Đây là câu chuyện cảm động về cộng đồng người Mỹ gốc Việt của chúng ta tại Mỹ. Đó là câu chuyện về người phụ nữ gốc Việt có cấp bậc cao nhất từng chỉ huy một lữ đoàn tác chiến trong quân đội Hoa Kỳ. Đại tá Danielle Ngô.
Vào ngày 29 tháng 04 năm 1975 thì cô bé Danielle lúc đó chỉ mới 3 tuổi rưỡi cùng em gái và người mẹ 24 tuổi bước lên cầu thang của một chiếc máy bay vận tải quân sự Mỹ tại sân bay Tân Sơn Nhứt giữa lúc đạn pháo đang cày mặt đất, cha của cô đã không có mặt trên chuyến bay đó ông chọn ở lại quê hương trước đó vài ngày khi chính phủ hạn chế đi lại. Ông nội của Danielle đã phải đi ròng rã 8 chuyến xe đò và xe máy băng qua lằn đạn để đưa cô bé từ Vũng Tàu về Sài Gòn đoàn tụ với mẹ. Phút chia tay thì biết không thể đi cùng cho nên là ông nội quỳ xuống gấp một tờ tiền một đô la Mỹ nhét vào túi áo nhỏ của con cháu gái. Đó là ký ức duy nhất mà cô mang theo trên hành trình tị nạn. Sau những ngày tháng ở trại tị nạn, gia đình của cô định cư ở Massachuset. Năm 17 tuổi thì Daniel xin mẹ ký giấy nhập ngủ. Người mẹ từng chạy trốn chiến tranh đã khóc và nói, “Mẹ không đưa con ra khỏi chiến tranh để con quay trở lại chiến tranh.” Nhưng mà Daniel đã kiên quyết trả lời, “Mẹ nói chính quân đội Mỹ đã cứu gia đình mình. Con muốn nhập ngủ để trả ơn nước Mỹ.”
Năm 2001 thì bà trở thành nữ chỉ huy đại đội đầu tiên trong một tiểu đoàn công binh tác chiến. Bà đã từng tham chiến tại Bosnia, Iraq và Afghanistan. Bà là người đã chỉ huy tiểu đoàn 52 chữa cháy rừng lịch sử ở Colorado. Và đến năm 2016 thì bà trở thành người phụ nữ gốc Việt có cấp bậc cao nhất từng chỉ huy Lữ đoàn tác chiến. Cô là người phụ nữ gốc Việt có cấp bậc cao nhất đang tại ngũ, trước khi nghỉ hưu vào tháng 4/2023 sau 33 năm cống hiến.
Câu chuyện của đại tá Danielle không chỉ là minh chứng cho tinh thần quật cường của người gốc Việt mà còn là bản hùng ca về lòng biết ơn sâu sắc đối với đất nước Mỹ.
Nhiều năm sau, cô trở về Việt Nam gặp lại ông nội trước khi ông qua đời. Bài học về sự xẻ chia của ông và tờ tiền năm xưa luôn theo cô suốt cuộc đời, minh chứng cho câu nói của cô: “Mỗi hành động tử tế nhỏ bé sẽ được ghi nhớ.”
