CaliToday News – Vào ngày 27 tháng 2, ngay trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran, kinh tế Mỹ đang trên đà hạ nhiệt lạm phát ổn định, sức mua cải thiện, giá xăng rẻ và lãi suất đi xuống. Bảy tháng sau, cục diện hoàn toàn đảo chiều bất chấp cam kết ban đầu của Tổng thống Donald Trump rằng cuộc chiến chỉ là “chuyến đi ngắn hạn”.
Xung đột kéo dài đã làm lu mờ các điểm sáng trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, bao gồm thu nhập hộ gia đình trung vị năm 2025 đạt đỉnh lịch sử và tỷ lệ nghèo đói chạm mức thấp kỷ lục. Khảo sát của NBC News ghi nhận tỷ lệ người dân đánh giá ông Trump giúp ích cho kinh tế đã giảm từ 35% hồi tháng 3 xuống còn 26% vào tháng 9. Trước sức ép này, người phát ngôn Tòa Bạch Ốc Kush Desai khẳng định: “Tổng thống Trump luôn nói rõ về những gián đoạn tạm thời do cuộc xung đột Iran gây ra, nhưng chính quyền của ông vẫn tập trung cao độ vào việc thực hiện chương trình nghị sự kinh tế dài hạn ở mặt trận trong nước”.
Những biến động rõ rệt nhất hiện diện trên năm khía cạnh:
- Giá xăng và dầu diesel: Nhiên liệu leo thang là nguồn cơn chính đẩy lạm phát bùng phát. Giá xăng từ dưới 3 USD/gallon trước chiến sự đã vọt lên gần 4,50 USD/gallon (mức cao kỷ lục cho giai đoạn cuối tháng 9), còn giá diesel tăng từ mức trung bình 3,75 USD lên mức kỷ lục mọi thời đại là 6,52 USD. Giới phân tích của JP Morgan thừa nhận: “Chúng tôi đơn giản là không biết cách xây dựng mô hình cho hồi kết này”.
- Lạm phát: Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) từ 2,4% vào ngày 27 tháng 2 đã tăng trọn một điểm phần trăm lên 3,4%. Văn phòng Ngân sách Quốc hội ước tính cuộc chiến trực tiếp đóng góp ít nhất 0,5 điểm phần trăm vào lạm phát. Kathy Bostjancic từ Nationwide Mutual chỉ ra rằng đây là lý do chính buộc Cục Dự trữ Liên bang phải tăng lãi suất vào tuần trước lần đầu tiên kể từ năm 2023.
- Trái phiếu và lãi suất thế chấp: Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm đã bật tăng từ 3,96% lên gần 5%. Padhraic Garvey tại ING Financial Markets nhận định mức lạm phát cao đã tạo áp lực kéo lợi suất lên, khiến nguồn thuế phải chuyển nhiều hơn vào việc trả lãi thay vì đầu tư an sinh. Kéo theo đó, lãi suất thế chấp 30 năm bình quân đã vượt 7%, tăng đáng kể so với mức dưới 6% trước chiến sự.
- Tâm lý người tiêu dùng: Chỉ số niềm tin người tiêu dùng của Đại học Michigan đang neo sát mức đáy lịch sử, trong khi khảo sát của Conference Board cũng sụt giảm tháng thứ hai liên tiếp do gánh nặng chi phí sinh hoạt leo thang.
- Thị trường chứng khoán: Dù được nâng đỡ bởi dòng vốn đầu tư vào AI, thị trường đã đình trệ trong tháng qua và vừa trải qua tuần giảm điểm thứ hai liên tiếp. Matt Maley từ Miller Tabak cảnh báo: “Cuối cùng thị trường sẽ phản ứng một cách rõ rệt một khi nhận ra tình hình sẽ không thay đổi”.
Ban tập viên CaliToday
