Trung Quốc bất ngờ bãi nhiệm hàng loạt quan chức cấp cao, trong đó có tướng lĩnh quân đội và một Ủy viên Bộ Chính trị, làm dấy lên nhiều đồn đoán về biến động quyền lực sâu rộng trong nội bộ.
Bắc Kinh, ngày 26 tháng 6 năm 2026 – Giới chức tại thủ đô Trung Quốc vừa công bố một quyết định gây xôn xao dư luận, theo đó Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc đã ra lệnh bãi nhiệm tư cách đại biểu Quốc hội đối với 14 nhân vật cao cấp, trong đó có một Ủy viên Bộ Chính trị cùng sáu vị tướng lãnh thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Biến cố này lập tức thu hút sự chú ý của giới quan sát quốc tế, khi nhiều người cho rằng đây là một trong những đợt thay đổi nhân sự quan trọng và quyết liệt nhất trong nhiều năm trở lại đây tại Hoa Lục.
Theo bản thông cáo được đưa ra vào cuối kỳ họp thứ 23 của Nhân đại khóa 14, dưới quyền điều khiển của ông Triệu Lạc Tế, danh sách bị bãi nhiệm bao gồm nhiều nhân vật đang giữ những chức vụ then chốt trong guồng máy đảng, chính quyền và quân đội. Lý do được nêu một cách tổng quát là vi phạm kỷ luật và liên quan đến những vấn đề cần được xem xét thêm, tuy nhiên không có chi tiết cụ thể nào được tiết lộ.
Nhân vật gây chú ý đặc biệt trong đợt này là ông Mã Hưng Thụy, Ủy viên Bộ Chính trị, từng được xem là một nhân vật nổi bật trong thế hệ lãnh đạo mới. Xuất thân từ ngành khoa học – kỹ thuật, ông được nhìn nhận như một khuôn mặt tiêu biểu của xu hướng kỹ trị trong nội bộ giới cầm quyền. Việc ông bị loại khỏi danh sách đại biểu Quốc hội đã tạo nên nhiều đồn đoán trong dư luận, nhất là về tình hình điều chỉnh nhân sự đang diễn ra bên trong thượng tầng chính trị.
Cùng lúc, sáu vị tướng lãnh thuộc Quân Giải phóng Nhân dân cũng bị bãi nhiệm tư cách đại biểu, tuy danh tánh không được công bố đầy đủ. Tuy nhiên, theo các nguồn tin phân tích từ bên ngoài, nhiều khả năng những nhân vật này có liên hệ đến các binh chủng trọng yếu, đặc biệt là những đơn vị liên quan đến hỏa tiễn, tiếp vận chiến lược và kỹ nghệ quốc phòng.
Biến cố nói trên xảy ra trong bối cảnh chiến dịch bài trừ tham nhũng vốn được phát động từ nhiều năm trước tại Trung Quốc đang bước sang một giai đoạn mới. Trước đây, chiến dịch này chủ yếu nhắm vào giới chức dân sự và các cơ sở kinh tế quốc doanh, với khẩu hiệu thường được nhắc đến là “đả hổ, diệt ruồi”, nhằm trừng trị cả những phần tử cao cấp lẫn hạ tầng có sai phạm. Tuy nhiên trong những năm gần đây, trọng tâm đã chuyển dần sang giới quân sự, vốn được xem là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống quyền lực.
Các cuộc điều tra nội bộ trong quân đội được cho là đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực nhạy cảm, trong đó có việc mua sắm quân dụng, quản trị ngân sách quốc phòng và các chương trình kỹ nghệ quốc phòng quy mô lớn. Một số vụ việc trước đó liên quan đến các đơn vị hỏa tiễn chiến lược đã làm dấy lên nhiều nghi vấn về tình trạng thất thoát và những mối quan hệ lợi ích phức tạp trong nội bộ.
Theo nhận định của giới quan sát, việc đồng loạt bãi nhiệm một nhân vật trong Bộ Chính trị cùng nhiều tướng lãnh cao cấp cho thấy chiến dịch thanh lọc không còn dừng lại ở phạm vi hành chánh, mà đã tiến sâu vào tầng nấc quyền lực then chốt, nơi chính trị và quân sự giao thoa chặt chẽ. Đây được xem như một biện pháp nhằm siết chặt kỷ cương nội bộ và củng cố quyền kiểm soát từ trung ương đối với toàn bộ guồng máy.
Tại Bắc Kinh, bầu không khí chính trị được mô tả là căng thẳng nhưng kín đáo, khi các quyết định nhân sự liên tiếp được công bố trong thời gian ngắn, song hầu như không kèm theo giải thích chi tiết. Chính sự im lặng này lại càng làm gia tăng sự chú ý của dư luận bên ngoài.
Một số chuyên gia khu vực cho rằng việc nhắm vào các tướng lãnh quân đội, đặc biệt trong các ngành hỏa tiễn và kỹ nghệ quốc phòng, phản ánh mối lo ngại về tính trung thành và khả năng kiểm soát trong nội bộ quân lực. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt giữa Trung Quốc và các cường quốc khác, vấn đề ổn định trong quân đội được xem là điều tối quan trọng.
Ở chiều ngược lại, những biến động liên tiếp này cũng làm dấy lên câu hỏi về mức độ xáo trộn bên trong hệ thống quyền lực tại Hoa Lục, khi các đợt chỉnh đốn kéo dài có thể tạo ra tác động tâm lý đáng kể đối với hàng ngũ quan chức cao cấp. Tuy vậy, phía Bắc Kinh vẫn duy trì lập luận rằng các biện pháp kỷ luật là cần thiết để chỉnh đốn tổ chức và tăng cường hiệu năng điều hành quốc gia.
Tính đến cuối ngày 26 tháng 6, truyền thông chính thức của Trung Quốc vẫn chưa công bố thêm danh sách đầy đủ các nhân vật liên quan hoặc các bước xử lý kế tiếp. Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát cho rằng đây chưa phải là kết thúc, mà chỉ là một giai đoạn trong tiến trình điều chỉnh nhân sự đang tiếp tục diễn ra sâu rộng trong hệ thống chính trị – quân sự.
NGƯỜI QUAN SÁT/tổng hợp
