Hai tù binh Bắc Hàn bị Ukraine bắt tại Kursk bất ngờ được đưa sang Nam Hàn. Trong lúc chiến cuộc Nga–Ukraine tiếp tục diễn ra dữ dội, câu chuyện này lại hé lộ thêm một mặt trận đặc biệt nhạy cảm chung quanh sự tham chiến của Bình Nhưỡng…
Một diễn biến bất ngờ xảy ra giữa lúc chiến sự Nga–Ukraine tiếp tục nóng lên: Ukraine xác nhận đã đưa hai tù binh Bắc Hàn bị bắt tại Kursk sang Nam Hàn. Thế nhưng phía Seoul lại cho biết việc công khai tin này đã đi ngược với thỏa thuận giữ kín, trong khi số phận của hai người có thể liên quan trực tiếp tới sự an toàn của thân nhân họ còn ở Bắc Hàn.
Ngày 23 tháng 9 năm 2026, trong bài diễn văn tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ở New York, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bất ngờ loan báo rằng Ukraine đã đưa hai tù binh chiến tranh Bắc Hàn tới Nam Hàn. Đây là tin đặc biệt đáng chú ý, vì hai người này từng trở thành một biểu tượng cho sự tham dự trực tiếp của Bắc Hàn vào cuộc chiến Nga–Ukraine. Reuters và Yonhap cho biết hai binh sĩ đã bị lực lượng Ukraine bắt sống tại vùng Kursk của Nga hồi tháng 1 năm 2025.
Theo lời ông Zelensky, chuyện bắt sống hai binh sĩ này không phải là điều dễ dàng. Ông nói một trong hai người, khi biết mình sắp bị bắt, đã tìm cách tự sát và tỏ ra bàng hoàng vì không thể chết. Tổng thống Ukraine không tiết lộ chi tiết về lộ trình hay thời điểm bàn giao, đồng thời cũng không công bố danh tánh của hai tù binh vì lý do an ninh.
Hai người này là những binh sĩ Bắc Hàn đầu tiên được biết đến bị Ukraine bắt sống kể từ khi Bình Nhưỡng đưa quân sang trợ giúp Nga. Sau khi bị bắt, họ từng bày tỏ nguyện vọng được sang Nam Hàn. Theo Yonhap, nguyện vọng này được chuyển qua một nhóm hỗ trợ những người đào thoát khỏi Bắc Hàn tại Nam Hàn, cũng như qua những cuộc phỏng vấn trước đó.
Trước đây, lập trường của Kyiv từng khác. Sau khi bắt được hai binh sĩ hồi tháng 1 năm 2025, ông Zelensky từng nói Ukraine có thể trao họ cho Kim Jong-un nếu Bình Nhưỡng đồng ý trao đổi lấy những công dân Ukraine đang bị Nga giam giữ. Tuy nhiên, các tổ chức nhân quyền đã kêu gọi Ukraine không đưa họ trở về Bắc Hàn vì lo ngại họ có thể bị trừng phạt nghiêm khắc.
Đến tháng 9 năm 2026, câu chuyện bước sang một giai đoạn mới. Yonhap dẫn lời nghị sĩ Yu Yong-weon cho biết hai người được cho là đã rời Ukraine vào cuối tuần trước, quá cảnh qua một quốc gia thứ ba rồi tới Nam Hàn khoảng ba đến bốn ngày trước khi tin tức được công khai. Tuy nhiên, chánh phủ Nam Hàn vào thời điểm đó không xác nhận thời gian, lộ trình hay những chi tiết liên quan tới việc tiếp nhận, với lý do bảo đảm an toàn cho hai người cũng như thân nhân của họ còn ở Bắc Hàn.
