WASHINGTON, (Calitoday News)) – Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố ông sẵn sàng tham dự cuộc họp thượng đỉnh ba bên với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng tới tại Trung Quốc. Tuy nhiên, ông Trump nhấn mạnh mục tiêu chính của cuộc gặp sẽ là thảo luận về kiểm soát và giải trừ vũ khí hạt nhân, thay vì chỉ tập trung vào cuộc chiến giữa Nga và Ukraine.
Theo Reuters và The Hill, ông Trump đưa ra phát biểu hôm thứ Hai, ngày 19/10, khi trả lời các phóng viên bên ngoài Tòa Bạch Ốc, sau khi xuất hiện thông tin Điện Kremlin đang thúc đẩy một cuộc gặp giữa lãnh đạo ba cường quốc.
Ông Trump cho biết nếu Chủ tịch Tập Cận Bình đồng ý tổ chức cuộc họp, ông cũng sẵn sàng tham dự. Tổng thống Mỹ nói rằng cuộc thảo luận có thể tập trung vào vấn đề vũ khí hạt nhân và giải trừ hạt nhân, đồng thời không loại trừ khả năng đề cập đến thương mại cùng những vấn đề quốc tế khác.
Nga đề xuất tổ chức hội nghị ba bên tại Trung Quốc
Theo The Wall Street Journal và The Washington Post, Tổng thống Putin đã đề xuất tổ chức cuộc gặp ba bên bên lề Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), dự kiến diễn ra tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, vào ngày 18 và 19/11/2026.
Đề xuất này được cho là đã được ông Putin nêu ra trong những cuộc trao đổi với ông Trump, bao gồm cuộc điện đàm ngày 9/10.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận khả năng tổ chức cuộc họp đã được đưa ra thảo luận, nhưng chưa có thỏa thuận cuối cùng về thời gian, địa điểm cụ thể hoặc chương trình nghị sự.
Phía Trung Quốc cũng chưa chính thức xác nhận sẽ tham gia cuộc gặp.
Nếu được tổ chức, đây sẽ là một hội nghị thượng đỉnh ba bên đặc biệt giữa lãnh đạo Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc, ba quốc gia có ảnh hưởng lớn đối với các vấn đề an ninh và kinh tế toàn cầu.
Trump muốn ưu tiên giải trừ vũ khí hạt nhân hơn vấn đề Ukraine
Điểm đáng chú ý trong tuyên bố của ông Trump là sự khác biệt giữa mục tiêu của Washington và Moscow.
Theo các nguồn tin ngoại giao, ông Putin muốn sử dụng cuộc gặp để thúc đẩy đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh Ukraine, đồng thời thảo luận những vấn đề an ninh rộng lớn hơn giữa ba cường quốc.
Trong khi đó, ông Trump cho biết ông muốn cuộc gặp tập trung vào vấn đề giảm thiểu kho vũ khí hạt nhân.
Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng một thỏa thuận giải trừ hạt nhân giữa Washington, Moscow và Bắc Kinh sẽ mang lại lợi ích cho an ninh thế giới.
Trong nhiều năm, Hoa Kỳ và Nga sở hữu hai kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, trong khi Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng năng lực hạt nhân của mình.
Washington từ lâu đã tìm cách đưa Bắc Kinh tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí chiến lược. Tuy nhiên, Trung Quốc nhiều lần bày tỏ sự dè dặt, cho rằng kho vũ khí hạt nhân của nước này vẫn nhỏ hơn đáng kể so với Hoa Kỳ và Nga.
Chính vì vậy, việc đạt được một thỏa thuận kiểm soát vũ khí giữa cả ba quốc gia được xem là một thách thức ngoại giao lớn.
Đề xuất xuất hiện giữa lúc quan hệ Mỹ – Ukraine căng thẳng
Khả năng tổ chức hội nghị ba bên xuất hiện trong bối cảnh quan hệ giữa chính quyền Trump và Ukraine đang có những bất đồng đáng kể.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gần đây chỉ trích Washington liên quan đến những hạn chế được cho là ảnh hưởng đến việc sử dụng hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink của Ukraine. Tuy nhiên, ông Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio bác bỏ cáo buộc cho rằng chính quyền Mỹ đã chủ động hạn chế dịch vụ này.