Đại tá Danielle J. Ngô gia nhập lục quân Hoa Kỳ năm 1990, và trở thành một binh sĩ thuộc binh chủng công binh. Sau đó, cô theo thụ huấn một khóa sĩ quan và tốt nghiệp mangcấp bậc thiếu úy vào năm 1994. Cô được thuyên chuyển lần lượt phục vụ tại các đơn vị công binh như: Trung đội trưởng kiêm đại đội phó tiểu đoàn 62 công binh; Sĩ quan phụ tá ban 4, lữ đoàn 20 công binh nhảy dù; Sĩ quan ban 1 kiêm ban 3, tiểu đoàn 37 công binh nhảy dù; Phân đội trưởng, phân đội công binh 610; Đại đội trưởng, đại đội chỉ huy, tiểu đoàn 299 công binh chiến đấu; Phó ban 4, lữ đoàn 1, sư đoàn 4 bộ binh tham dự cuộc hành quân Operation Iraqi Freedom I, Iraq; Sĩ quan bộ tham mưu liên quân (Joint Chiefs of Staff Intern) tại Washington D.C; Sĩ quan phụ tá phòng 5, sư đoàn 1 bộ binh; Phó phòng 5, bộ tư lệnh các lực lượng Hoa Kỳ tại A Phú Hãn (Operation Enduring Freedom Afganistan); Tiểu đoàn trưởng, tiểu đoàn 52 công binh; Sĩ quan Phụ tá quân sự cho Chủ tịch ủy ban quân sự khối NATO tại Brussels, Bỉ quốc; Lữ đoàn trưởng, lữ đoàn 130 công binh; Và hiện nay là sĩ quan điều hành quản lý kế hoạch chuyên môn cho Tư lệnh lục quân Thái Bình Dương Hoa Kỳ.
Đại tá Danielle Ngô tốt nghiệp cử nhân ngành tài chánh tại đại học Massachusetts. Cô cũng đã hoàn tất 2 văn bằng cao hoc tại trường chỉ huy và tham mưu (Command and General Staff College) và đại học Georgetowns. Ngoài ra, cô cũng đã thụ huấn các khóa học quân sự như: khóa căn bản và cao cấp sĩ quan công binh; khóa CAS3 tại trường chỉ huy tham mưu và trường cao cấp quân sự (School for Advanced Military Studied).
Cần biết thêm về những thành tích nỗi bật của đại tá Danielle Ngô đã được cấp chỉ huy ngành công binh lục quân khen ngợi: Trong suốt thời gian hơn hai năm làm tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 52 công binh, Trung tá Danielle Ngô đã chỉ huy tiểu đoàn góp phần đáng kể cứu nạn cháy rừng, chận đứng ngọn lửa khắc nghiệt tại Waldo Canyon, Colorado; và thực hiện phương pháp đề phòng cháy rừng tại đây; yểm trợ xây cất lại căn cứ Không quân Cheyenne Mountain sau cơn lũ lụt. Trong buổi lễ bàn giao Tiểu đoàn lại cho Trung tá Ralph W Radka, Trung tá Danielle Ngô phát biểu: “Tôi đoán các bạn có thể gọi chúng tôi là tiểu đoàn thiên tai. Thật là tuyệt vời vì chúng tôi đã sống sót qua hai trận cháy rừng xảy ra tàn phá nặng nề nhất trong lịch sử tiểu bang Colorado, và một cơn lũ lụt tàn bạo nhất đã làm bị thương 12 binh sĩ của chúng tôi, giờ đây họ đã bình phục. Các thiên tai duy nhất mà chúng tôi đã không được tham dự là các cơn sóng thần và động đất”. Đại tá Heath Roscoe, lữ đoàn trưởng, lữ đoàn 36 công binh tại Fort Hood, đã hết lời khen ngợi trung tá Danielle Ngô, ông nói: “Trung tá Danielle Ngô đã đi thêm những dặm đường. Cô ấy luôn lo lắng và giúp đỡ cho gia đình các binh sĩ trong đơn vị”. Dưới sự chỉ huy của trung tá Danielle Ngô, tiểu đoàn 52 công binh cũng đã từng hoạt động tại các chiến trường Bahrain, Afghanistan và Kuwait.
Đến tháng 2 năm 2014, Trung tá Danielle Ngô bàn giao tiểu đoàn 52 công binh lại cho Trung tá Ralph W. Radka, để nhận nhiệm vụ trong vai trò Sĩ quan phụ tá quân sự cho Chủ tịch ủy ban quân sự khối NATO tại Brussels, Bỉ. Vài tháng sau, cô có tên trong danh sách 234 Trung tá lục quân được chọn thăng cấp Đại tá. Và được chính thức thăng cấp Đại tá trong năm 2015.
