Chỉ một chiếc drone xuất hiện gần phi trường Tân Sơn Nhất trong đã khiến hoạt động cất cánh, đáp xuống phải đình chỉ hai lần, làm ảnh hưởng tới 73 chuyến bay. Sự cố chẳng những gây xáo trộn cho ngành hàng không mà còn gióng lên một hồi chuông cảnh giác về vấn đề an toàn vùng trời quanh một trong những phi trường quan trọng nhứt của Việt Nam…
Tối ngày 11 tháng 8 năm 2026, phi trường Tân Sơn Nhất hai lần phải tạm ngưng việc cất cánh và đáp xuống sau khi phát giác một phương tiện bay không người lái (UAV/drone) xuất hiện gần khu vực phi trường. Sự cố kéo dài hơn hai tiếng đồng hồ, ảnh hưởng trực tiếp tới 73 chuyến bay, khiến nhiều hành khách phải ngồi chờ, phi cơ phải bay vòng hoặc chuyển hướng sang phi trường dự bị. Đây không chỉ là một trục trặc thông thường trong hoạt động hàng không, mà còn đặt ra một câu hỏi đáng lo ngại về an toàn vùng trời quanh một trong những phi trường quan trọng nhứt của Việt Nam.
Theo Tổng Công ty Quản lý Bay Việt Nam (VATM), trong khoảng thời gian từ 6 giờ chiều tới 8 giờ tối ngày 11 tháng 8, UAV được phát giác hai lần tại khu vực gần Cảng Hàng không Quốc tế Tân Sơn Nhất. Ngay sau khi nhận được tin báo từ tổ lái về việc phát hiện phương tiện bay không người lái, các cơ sở điều hành không lưu lập tức triển khai phương án đối phó, tạm thời hạn chế việc cất cánh và đáp xuống để ưu tiên tuyệt đối cho sự an toàn.
Một chi tiết đáng chú ý được báo Tuổi Trẻ ghi nhận là trước thời điểm phi trường tạm ngưng hoạt động, tổ lái chuyến bay VJ601 từ Cam Ranh tới Sài Gòn đã báo cáo phát giác một chiếc drone ở cao độ khoảng 3.000 feet. Chuyến bay này đáp xuống phi đạo 25L lúc 5 giờ 38 chiều. Đến 6 giờ 28 phút, Đài Chỉ huy thông báo tạm ngưng các chuyến bay đi và đến Tân Sơn Nhất theo phương án đối phó với tình huống vi phạm tĩnh không.
Hàng loạt chuyến bay lúc đó bị ảnh hưởng. Một số phi cơ đang chuẩn bị cất cánh phải tạm thời nằm chờ tại phi trường, trong khi những chuyến bay đang tiến vào được hướng dẫn bay chờ tại các khu vực thích hợp. Trong những trường hợp cần thiết, phi cơ được điều hành chuyển hướng tới phi trường dự bị. Theo VATM, tổng cộng 73 chuyến bay bị ảnh hưởng trực tiếp trong thời gian phi trường phải tạm ngưng tiếp nhận phi cơ để bảo đảm an toàn.
Đến 7 giờ 16 phút tối, hoạt động cất cánh và đáp xuống tại Tân Sơn Nhất được phép tái lập. Tuy nhiên, sự việc vẫn chưa chấm dứt. Khoảng 7 giờ 40 phút tối, Đài Chỉ huy lại nhận được tin báo về một UAV xuất hiện theo hướng tây – tây nam của phi trường. Phương án đối phó một lần nữa được kích hoạt và hoạt động cất cánh, đáp xuống tiếp tục bị đình chỉ. Mãi tới 8 giờ 34 phút tối, phi trường mới có thể trở lại hoạt động bình thường.
Ảnh hưởng của sự cố không chỉ nằm ở những con số trên bảng thống kê. Hàng chục chuyến bay phải thay đổi giờ giấc, nhiều phi cơ phải bay chờ trong một thời gian dài, trong khi một số chuyến phải chuyển hướng. Báo Tuổi Trẻ ghi nhận có những chuyến bay trễ từ 3 tới 5 tiếng đồng hồ, khiến hành khách cùng thân nhân phải ngồi chờ tới khuya tại phi trường.
Đáng chú ý, sự cố còn ảnh hưởng tới việc điều phối không lưu quốc tế. VATM cho biết trong thời gian khả năng khai thác tại Tân Sơn Nhất bị hạn chế, đơn vị này đã chủ động liên lạc với các cơ sở điều phối luồng không lưu trong khu vực, trong đó có Bangkok của Thái Lan và Sanya của Trung Quốc, để thông báo tình hình và phối hợp việc điều hành các chuyến bay quốc tế đến Tân Sơn Nhất.
Xét về bản chất, điều khiến vụ việc đáng lo ngại không nằm ở kích thước của một chiếc drone, mà ở địa điểm và thời điểm nó xuất hiện. Trong lãnh vực hàng không, một vật thể bay không được kiểm soát xuất hiện gần đường bay có thể buộc nhà chức trách phải chọn giải pháp an toàn nhứt là tạm ngưng hoạt động, cho dù hậu quả là hàng loạt chuyến bay bị trễ và hành khách bị ảnh hưởng. Nói cách khác, 73 chuyến bay bị ảnh hưởng chính là cái giá phải trả khi an toàn được đặt lên hàng đầu.
Sự việc cũng cho thấy những phương tiện bay không người lái ngày càng phổ biến đang đặt ra một bài toán mới cho việc quản lý vùng trời đô thị. Khi một thiết bị nhỏ bé có thể khiến hoạt động của một phi trường lớn phải ngưng lại hai lần chỉ trong cùng một buổi tối, vấn đề không còn đơn thuần là chuyện một người điều khiển drone thiếu ý thức, mà đã trở thành câu chuyện về khả năng giám sát, phát giác và xử lý những hành vi xâm phạm vùng trời gần phi trường.
Hiện nay, những tin tức được công bố chủ yếu tập trung vào việc bảo đảm an toàn và điều hành không lưu; chưa có tin chính thức cho biết người điều khiển chiếc UAV nói trên đã được xác định hay bị xử lý như thế nào. Vì vậy, khi cơ quan hữu trách chưa công bố kết quả xác minh, không nên suy đoán về danh tánh hay động cơ của người điều khiển.
NGƯỜI QUAN SÁT
