Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam -Tô Lâm nhận Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev N. Tolstoy 2026. Hà Nội xem đây là một sự ghi nhận đáng kể, nhưng nhìn ra bên ngoài, giải thưởng này còn khá mới và chưa có một vị thế quốc tế đủ lớn để tạo được tiếng vang tương xứng…
Ngày 9 tháng 9 năm 2026, tại Moscow (Nga), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam ông Tô Lâm đã nhận Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev N. Tolstoy năm 2026, trong một buổi lễ diễn ra ngay sau cuộc hội đàm giữa ông với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Có mặt tại buổi lễ là ông Putin cùng nhiều giới chức lãnh đạo Nga và phái đoàn cấp cao Việt Nam. Theo những tin tức được công bố, giải thưởng nhằm ghi nhận những đóng góp của ông Tô Lâm trong việc củng cố hòa bình, tăng cường sự hợp tác và hiểu biết giữa các dân tộc, cổ võ công bằng, tôn trọng luật pháp quốc tế và đề cao việc đối thoại.
Trong bài phát biểu lúc nhận giải, ông Tô Lâm cho rằng phần thưởng này không chỉ là sự ghi nhận đối với riêng cá nhân ông, mà còn là sự đánh giá cao đối với truyền thống yêu chuộng hòa bình của Việt Nam cũng như đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Ông khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục cổ võ đối thoại, tăng cường sự tin cậy và giải quyết những tranh chấp bằng phương thức hòa bình, căn cứ trên Hiến chương Liên Hiệp Quốc và luật pháp quốc tế.
Thật ra, quyết định trao giải đã được Hội đồng Giám khảo công bố từ ngày 24 tháng 7 năm 2026. Hội đồng cho biết đã bỏ phiếu đồng thuận trao giải năm nay cho ông Tô Lâm, đồng thời nhấn mạnh những đóng góp của Việt Nam trong công cuộc phát triển, hội nhập quốc tế và xây dựng đất nước sau chiến tranh. Hội đồng cũng đánh giá cao những hoạt động mà họ cho là đã góp phần vào hòa bình, công bằng, sự tôn trọng luật pháp quốc tế và việc thúc đẩy đối thoại giữa các dân tộc.
Theo những tin tức được công bố, Hội đồng quốc tế của giải gồm những nhân vật hoạt động trong các lãnh vực chính trị, xã hội và văn hóa đến từ Argentina, Belarus, Ấn Độ, Trung Quốc, Nga, Pháp, Nam Phi và Nhật Bản. Giải thưởng được trao lần đầu vào năm 2024 cho Liên minh châu Phi. Sang năm 2025, giải được trao cho ba vị tổng thống vùng Trung Á là Sadyr Japarov của Kyrgyzstan, Emomali Rahmon của Tajikistan và Shavkat Mirziyoyev của Uzbekistan. Như vậy, năm 2026 mới chỉ là lần thứ ba giải thưởng này được trao.
Và chính tại điểm này, một câu hỏi đáng được đặt ra: Giải thưởng Hòa bình Lev N. Tolstoy có thật sự mang một sức nặng quốc tế lớn như cách một số cơ quan truyền thông trong nước đang loan tin hay không?
Cần nói cho rõ, giải thưởng này không phải là Nobel Hòa bình, cũng chẳng phải một giải thưởng đã có lịch sử lâu đời và tạo được ảnh hưởng rộng lớn trong sinh hoạt quốc tế. Chính những thông tin được công bố về giải cho thấy đây vẫn là một giải thưởng còn rất mới, bởi năm 2026 mới là năm thứ ba giải được trao. Điều đó có nghĩa là tổ chức đứng sau giải thưởng vẫn còn phải trải qua một thời gian dài để tạo dựng uy tín, mức độ độc lập, sự minh bạch trong tiêu chuẩn xét chọn và sự chú ý của giới truyền thông, học thuật cũng như ngoại giao quốc tế.
Một điều khác cũng đáng chú ý là thời điểm trao giải. Ngày 9 tháng 9, ông Tô Lâm nhận giải ngay tại Moscow, sau cuộc hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin, trong chuyến công du Nga đang diễn ra. Xét trên phương diện ngoại giao, phần thưởng này rõ ràng mang một giá trị biểu tượng đối với mối bang giao Việt Nam–Nga. Đối với Moscow, việc trao giải giúp chuyển tải một thông điệp về sự gần gũi chính trị với Hà Nội. Về phía Việt Nam, đây cũng là dịp để nhấn mạnh hình ảnh một quốc gia theo đuổi chính sách đối ngoại hòa bình, độc lập và tự chủ. Tuy nhiên, giá trị biểu tượng trong một mối bang giao song phương không có nghĩa là giải thưởng ấy đã được cộng đồng quốc tế rộng rãi nhìn nhận như một giải thưởng có uy tín hàng đầu.
Nói một cách khác, không nên lẫn lộn giữa chuyện “được trao một giải thưởng quốc tế” với chuyện “được thế giới công nhận rộng rãi”. Một giải thưởng muốn có sức nặng thật sự phải dựa trên nhiều yếu tố: tổ chức trao giải có uy tín độc lập, có lịch sử lâu dài, tiêu chuẩn xét chọn rõ ràng và minh bạch, đồng thời được giới truyền thông, học thuật và ngoại giao quốc tế theo dõi thường xuyên. Đối với Giải thưởng Hòa bình Lev N. Tolstoy, những yếu tố này hiện vẫn chưa đạt tới tầm vóc của những giải thưởng hòa bình danh tiếng nhất trên thế giới.
Bởi vậy, nếu truyền thông trong nước gọi đây là một “giải thưởng quốc tế” thì điều đó đúng theo tên gọi của giải. Nhưng nếu từ đó suy ra rằng ông Tô Lâm đã nhận được một sự công nhận quốc tế có tầm vóc tương đương với những giải thưởng hòa bình danh tiếng nhất thế giới, thì đó lại là một cách diễn giải đi quá xa. Uy tín của một giải thưởng không thể chỉ được xác định bằng tên gọi hay bằng một buổi lễ long trọng, mà còn phải được chứng minh qua thời gian và qua sự nhìn nhận của những giới độc lập bên ngoài nơi tổ chức trao giải.
NGƯỜI QUAN SÁT
