CaliToday News – Thẩm phán Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 5 James Ho, người từng được Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm năm 2017 và được xem là ứng viên tiềm năng cho Tối cao Pháp viện, vừa gây chú ý khi chỉ trích phán quyết Trump v. Barbara hồi tháng 6/2026. Đây là phán quyết bác bỏ nỗ lực hạn chế quyền công dân theo nơi sinh của ông Trump. Phát biểu của Thẩm phán Ho diễn ra ngày 5/10 trước các nhà hoạt động Cơ đốc giáo tại Bảo tàng Kinh thánh ở Washington, D.C.
Lập trường mới này dường như mâu thuẫn với quan điểm lâu năm của ông Ho về Điều khoản Quyền công dân thuộc Tu chính án thứ 14. Trong bài viết trên một tạp chí luật năm 2006, ông từng khẳng định Tu chính án thứ 14 bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh cho con cái của người không có giấy tờ tương tự như hậu duệ của những người trên tàu Mayflower. Năm 2011, trên Wall Street Journal, ông tiếp tục nhấn mạnh nghĩa rõ ràng của hiến pháp là bất kỳ người nước ngoài nào sống tại Hoa Kỳ đều phải tuân thủ luật pháp Mỹ, do đó thuộc diện “chịu sự tài phán”. Cả phe ủng hộ lẫn phản đối điều khoản này trong lịch sử đều đồng thuận rằng quyền này áp dụng cho con cái sinh ra tại Mỹ của lao động Trung Quốc và những người không có quốc tịch khác.
Tuy nhiên, tại hội nghị do Judicial Action Group triệu tập, Thẩm phán Ho lập luận rằng chính quyền ngoại quốc đang vũ khí hóa tình trạng nhập cư bất hợp pháp để gây tổn hại cho các quốc gia khác. Ông cho rằng các thẩm phán phải tuân theo tuyên bố của tổng thống về tình trạng xâm lược, và Tối cao Pháp viện lẽ ra phải giữ nguyên sắc lệnh của tổng thống dựa trên tuyên bố xâm lược đó. Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 11/2024 với Giáo sư Josh Blackman của Trường Luật South Texas, ông Ho cũng cho rằng quyền công dân theo nơi sinh rõ ràng không áp dụng trong trường hợp chiến tranh hay xâm lược, và con cái của những kẻ xâm lược không được hưởng quyền này.
Một bài phân tích trên The New York Times của phóng viên Mattathias Schwartz nhận định phát biểu này có thể là nỗ lực của ông Ho nhằm thể hiện sự đồng điệu với quan điểm của ông Trump để tìm kiếm đề cử vào Tối cao Pháp viện trong hai năm tới, giữa bối cảnh phe bảo thủ thất vọng vì các thẩm phán do ông Trump bổ nhiệm như Brett M. Kavanaugh, Amy Coney Barrett và Neil M. Gorsuch không hoàn toàn ủng hộ mọi nghị trình của ông.
Dù vậy, nhận định cho rằng ông Ho đang tìm cách lấy lòng ông Trump có rất ít bằng chứng thuyết phục. Bản thân Thẩm phán Ho từng cho biết vợ ông, bà Allyson N. Ho, đang làm việc cho một công ty luật thường xuyên tranh tụng tại Tối cao Pháp viện; nếu ông gia nhập cơ quan này, việc bà phải rút khỏi các vụ kiện sẽ hủy hoại sự nghiệp mà bà đã dày công gây dựng.
Bên cạnh đó, dù ông Ho có chỉ trích Tối cao Pháp viện về việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới hay không ngăn chặn thuốc phá thai, bài phát biểu của ông tập trung bảo vệ chủ nghĩa nguyên bản (originalism) chân chính trước các “tinh hoa văn hóa”, thay vì phục vụ mục đích chính trị. Đáng chú ý, nếu thực sự muốn lấy lòng ông Trump, ông Ho đã không bỏ qua việc nhắc đến những phán quyết khiến ông Trump bất bình nhất, chẳng hạn như phán quyết hồi tháng 2/2026 trong vụ Learning Resources v. Trump bác bỏ thẩm quyền áp thuế sâu rộng của tổng thống, hay các phán quyết chống lại việc triển khai Vệ binh Quốc gia và hạn chế sử dụng Đạo luật Kẻ thù Ngoại quốc. Những chi tiết này cho thấy Thẩm phán Ho nhiều khả năng chỉ đang bày tỏ quan điểm pháp lý thực chất của mình.
Ban tập viên CaliToday
