CaliToday News – Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang phớt lờ ý nguyện của Quốc hội khi quyết định miễn trừ các lệnh trừng phạt mới đối với Nga, trong bối cảnh lo ngại giá năng lượng tăng cao sẽ khiến Đảng Cộng hòa phải trả giá đắt trong cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra sau hai tuần nữa.
Cách đây một tuần, chính quyền ông Trump đã dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu diesel xuất cảng của Nga. Đến khuya thứ Sáu, Tòa Bạch Ốc tiếp tục công bố một sắc lệnh hành pháp miễn trừ cho Nga khỏi đạo luật trừng phạt vừa được Quốc hội thông qua vào tháng trước. Đây được xem là nỗ lực tuyệt vọng nhằm hạ nhiệt giá xăng đang leo thang tại Mỹ – yếu tố mà các cuộc thăm dò dư luận cho thấy đang khiến cử tri quay lưng lại với ông Trump và các ứng cử viên Đảng Cộng hòa.
Ông Trump thời gian qua đã bày tỏ sự thất vọng trước việc Ukraine liên tục tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga, điều mà ông đổ lỗi là nguyên nhân đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao. Trên thực tế, giá dầu đã leo dốc kể từ khi Hoa Kỳ tấn công Iran vào cuối tháng 2, gây bùng nổ bạo lực khắp Trung Đông và làm tắc nghẽn dòng chảy dầu mỏ qua Eo biển Hormuz. Theo hiệp hội ô tô AAA, giá xăng bình quân tại Mỹ vào hôm thứ Bảy đã chạm mức 4,31 USD/gallon, tăng gần 45% kể từ khi cuộc chiến bắt đầu.
Hành động này làm sụp đổ nỗ lực nhiều năm của Mỹ trong việc gây áp lực kinh tế buộc Moscow chấm dứt chiến tranh tại Ukraine, đồng thời làm dấy lên nghi vấn về chiến lược môi giới hòa bình của ông Trump khi Tòa Bạch Ốc đang thúc giục châu Âu mua lại khí đốt từ Nga.
Quyết định của ông Trump lập tức được Moscow hoan nghênh nhưng vấp phải sự lên án gay gắt từ Kyiv. Ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Vladimir Putin, gọi việc đình chỉ Đạo luật Graham là một “thời khắc lịch sử”, ngăn chặn sự đổ vỡ quan hệ kinh tế có thể gây hại cho nền kinh tế Mỹ. Ngược lại, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lên án quyết định này là sai lầm và “chắc chắn chỉ giúp ích cho người Nga”.
Đạo luật trừng phạt nói trên mang tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham – người qua đời vào tháng 7 sau hơn một năm nỗ lực xây dựng sự ủng hộ của cả hai đảng. Dù nhắm vào các quan chức, nhà tài phiệt và tổ chức tài chính Nga, luật lại cho phép tổng thống từ chối áp đặt nếu gửi thư giải trình với Quốc hội rằng việc trừng phạt không phục vụ “lợi ích quốc gia”.
Nhiều nhà lập pháp hàng đầu của Đảng Cộng hòa đã công khai chỉ trích ông Trump. Thượng nghị sĩ John Cornyn (Texas) kêu gọi: “Quốc hội phải điều tra việc ông Trump viện trợ và an ủi ông Putin.” Thượng nghị sĩ Thom Tillis (North Carolina) gọi quyết định này là “vô trách nhiệm quá mức” và nhấn mạnh: “Nếu Tổng thống thực sự muốn hạ giá năng lượng, ông ấy có thể làm điều đó bằng cách giải quyết vấn đề Iran, chứ không phải đi làm điều có lợi cho Vladimir Putin.”
Quyết định này cũng đánh dấu sự đảo ngược lập trường của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, người từng tuyên bố tại phiên điều trần chuẩn thuận năm ngoái rằng ông sẵn sàng siết chặt trừng phạt để buộc Moscow ngồi vào bàn đàm phán, đồng thời từng chỉ trích chính quyền tiền nhiệm vì lo ngại giá năng lượng tăng trong mùa bầu cử.
Ban tập viên CaliToday
