến hành các biện pháp pháp lý khẩn cấp nếu California không tuân thủ yêu cầu. Sau khi thời hạn 48 giờ kết thúc mà không đạt được sự hợp tác theo yêu cầu, Bộ Tư pháp đã đệ đơn kiện tại Tòa án Liên bang Khu vực Trung California hôm 15/10.
AOL
+2
Trong đơn kiện, Bộ Tư pháp cho biết Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa (HSI) đã phối hợp với các cơ quan liên bang khác để phân tích dữ liệu ghi danh cử tri công khai, đối chiếu với những thông tin liên quan đến quốc tịch và tình trạng di trú.
Các nhà điều tra liên bang khẳng định quá trình kiểm tra đã xác định những dấu hiệu cho thấy một số người không phải công dân Mỹ có thể đã ghi danh bỏ phiếu, nhận phiếu bầu qua bưu điện hoặc tham gia các cuộc bầu cử liên bang.
Bộ Tư pháp lập luận rằng luật liên bang nghiêm cấm người không có quốc tịch Mỹ bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang. Vì vậy, cơ quan này cho rằng California có trách nhiệm ngăn chặn những lá phiếu không hợp lệ trước khi chúng được đưa vào kết quả chính thức.
Tổng chưởng lý Hoa Kỳ Todd Blanche tuyên bố hành vi gian lận bầu cử có sự tiếp tay của tiểu bang là điều không thể chấp nhận. Ông cho rằng nếu những cáo buộc được chứng minh trước tòa, California có thể đã làm suy giảm niềm tin của công chúng vào hệ thống bầu cử và vi phạm những quy định bảo vệ quyền đại diện chính trị của công dân Mỹ.
Trong khi đó, ông Bill Essayli, quan chức thuộc Văn phòng Công tố Liên bang Khu vực Trung California, cáo buộc giới chức bầu cử California đã được tạo cơ hội loại bỏ những người không đủ điều kiện khỏi danh sách cử tri và tách riêng phiếu bầu đáng ngờ, nhưng đã từ chối thực hiện.
United States Department of Justice
+1
Tuy nhiên, chính quyền California bác bỏ các cáo buộc và đặt câu hỏi về độ chính xác của dữ liệu do liên bang cung cấp.
Ngoại trưởng California Shirley Weber cho biết Bộ Tư pháp chưa đưa ra cơ sở rõ ràng chứng minh những người có tên trong danh sách thực sự không phải công dân Mỹ. Bà cũng chỉ trích yêu cầu kiểm tra khoảng 20.000 trường hợp trong vòng 48 giờ, ngay khi cuộc bầu cử đã bắt đầu, là không hợp lý.
Bà Weber viện dẫn một vụ việc tương tự tại Nevada, nơi Bộ An ninh Nội địa ban đầu nghi ngờ gần 16.000 người không có quốc tịch nằm trong danh sách cử tri. Tuy nhiên, sau quá trình rà soát, nhà chức trách liên bang không chứng minh được trường hợp nào trong nhóm được kiểm tra là người không có quốc tịch ghi danh trái phép.
Theo bà Weber, việc sử dụng những cơ sở dữ liệu có thể chứa sai sót để xác định tư cách cử tri có nguy cơ khiến công dân Mỹ hợp pháp bị đánh dấu nhầm là người không đủ điều kiện bỏ phiếu.
Los Angeles Times
+1
Ông Dean Logan, viên chức phụ trách bầu cử Quận Los Angeles, cũng từ chối thực hiện việc kiểm tra theo yêu cầu, một phần vì lo ngại vấn đề bảo mật và độ an toàn của ổ USB được cung cấp.
Trong khi đó, Tổng chưởng lý California Rob Bonta chỉ trích động thái của chính quyền Trump, cho rằng yêu cầu này có thể xung đột với các quy định liên bang và tiểu bang về bảo vệ quyền bầu cử.
