WASHINGTON, D.C. (Calitoday News) – Tổng thống Donald Trump ngày thứ Hai, 26/10/2026, tuyên bố sẽ trao thưởng 1 triệu đô la cho bất kỳ ai cung cấp thông tin về hành vi gian lận bầu cử dẫn đến việc bắt giữ và kết án người vi phạm. Thông báo được đưa ra chỉ tám ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, trong bối cảnh chính quyền Trump đang tăng cường các biện pháp kiểm soát bầu cử và tiếp tục đặt câu hỏi về tính minh bạch của hệ thống bầu cử Mỹ.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 26/10, ông Trump tuyên bố rằng bất kỳ ai báo cáo hành vi gian lận trong các cuộc bầu cử trước đây hoặc cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 sắp tới sẽ được nhận 1 triệu đô la nếu thông tin đó dẫn đến việc bắt giữ và kết án những người thực hiện hành vi gian lận.
Tổng thống sau đó nhắc lại đề xuất này khi phát biểu với các phóng viên trước lúc lên chuyên cơ Air Force One để đến Corinth, Mississippi, tham dự một cuộc vận động tranh cử.
Theo lời ông Trump, khoản tiền 1 triệu đô la có thể được xem là tiền thưởng hoặc tiền khuyến khích dành cho những người giúp chính quyền phát hiện các hành vi vi phạm luật bầu cử.
Tuy nhiên, thông báo của tổng thống chưa làm rõ một số vấn đề quan trọng, bao gồm nguồn tiền chi trả, cơ quan chịu trách nhiệm tiếp nhận thông tin, phương pháp xác minh các cáo buộc và thủ tục để người tố giác nhận được tiền thưởng.
Tòa Bạch Ốc cũng chưa công bố hướng dẫn chính thức về cách thức thực hiện chương trình. Khi được yêu cầu giải thích thêm, phía chính quyền không đưa ra bình luận ngoài nội dung bài đăng của tổng thống.
Đáng chú ý, thông báo mới được đưa ra chưa đầy một tuần sau khi chính quyền Trump công bố một chương trình khác nhằm khuyến khích người dân tố giác các hành vi gian lận và tham nhũng liên quan đến tiền thuế của người dân.
Ngày 20/10, ông Trump giới thiệu chương trình có tên Fraud Whistleblower Incentive Program, cho phép người cung cấp thông tin giúp chính phủ phát hiện và thu hồi tiền bị thất thoát do gian lận được hưởng khoản thưởng tương đương 1% số tiền thu hồi.
Chẳng hạn, nếu thông tin tố giác giúp chính phủ thu hồi 1 triệu đô la, người cung cấp thông tin có thể nhận 10.000 đô la. Nếu số tiền thu hồi lên đến 1 tỷ đô la, khoản thưởng có thể đạt 10 triệu đô la.
Ông Trump cho biết chương trình không đặt ra mức trần đối với số tiền thưởng, đồng thời tuyên bố chính ông sẽ trực tiếp phân xử trong những trường hợp có tranh chấp về người đủ điều kiện nhận tiền.
Tuy nhiên, chương trình thưởng 1% tiền thu hồi và đề xuất thưởng cố định 1 triệu đô la cho thông tin gian lận bầu cử là hai sáng kiến khác nhau. Chính quyền chưa xác nhận liệu chúng có sử dụng chung hệ thống tiếp nhận thông tin hay không.
Thông báo về tiền thưởng bầu cử xuất hiện trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang bước vào giai đoạn cuối, khi cử tri Mỹ chuẩn bị quyết định thành phần mới của Quốc hội cùng nhiều chức vụ tại các tiểu bang và địa phương.
Cuộc bầu cử ngày 3/11 có ý nghĩa quan trọng đối với hai đảng Cộng hòa và Dân chủ, bởi kết quả sẽ quyết định quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện trong hai năm cuối nhiệm kỳ hiện tại của Tổng thống Trump.
Trong thời gian gần đây, chính quyền Trump đã tăng cường các hoạt động pháp lý liên quan đến bầu cử tại nhiều tiểu bang.
