Thiếu thực phẩm kéo dài, lãnh tụ Bắc Hàn -Kim Jong-un tiếp tục phô trương những thành quả quân sự, từ phi cơ không người lái cho đến hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa có khả năng tấn công những mục tiêu cách xa hàng ngàn cây số. Những diễn biến này cho thấy, Bình Nhưỡng muốn gửi đi một thông điệp rõ ràng: bất chấp những khó khăn vể kinh tế và áp lực quốc tế, chương trình chế tạo võ khí vẫn là một ưu tiên hàng đầu…
Theo hãng thông tấn Reuters ngày 13 tháng 10 năm 2026, người đứng đầu nhà nước Bắc Hàn – ông Kim Jong-un đã đến dự lễ khánh thành Bảo tàng Cách mạng Quốc phòng mới vào ngày 11 tháng 10, cùng phu nhân Ri Sol-ju và cô con gái mà truyền thông quốc tế thường gọi là Ju-ae. Những hình ảnh do Hãng Thông tấn Trung ương của quốc gia này (KCNA) phổ biến cho thấy ông Kim đứng trước nhiều loại võ khí được phát triển trong thời gian ông cầm quyền, trong đó có hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa Hwasong-20. Bình Nhưỡng quảng cáo rằng loại hỏa tiễn này có khả năng vươn tới lãnh thổ Hoa Kỳ.
Theo ông Shin Jong-woo, Tổng thư ký Diễn đàn Quốc phòng và An ninh Hàn Quốc, khu vực trưng bày hỏa tiễn Hwasong-20 có một bản đồ thế giới mô tả tầm hoạt động vượt ra ngoài lục địa Hoa Kỳ, kéo dài đến Trung Đông, Úc Châu và Nam Mỹ. Một hình ảnh tại cuộc triển lãm dường như cũng mô tả cấu hình hỏa tiễn mang nhiều đầu đạn. Theo nhận định của chuyên gia Shin, cuộc triển lãm nhằm nêu bật những thành quả trong chương trình nghiên cứu quốc phòng dưới thời ông Kim, đồng thời phô bày sức mạnh quân sự của Bắc Hàn trước khả năng diễn ra một cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Donald Trump.
Đối với ông Kim Jong-un, võ khí chiến lược không chỉ có công dụng quân sự mà còn là một phương tiện chính trị. Bình Nhưỡng từ lâu vẫn biện minh rằng khả năng chế tạo hỏa tiễn và võ khí nguyên tử là phương tiện bảo vệ đất nước trước những mối đe dọa từ Hoa Kỳ cùng các đồng minh. Theo lập luận của nhà cầm quyền Bắc Hàn, việc sở hữu những loại võ khí có thể tấn công lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ buộc Washington phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi có bất cứ hành động quân sự nào. Tuy nhiên, đối với Nam Hàn, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác, việc Bắc Hàn liên tục phát triển các loại hỏa tiễn tầm xa lại làm gia tăng nguy cơ tính toán sai lầm, thúc đẩy cuộc chạy đua võ trang và khiến tình hình an ninh trong vùng thêm bất ổn.
Diễn biến đáng chú ý kế tiếp xảy ra vào sáng ngày 12 tháng 10 năm 2026. Theo Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Nam Hàn, quân đội nước này phát hiện nhiều hỏa tiễn đạn đạo được phóng đi từ khu vực gần Bình Nhưỡng, hướng về vùng biển phía đông bán đảo Triều Tiên, vào khoảng 9 giờ 20 phút sáng. Ít nhất một hỏa tiễn được cho là đã bay xa hơn 900 cây số. Nhật Bản cũng xác nhận đã phát hiện những vụ phóng này. Quân đội Nam Hàn và Hoa Kỳ tiếp tục phân tích để xác định chủng loại hỏa tiễn, đặc tính kỹ thuật và mục đích của các cuộc thử nghiệm.
Cũng trong ngày hôm đó, KCNA loan tin Bắc Hàn đã thử nghiệm một loại hỏa tiễn đạn đạo chiến thuật nhằm xác nhận việc nâng cấp thành công một bộ phận kỹ thuật quan trọng. Hãng thông tấn này tuyên bố rằng sự cải tiến sẽ góp phần nâng cao hiệu năng của các hệ thống võ khí tiến công, nhưng không công bố đầy đủ những chi tiết kỹ thuật. Theo Reuters và Yonhap, đây là vụ phóng hỏa tiễn thứ tư của Bình Nhưỡng trong vòng một tháng, diễn ra sau khi Nam Hàn công bố cuộc thử nghiệm hỏa tiễn siêu vượt âm của mình. Quân đội Nam Hàn nhận định những vụ phóng của Bắc Hàn là hành động phô trương năng lực quân sự và có thể nhằm đáp trả những bước tiến võ trang của Seoul.