Ông Bonta đặc biệt đề cập đến luật liên bang hạn chế việc loại bỏ hàng loạt cử tri khỏi danh sách ghi danh trong vòng 90 ngày trước cuộc bầu cử liên bang. Theo ông, việc yêu cầu rà soát và loại bỏ những người bị nghi ngờ ngay trước ngày bỏ phiếu có thể dẫn đến nguy cơ tước quyền bầu cử của công dân hợp pháp.
The Guardian
+1
Một điểm đáng chú ý khác là sự khác biệt giữa các con số mà chính quyền liên bang từng đưa ra. Khoảng ba tháng trước, Bộ An ninh Nội địa từng nêu nghi vấn có hơn 190.000 người không phải công dân Mỹ ghi danh bỏ phiếu tại California. Tuy nhiên, trong đơn kiện mới nhất, Bộ Tư pháp chỉ đề cập đến hơn 20.000 trường hợp mà cơ quan này cho rằng có cơ sở nghi ngờ cao hơn.
Đơn kiện không giải thích đầy đủ nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch lớn giữa hai con số.
Các chuyên gia bầu cử cũng lưu ý rằng việc một người bị hệ thống dữ liệu đánh dấu là có khả năng không phải công dân không đồng nghĩa người đó thực sự không có quốc tịch Mỹ. Những sai sót trong hồ sơ hành chính, thông tin nhập tịch chưa được cập nhật hoặc việc đối chiếu dữ liệu không chính xác đều có thể dẫn đến kết quả nhầm lẫn.
Los Angeles Times
+1
Về mặt pháp lý, Bộ Tư pháp yêu cầu tòa án ra lệnh buộc California tách riêng những lá phiếu của các cử tri nằm trong danh sách bị nghi ngờ, đồng thời phải xác minh quốc tịch của họ trước khi kiểm đếm.
Phía liên bang viện dẫn nguyên tắc tối cao của luật liên bang theo Hiến pháp Hoa Kỳ, lập luận rằng California không thể áp dụng những quy định bầu cử của tiểu bang theo cách làm cản trở việc thực thi luật liên bang.
Ngược lại, California cho rằng chính quyền liên bang chưa cung cấp bằng chứng đầy đủ để áp đặt những biện pháp có thể ảnh hưởng đến quyền bỏ phiếu của hàng nghìn người. Đây là vấn đề mà tòa án sẽ phải xem xét khi đánh giá tính hợp pháp của yêu cầu từ Bộ Tư pháp.
Roll Call
+1
Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang bước vào giai đoạn quyết định. California đã bắt đầu gửi phiếu bầu qua đường bưu điện, và nhiều cử tri có thể đã hoàn tất việc bỏ phiếu trước khi tranh chấp pháp lý được giải quyết.
Nếu tòa án chấp thuận yêu cầu của Bộ Tư pháp, những lá phiếu thuộc diện bị nghi ngờ có thể bị tạm thời giữ riêng trong lúc xác minh quốc tịch. Ngược lại, nếu yêu cầu bị bác bỏ, California có thể tiếp tục áp dụng quy trình xác minh và kiểm phiếu hiện hành.
Tính đến ngày 15/10, chưa có phán quyết cuối cùng xác nhận hơn 20.000 người trong danh sách của Bộ Tư pháp là cử tri không hợp lệ. Việc bị nêu tên trong danh sách nghi ngờ cũng không đồng nghĩa một người đã thực hiện hành vi gian lận bầu cử.
Vụ kiện mới nhất tiếp tục làm nổi bật cuộc đối đầu giữa chính quyền Trump và California về quyền quản lý bầu cử, việc sử dụng dữ liệu liên bang để xác minh quốc tịch và các biện pháp bảo đảm chỉ những người đủ điều kiện mới được bỏ phiếu, đồng thời không làm ảnh hưởng đến quyền bầu cử hợp pháp của công dân Mỹ.
Calitoday tổng hợp
