CaliToday News – Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm Chủ Nhật bày tỏ lo ngại sâu sắc rằng Hoa Kỳ có thể từ bỏ Ukraine để đứng về phía Nga, sau một loạt động thái từ chính quyền Tổng thống Donald Trump, bao gồm cả điều mà ông mô tả là các biện pháp hạn chế đang diễn ra đối với hệ thống internet vệ tinh cấp quân sự Starshield do Mỹ cung cấp cho quân đội Ukraine.
“Nếu Hoa Kỳ chính thức đứng về phía Nga, nếu hai quốc gia này bắt tay nhau, đương nhiên chúng tôi sẽ không thể chiến thắng và không thể trụ vững,” ông Zelensky phát biểu trên chương trình “Meet the Press” của đài NBC. “Nếu Hoa Kỳ ủng hộ Putin, đó là điều không thể tin được. Đó là một bi kịch, một sai lầm lịch sử và một thảm họa lớn.”
Tuyên bố của nhà lãnh đạo Ukraine khép lại một tuần gia tăng căng thẳng kịch liệt giữa Kyiv và Washington. Rạn nứt bùng phát từ thông báo ngày 9 tháng 10 của ông Trump về việc đạt thỏa thuận mua dầu diesel của Nga nhằm hạ giá xăng trước kỳ bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Nhằm mở đường cho dầu Nga lưu thông, ông Trump đã yêu cầu Ukraine ngừng không kích các nhà máy lọc dầu của Nga – điều mà Kyiv đã miễn cưỡng chấp thuận trong vài ngày. Tuy nhiên, phía Ukraine khẳng định họ không nhận lại được gì trong khi Moscow vẫn tiếp tục oanh tạc tàn khốc các thành phố Ukraine. Đến thứ Sáu, ông Trump tiếp tục tuyên bố bãi bỏ các lệnh trừng phạt mới của Mỹ đối với Nga.
Căng thẳng càng thêm sâu sắc khi ông Zelensky lên án việc hệ thống vệ tinh Starshield – phiên bản quân sự của Starlink do SpaceX cung cấp theo hợp đồng với Ngũ Giác Đài – bị bóp tốc độ. Kyiv sử dụng Starshield để vận hành máy bay không người lái (drone) cho cả mục tiêu tấn công và phòng thủ. Phía Ukraine cho biết các drone phụ thuộc vào dịch vụ này ngừng hoạt động khi bay trên 100 dặm/giờ và gặp trục trặc ngay cả ở tốc độ thấp hơn. Ông Zelensky nhận định đây là “một chiến dịch có toan tính” và thông điệp hạn chế này “xuất phát từ chính phủ” Mỹ.
Trước các cáo buộc, ông Trump phủ nhận việc ra lệnh hạn chế Starshield và cho biết ông không nghĩ nhà sáng lập SpaceX Elon Musk làm điều đó. Ngược lại, ông Musk ám chỉ mọi giới hạn đều bắt nguồn từ chính quyền ông Trump, nhấn mạnh các hệ thống Starshield thuộc “sở hữu và quyền kiểm soát của chính phủ Hoa Kỳ”. Một nhóm thượng nghị sĩ lưỡng đảng Mỹ đã yêu cầu mở cuộc điều tra về sự cố này.
Nhà ngoại giao cấp cao Denys Sienik của Ukraine tại Mỹ bày tỏ bức xúc khi suốt bốn ngày sau văn bản yêu cầu giải trình, Kyiv vẫn chưa nhận được bất kỳ phản hồi nào từ Ngũ Giác Đài lẫn SpaceX. Song song đó, các vụ phóng hỏa trạm mặt đất của Starlink cũng được ghi nhận tại Ba Lan và Bulgaria, trong đó giới chức Ba Lan cáo buộc tình báo Nga đứng sau vụ tấn công.
Bất bình trước việc ông Trump gây sức ép lên Ukraine thay vì Nga, ông Zelensky đã ra lệnh cho quân đội nối lại các đợt tập kích nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ Nga. Sau vụ tấn công nhà máy lọc dầu ở đông nam Moscow hôm thứ Năm, Ukraine tiếp tục mở cuộc đột kích bằng drone vào St. Petersburg hôm Chủ Nhật, thiêu rụi một kho cảng dầu lớn.
Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Ukraine Oleksandr Merezhko khẳng định: “Các đòn đánh thọc sâu của chúng tôi nhằm vào các nhà máy lọc dầu Nga không gây thiệt hại cho Hoa Kỳ hay thế giới. Nó chỉ gây tổn hại cho Nga và mang lại cho chúng tôi cơ hội đưa Putin vào bàn đàm phán.”
Ban tập viên CaliToday