Bên cạnh đó, quyết định của chính quyền Trump về việc miễn áp dụng một số biện pháp trừng phạt đối với Nga, cùng thỏa thuận liên quan đến xuất khẩu dầu diesel của Moscow, cũng gây tranh cãi.
Ông Zelensky và những người chỉ trích lo ngại các động thái này có thể làm giảm sức ép kinh tế đối với Nga trong khi chiến tranh Ukraine vẫn tiếp diễn.
Về phần mình, ông Trump lập luận rằng duy trì đối thoại và tránh những biện pháp có thể khiến Nga rút khỏi bàn đàm phán là điều cần thiết để tìm kiếm một giải pháp hòa bình.
Các nguồn tin cho biết hiện chưa có dấu hiệu Ukraine sẽ được mời tham dự cuộc họp ba bên nếu hội nghị được tổ chức. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng những quyết định liên quan đến tương lai Ukraine có thể được thảo luận mà không có sự hiện diện của chính Kyiv.
Trung Quốc vẫn chưa đồng ý tham dự
Mặc dù ông Trump công khai bày tỏ thiện chí, việc tổ chức cuộc họp vẫn phụ thuộc đáng kể vào quyết định của Bắc Kinh.
Trung Quốc sẽ là nước chủ nhà của hội nghị APEC tháng 11, với sự tham dự của lãnh đạo nhiều nền kinh tế trong khu vực.
Một cuộc họp riêng giữa Trump, Putin và Tập Cận Bình có thể thu hút sự chú ý lớn, thậm chí làm lu mờ chương trình nghị sự chính thức của APEC.
Ngoài ra, Bắc Kinh cũng phải cân nhắc quan hệ với Liên minh châu Âu, một đối tác thương mại quan trọng đồng thời là bên ủng hộ Ukraine trong cuộc chiến với Nga.
Theo các nguồn tin ngoại giao được The Washington Post dẫn lại, phía Trung Quốc đã tìm cách làm rõ đề xuất tổ chức hội nghị, nhưng chưa đưa ra cam kết chính thức.
Một số nhà quan sát nhận định Moscow có thể hưởng lợi về mặt ngoại giao nếu tổ chức thành công cuộc gặp, bởi điều đó sẽ tạo cơ hội để Nga thảo luận trực tiếp với hai cường quốc hàng đầu về những vấn đề an ninh và ảnh hưởng quốc tế.
Cuộc gặp có thể tác động đến quan hệ quốc tế
Nếu hội nghị diễn ra, chương trình nghị sự có thể bao gồm việc kiểm soát vũ khí hạt nhân, chiến tranh Ukraine, quan hệ thương mại Mỹ – Trung và những vấn đề an ninh quốc tế khác.
Một thỏa thuận về kiểm soát vũ khí giữa ba nước có thể góp phần giảm nguy cơ chạy đua hạt nhân và tạo cơ sở cho những cuộc đàm phán an ninh trong tương lai.
Tuy nhiên, các đồng minh của Hoa Kỳ tại châu Âu và châu Á cũng có thể quan ngại về khả năng ba cường quốc đạt được những thỏa thuận ảnh hưởng đến an ninh khu vực mà không có sự tham gia của các quốc gia liên quan.
Đến ngày 19/10, chưa có lịch trình chính thức nào được công bố và cả ba nước cũng chưa xác nhận sẽ cùng tham dự.
Tuyên bố của ông Trump hiện mới thể hiện sự sẵn sàng tham gia đàm phán, chứ chưa phải một thỏa thuận tổ chức hội nghị đã được ba bên thống nhất.
Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào phản hồi của Bắc Kinh, các cuộc trao đổi ngoại giao giữa Washington và Moscow, cũng như tình hình chiến tranh Ukraine trước hội nghị APEC vào tháng 11.
Calitoday tổng hơpp