Việc hai miền Triều Tiên liên tiếp trình diễn những thành quả quân sự đang khiến tình hình trên bán đảo thêm căng thẳng. Mỗi khi một bên công bố một loại võ khí mới, bên kia lại có thêm lý do để đẩy mạnh việc nghiên cứu, thử nghiệm và gia tăng ngân khoản quốc phòng. Vòng xoáy này khiến nguy cơ đối đầu khó giảm bớt, ngay cả khi các bên tuyên bố rằng việc phát triển võ khí chỉ nhằm mục đích tự vệ. Đối với dân chúng trong vùng, những cuộc thử nghiệm như thế không đơn thuần là chuyện kỹ thuật quân sự, mà còn là lời nhắc nhở rằng nền hòa bình trên bán đảo Triều Tiên vẫn rất mong manh và có thể bị đe dọa bất cứ lúc nào.
Trong bối cảnh ấy, ngày 12 tháng 10, Tổng thống Donald Trump cho biết ông có thể gặp ông Kim Jong-un trong chuyến công du Á Châu dự trù vào tháng 11. Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump từng gặp lãnh tụ Bắc Hàn tại Singapore vào tháng 6 năm 2018, tại Hà Nội vào tháng 2 năm 2019 và có cuộc gặp ngắn tại khu vực biên giới giữa hai miền Triều Tiên vào tháng 6 năm 2019. Tuy nhiên, những cuộc tiếp xúc trước đây đã không đưa đến một thỏa thuận toàn diện về chương trình võ khí nguyên tử của Bình Nhưỡng. Cho đến nay, khả năng tổ chức một cuộc gặp mới vẫn chỉ được đề cập, chứ chưa phải là một hội nghị thượng đỉnh đã được chính thức xác nhận.
Điều gây ra nhiều tranh luận nhất chính là sự tương phản giữa chương trình quân sự đầy tham vọng của Bình Nhưỡng và đời sống thiếu thốn của người dân. Theo Chương trình Lương thực Thế giới (WFP), Bắc Hàn tiếp tục phải đối phó với tình trạng thiếu an ninh lương thực do diện tích đất canh tác hạn chế, thiếu phân bón, thiếu máy móc nông nghiệp tân tiến, cùng những thiên tai như hạn hán, lụt lội và bão tố. Các dữ kiện do WFP công bố cho biết khoảng 10,7 triệu người trong tổng số dân ước tính 25,9 triệu người của quốc gia này đang bị suy dinh dưỡng. Con số ấy cho thấy tình trạng thiếu thực phẩm không phải là một vấn đề nhỏ hoặc chỉ xuất hiện nhất thời, mà là một cuộc khủng hoảng nhân đạo kéo dài.
Bắc Hàn là một quốc gia nghèo khó, nơi nhiều gia đình vẫn phải chật vật lo từng bữa ăn hằng ngày, nhưng nhà cầm quyền lại dành sự chú ý đặc biệt cho hỏa tiễn, đầu đạn và những hệ thống võ khí ngày càng phức tạp. Sự tương phản này khiến nhiều người đặt câu hỏi về thứ tự ưu tiên của chế độ: nếu nguồn lực quốc gia được dành nhiều hơn cho việc sản xuất lương thực, chăm sóc sức khỏe và cải thiện đời sống dân chúng, liệu hàng triệu người có bớt cảnh thiếu thốn hay không?
Dĩ nhiên, không thể quy toàn bộ tình trạng thiếu ăn tại Bắc Hàn cho riêng chương trình quân sự, bởi nền nông nghiệp yếu kém, thiên tai, những biện pháp cô lập kinh tế và các hạn chế trong hệ thống quản trị cũng góp phần gây ra cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, việc tiếp tục đặt sức mạnh quân sự lên hàng đầu trong lúc những nhu cầu căn bản của người dân chưa được bảo đảm vẫn là một vấn đề đáng quan tâm.
Chính sách của ông Kim Jong-un thường bị chỉ trích là hung hăng và hiếu chiến, do những vụ thử hỏa tiễn liên tiếp, các lời đe dọa và việc không ngừng mở rộng kho võ khí. Bình Nhưỡng bác bỏ những lời chỉ trích ấy, lập luận rằng họ cần có khả năng răn đe để bảo vệ chế độ trước áp lực từ bên ngoài. Tuy nhiên, ngay cả khi mục tiêu được tuyên bố là tự vệ, việc liên tục phô trương khả năng tấn công tầm xa vẫn khiến các quốc gia láng giềng lo ngại, đồng thời làm suy giảm cơ hội xây dựng lòng tin. Một quốc gia có thể tìm cách bảo vệ chủ quyền của mình mà không nhất thiết phải khiến cả khu vực thường xuyên đứng trước nguy cơ khủng hoảng quân sự.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