Ngày 25 tháng 9, Tổng thống Nam Hàn Lee Jae-myung lại đưa ra một diễn biến mới. Ông cho biết Kyiv và Seoul đã đồng ý giữ kín chuyện chuyển giao vì đây là vấn đề có thể ảnh hưởng tới an ninh quốc gia, ngoại giao và tình hình trên bán đảo Triều Tiên. Ông bày tỏ sự tiếc nuối vì Ukraine đã công khai tin này, cho rằng điều đó đi ngược với thỏa thuận không tiết lộ. Văn phòng tổng thống Ukraine sau đó nói việc chuyển giao được thực hiện thông qua cuộc đối thoại trực tiếp với Seoul và cho rằng việc loan báo chuyện chuyển giao không có nghĩa là tiết lộ toàn bộ chi tiết của tiến trình này.
Đằng sau câu chuyện của hai tù binh là một vấn đề lớn hơn: quy mô tham chiến của Bắc Hàn tại Ukraine. Theo những ước tính của Ukraine và Nam Hàn được Reuters dẫn lại, Bình Nhưỡng đã đưa khoảng 14.000 đến 15.000 quân sang trợ giúp Nga kể từ cuối năm 2024. Phần lớn lực lượng này được đưa tới vùng Kursk, nơi quân Nga trước đó đã phải đối phó với cuộc đột kích của Ukraine.
Không chỉ đưa quân, Bắc Hàn còn bị Ukraine và nhiều nguồn đánh giá độc lập cáo buộc đã cung cấp cho Nga một số lượng lớn đạn pháo, đạn súng cối, hỏa tiễn đạn đạo, pháo tầm xa và hệ thống pháo phản lực. Đổi lại, những đánh giá tình báo của Nam Hàn cho rằng Bình Nhưỡng nhận được sự hỗ trợ về kinh tế và kỹ thuật quân sự từ Moscow. Ngày 9 tháng 9, lãnh tụ Kim Jong-un công khai cảm ơn những binh sĩ đang tham gia “hoạt động quân sự ở nước ngoài”, trong bài phát biểu nhân kỷ niệm 78 năm ngày thành lập Bắc Hàn. Reuters nhận định lời phát biểu này nhiều khả năng đề cập tới lực lượng đang trợ giúp Nga.
Trong khi đó, chiến trường Nga–Ukraine vẫn chưa hề nguội đi. Ngày 23 tháng 9, đúng lúc ông Zelensky phát biểu tại Liên Hiệp Quốc, Nga mở một đợt không kích lớn vào Kyiv bằng máy bay không người lái, đánh trúng hoặc gây hư hại những khu vực liên quan tới đường sắt, kho hàng và trạm nhiên liệu. Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết có hai người thiệt mạng và 45 người bị thương. Reuters ghi nhận đây là một trong những đợt tấn công nặng nề nhắm vào thủ đô Ukraine trong thời gian gần đây.
Ngày 24 tháng 9, Nga tiếp tục tuyên bố thực hiện nhiều cuộc tấn công vào Ukraine, trong đó có những cơ sở tại Kyiv mà Moscow nói là nơi sản xuất drone và linh kiện drone, các trung tâm thông tin liên lạc quân sự cùng những cơ sở hậu cần tại khu vực cảng Odesa. Reuters lưu ý rằng những tuyên bố về các mục tiêu quân sự này chưa thể được kiểm chứng độc lập.
Ở chiều ngược lại, Ukraine tiếp tục dùng drone đánh sâu vào lãnh thổ Nga. Ngày 20 tháng 9, Nga nói đã đánh chặn hơn 1.600 drone Ukraine, trong đó khoảng 450 chiếc hướng về khu vực Moscow; một nhà máy lọc dầu tại thủ đô bị đánh trúng và có người thiệt mạng. AP mô tả đây là một trong những đợt tấn công bằng drone lớn nhất mà Moscow từng phải hứng chịu.
Như vậy, việc hai tù binh Bắc Hàn xuất hiện tại Nam Hàn không phải là một biến cố tách rời khỏi chiến trường. Nó phản ánh một cuộc chiến ngày càng mang tính quốc tế, với Nga, Ukraine, Bắc Hàn, Nam Hàn và những cường quốc khác cùng bị cuốn vào những tính toán về quân sự, ngoại giao và an ninh.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