Tại California, chính quyền liên bang đang thúc đẩy việc tách riêng các lá phiếu của những cử tri mà họ nghi ngờ không có quốc tịch Mỹ để tiến hành kiểm tra. Trong khi đó, tại Alaska, chính quyền cũng theo đuổi các biện pháp pháp lý có thể ảnh hưởng đến việc xác nhận kết quả một cuộc đua vào Thượng viện.
Những động thái này làm gia tăng tranh luận về phạm vi thẩm quyền của chính phủ liên bang đối với việc tổ chức bầu cử, vốn chủ yếu do chính quyền các tiểu bang và địa phương quản lý.
Tổng thống Trump từ lâu đã nhiều lần cáo buộc hệ thống bầu cử Mỹ tồn tại tình trạng gian lận nghiêm trọng, đặc biệt liên quan đến bỏ phiếu qua thư và việc những người không đủ điều kiện tham gia bỏ phiếu.
Sau thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, ông Trump liên tục khẳng định có gian lận trên diện rộng. Tuy nhiên, các cuộc điều tra, kiểm phiếu lại và nhiều vụ kiện sau cuộc bầu cử đó đã không tìm thấy bằng chứng đủ để chứng minh những cáo buộc gian lận quy mô lớn có thể làm thay đổi kết quả.
Các chuyên gia về luật bầu cử cũng phân biệt giữa những trường hợp vi phạm cá nhân có thể xảy ra và cáo buộc gian lận có tổ chức trên diện rộng. Việc phát hiện một số trường hợp bỏ phiếu bất hợp pháp không đồng nghĩa với việc toàn bộ cuộc bầu cử thiếu tính hợp pháp.
Những người ủng hộ việc tăng cường kiểm tra bầu cử cho rằng các biện pháp phát hiện và xử lý gian lận có thể góp phần bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống. Ngược lại, các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử lo ngại những cáo buộc không có bằng chứng đầy đủ có thể làm suy giảm lòng tin của cử tri và gây áp lực đối với những người tham gia tổ chức bầu cử.
Một vấn đề khác được đặt ra là tính khả thi của chương trình thưởng 1 triệu đô la.
Theo thông báo của ông Trump, điều kiện để nhận tiền không chỉ là cung cấp thông tin hoặc đưa ra cáo buộc, mà thông tin đó phải dẫn đến việc bắt giữ và kết án người thực hiện hành vi gian lận.
Điều này có nghĩa việc tố giác đơn thuần chưa đủ để được nhận thưởng. Những cáo buộc phải trải qua quá trình điều tra và xét xử theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu khoản thưởng có được áp dụng đối với mọi loại vi phạm bầu cử hay chỉ một số hành vi cụ thể. Chính quyền cũng chưa giải thích liệu một vụ án có nhiều người tố giác sẽ được xử lý như thế nào, hoặc khoản thưởng sẽ được thanh toán vào thời điểm nào sau khi có bản án.
Đặc biệt, chưa có thông tin xác nhận Quốc hội đã phê chuẩn nguồn ngân sách dành cho chương trình hay tổng thống dự định sử dụng nguồn tài chính nào để thực hiện lời hứa.
Đề xuất của ông Trump cũng đặt ra câu hỏi về nguy cơ xuất hiện các cáo buộc sai lệch hoặc thiếu căn cứ khi người tố giác có động cơ tài chính lớn.
Trong khi việc cung cấp bằng chứng xác thực về hành vi gian lận có thể hỗ trợ cơ quan thực thi pháp luật, các cáo buộc chưa được kiểm chứng cũng có thể gây ảnh hưởng đến danh dự của cá nhân, tạo thêm áp lực cho nhân viên bầu cử và làm phức tạp quá trình kiểm phiếu.
Tính đến chiều 26/10/2026, đề xuất thưởng 1 triệu đô la vẫn mới dừng ở tuyên bố công khai của Tổng thống Trump. Chưa có quy trình chính thức được công bố để người dân nộp thông tin và nhận tiền thưởng.
Với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn hơn một tuần, vấn đề gian lận bầu cử tiếp tục trở thành một chủ đề được chú ý trong cuộc tranh luận chính trị tại Mỹ. Tuy nhiên, việc chương trình treo thưởng có được triển khai trên thực tế hay không vẫn phụ thuộc vào những quyết định và hướng dẫn tiếp theo của chính quyền liên bang.
Calitoday tổng hợp
