CaliToday News – Một phụ nữ thuộc diện gia đình có thu nhập thấp ở Trung Quốc đại lục đang khiến cả gia đình đứng trước nguy cơ bị cắt các khoản trợ cấp an sinh xã hội, sau khi cô dành dụm tiền suốt nhiều tháng để sang Hong Kong xem buổi hòa nhạc. Vụ việc không qua mắt được bộ máy giám sát diện rộng của Bắc Kinh – vốn được hỗ trợ bởi tiến bộ công nghệ AI và hệ thống thanh toán số – khi xếp chuyến đi này vào hành vi “tiêu dùng xa xỉ”.
Câu chuyện bắt đầu gây sốt từ một bài đăng trên mạng xã hội Red Note vào đầu tháng 9 do người tự nhận là em họ của cô gái đăng tải. Người phụ nữ họ Hoàng, sống tại tỉnh Giang Tây (cách Hong Kong khoảng 380 km), đã “chăm chỉ làm việc chân tay và tích cóp từ tiền trợ cấp” để đủ chi phí mua vé xem hòa nhạc và chi trả cho chuyến đi tới Hong Kong.
Dù Hong Kong đã được trao trả cho Trung Quốc vào năm 1997 sau hơn 100 năm chịu sự cai trị thuộc địa của Anh, đặc khu này vẫn duy trì hệ thống chính trị, pháp lý riêng và công dân đại lục vẫn phải xin phép khi tới đây. Theo bài đăng trên Red Note, trước chuyến đi, một nhân viên xã hội địa phương từng cảnh báo cô Hoàng rằng việc xuất cảnh có thể khiến cơ quan chức năng rà soát lại tư cách nhận trợ cấp của gia đình. Bài viết cho biết gia đình cô đang lâm vào cảnh “vô cùng, vô cùng nghèo đói” và viễn cảnh mất đi tiền trợ cấp khiến họ rơi vào trạng thái “sụp đổ hoàn toàn”.
Hiện chưa rõ chính xác sự kiện âm nhạc mà cô Hoàng tham gia. Tuy nhiên, đối với người hâm mộ K-Pop tại Trung Quốc đại lục, Hong Kong là điểm đến dễ tiếp cận nhất do Bắc Kinh áp đặt lệnh cấm không chính thức đối với các nghệ sĩ Hàn Quốc trong suốt thập kỷ qua vì tranh chấp thương mại và việc triển khai vũ khí Mỹ ở Hàn Quốc. Vào cuối tháng 8, Hong Kong đã tổ chức một lễ trao giải âm nhạc quốc tế kéo dài hai ngày với sự góp mặt của nhiều ban nhạc K-Pop như ALLDAY PROJECT, aespa, BABYMONSTER, RIIZE, Super Junior và TOMORROW X TOGETHER.
Trước làn sóng tranh luận gay gắt, ngày 7/9, Cục Quản lý Sự nghiệp Xã hội thành phố Cám Châu (tỉnh Giang Tây) đã ra thông cáo chính thức xác nhận cô Hoàng và gia đình đang bị điều tra. Cơ quan này cho biết việc cô tự ý đi Hong Kong xem hòa nhạc “đã kích hoạt cảnh báo trong hệ thống giám sát động đối với các đối tượng nhận trợ cấp sinh hoạt tối thiểu”. Đại diện Cục Quản lý Sự nghiệp Xã hội thuộc Khu Phát triển Kinh tế Mới của thành phố xác nhận với đài CNN hôm thứ Tư rằng cuộc điều tra vẫn đang diễn ra.
Trung Quốc đã tuyên bố xóa bỏ tình trạng nghèo cùng cực vào năm 2021, nhưng số liệu chính thức cho thấy vẫn còn khoảng 40 triệu người trên toàn quốc phụ thuộc vào trợ cấp sinh hoạt của chính phủ. Theo quy định tại Cám Châu, nếu thu nhập bình quân đầu người trong hộ gia đình dưới ngưỡng chuẩn trợ cấp sinh hoạt tối thiểu, mỗi thành viên sẽ nhận được 1.005 nhân dân tệ mỗi tháng (tương đương 150 USD).
Vụ việc thu hút hơn 120 triệu lượt xem trên mạng xã hội Weibo và kéo theo sự can thiệp của truyền thông nhà nước. Tờ Nhân Dân Nhật Báo tuần trước đăng bài bình luận: “Quyền tự do tiêu tiền hợp lý đương nhiên cần được tôn trọng, nhưng quyền tự do đó có giới hạn, và những người nhận trợ cấp công cộng càng có nghĩa vụ phải tuân thủ các quy định”. Tờ báo nhấn mạnh tiền trợ cấp cơ bản là để phục vụ các nhu cầu thiết yếu như ăn, mặc, ở và đi lại, do đó việc đi Hong Kong xem hòa nhạc là một hình thức giải trí chi phí cao, việc hệ thống giám sát phát tín hiệu cảnh báo là “hoàn toàn hợp lý”.
Trên mạng xã hội, dư luận chia rẽ sâu sắc. Một số ý kiến cho rằng thật “tàn nhẫn” nếu cắt trợ cấp và đặt câu hỏi liệu người có thu nhập thấp có bị tước đi quyền tận hưởng sở thích hay không. Ngược lại, nhiều người phê phán cô gái: “Gia đình đang khó khăn cùng cực như vậy mà cô ấy không nghĩ đến việc dùng số tiền làm ra để đỡ đần gia đình?”.
Ban tập viên CaliToday