Tháng 7 năm 2016, tại căn cứ quân sự Hamilton Field, đại tá Danielle J. Ngô đã chính thức nhậm chức Lữ đoàn trưởng, lữ đoàn 130 công binh Lục quân. Trong suốt nhiệm kỳ 2 năm, nữ Đại tá gốc Việt họ Ngô đã đưa Lữ đoàn 130 công binh lục quân hoàn thành nhiệm vụ giao phó. Đến tháng 7 năm 2018, Đại tá Danielle J. Ngô bàn giao lữ đoàn 130 công binh lục quân cho Đại tá Geoffrey Van Epps để nhận nhiệm vụ mới trong vị trí sĩ quan điều hành quản lý kế hoạch chuyên môn cho Tư Lệnh Lục Quân Thái Bình Dương cho đến khi về hưu.
Hơn 30 năm phục vụ trong lục quân Hoa Kỳ, Đại tá Danielle Ngô được ân thưởng nhiều loại huy chương cao quý như: Legion of Merit, Bronze Star Medal (2), Defense Meritorious Service Medal, Meritorious Service Medal, Joint Service Commendation Medal, Army Commendation Medal (3), Joint Service Achievement Medal (3), Army Achievement Medal (5), Joint Meritorious Unit Award (2), Valorous Unit Award, Army Superior Unit Award (3), Army Reserve Component Achievement Medal, National Defense Service Medal (2)… và một số huy chương cao quý khác.
Tính theo thâm niên cấp bậc và năng lực chỉ huy, Đại tá Danielle Ngô là một trong những Đại tá xuất sắc của Lục quân Hoa Kỳ, cô cũng có thể được hội đồng thăng cấp Lục quân tuyển chọn đề cử để trở thành Chuẩn tướng trong thời gian sắp tới! Cầu chúc cho đường binh nghiệp của cô sẽ thăng tiến như Thiếu tướng Lương Xuân Việt, tân Thiếu tướng Lapthe C. Flora, Chuẩn tướng William H, Seely III và tân Phó đề đốc Nguyễn Từ Huấn.
Thật hãnh diện cho cộng đồng người Việt Quốc Gia hải ngoại có Danielle Ngô, một phụ nữ Việt Nam, có năng lực lãnh đạo chỉ huy, đã từng là Tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 52 công binh, sĩ quan phụ tá quân sự cho Chủ tịch ủy ban quân sự khối NATO tại Brussels, Bỉ, Lữ đoàn trưởng, Lữ đoàn 130 Công binh và hiện đang đảm nhiệm chức vụ sĩ quan điều hành quản lý kế hoạch chuyên môn cho Tư Lệnh Lục Quân Thái Bình Dương Hoa Kỳ.
Tuy không phải là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên mang cấp Đại tá trong quân đội Hoa Kỳ, nhưng Đại tá Danielle Ngô là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên mang cấp Đại tá trong binh chủng công binh lục quân Hoa Kỳ. Ngoài Đại tá Danielle J Ngô, trong quân đội Hoa Kỳ còn có trên 100 nam, nữ Đại tá gốc Việt phục vụ trong Lục quân, Hải quân, Không quân, Thủy quân lục chiến và đoàn y tế công cộng (USPHS). Hiện nay có khoảng 96 vị đương nhiệm, 11 vị đã hồi hưu và 1 vị đã qua đời.
Nguồn tài liệu: Congress.gov; army.mil; linkedin.com; bids farewell to 52nd Engineer Battalion; Engineers change leadership, welcomes new command team; 130th Engineer Brigade changes command; dongsongcu-Nữ Đại tá Lục quân Hoa Kỳ Danielle J Ngô/Đại tá Danielle J. Ngô, nhậm chức Lữ đoàn trưởng, lữ đoàn 130 công binh lục quân Hoa Kỳ.
