Từ một chương trình được kỳ vọng nhằm thay đổi bộ mặt nông thôn và cải thiện đời sống người dân, vụ án vừa bị phanh phui tại Huế đang gây nhiều bất bình trong dư luận. Hàng loạt viên chức, nhân viên truyền thông và doanh nhân bị truy tố vì bị cáo buộc lập hồ sơ khống để chiếm đoạt công quỹ, làm dấy lên nhiều câu hỏi về công tác kiểm soát và trách nhiệm quản lý các khoản tiền công…
Một vụ án liên quan đến Chương trình Mục tiêu Quốc gia Xây dựng Nông thôn Mới ở Việt Nam vừa được phát giác tại thành phố Huế đang thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận. Theo thông tin từ cơ quan điều tra được công bố vào đầu tháng 6 năm 2026, bảy người đã bị truy tố vì liên quan đến hành vi lập hồ sơ và chứng từ giả nhằm chiếm đoạt tiền công quỹ. Trong số đó, năm người bị tạm giam, còn hai người bị áp dụng biện pháp cấm rời khỏi nơi cư trú.
Theo hồ sơ vụ án, nhân vật được xem là trung tâm của vụ việc là bà Trần Thị Cẩm Nhung, nguyên nhân viên Đài Phát thanh và Truyền hình Thừa Thiên-Huế, hiện thuộc cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Huế. Cơ quan điều tra cáo buộc rằng từ năm 2017 đến năm 2022, bà Nhung đã lập khống nhiều chứng từ liên quan đến các hợp đồng tuyên truyền thuộc Chương trình Nông thôn Mới nhằm chiếm đoạt hơn 1 tỷ 723 triệu đồng từ ngân sách công.
Để thực hiện hành vi này, cơ quan điều tra cho rằng bà Nhung đã phối hợp với bà Trần Thị Huyền Trang và bà Nguyễn Thị Liễu, là giám đốc của hai công ty hoạt động trong lãnh vực truyền thông. Hai người này bị cáo buộc đã ký khống nhiều giấy tờ liên quan đến hợp đồng, biên bản nghiệm thu, thanh lý hợp đồng và hồ sơ xin thanh toán, tạo điều kiện để tiền ngân sách được giải ngân dựa trên những hồ sơ không phản ảnh đúng tình hình thực tế.
Vụ án không chỉ dừng lại ở đó. Hai phóng viên là ông Nguyễn Võ Triết và ông Nguyễn Bỉnh Bạch Sa thuộc Báo và Phát thanh Truyền hình Huế cũng bị nêu tên trong hồ sơ điều tra. Theo kết quả điều tra ban đầu, hai người này bị cáo buộc đã cung cấp các phóng sự phát thanh và truyền hình cho nhóm bị can nhằm hoàn tất hồ sơ thanh toán.
Bên cạnh những người trực tiếp tham gia vào việc lập hồ sơ, ba viên chức thuộc Văn phòng Điều phối Chương trình Nông thôn Mới tại thành phố Huế gồm ông Phạm Quyền, ông Lê Thành Nam và ông Nguyễn Văn Minh cũng bị truy tố. Cơ quan điều tra cho rằng những người này đã không thi hành đầy đủ trách nhiệm được giao, dẫn đến việc tiền công quỹ bị thất thoát trong một thời gian dài mà không được phát hiện hoặc ngăn chặn kịp thời.
Điều khiến dư luận đặc biệt quan tâm không chỉ là số tiền hơn 1 tỷ 700 triệu đồng bị cáo buộc đã bị chiếm đoạt, mà còn là nguồn gốc của khoản tiền này. Chương trình Nông thôn Mới được triển khai từ năm 2010 với mục tiêu cải thiện đời sống cư dân nông thôn, đầu tư hạ tầng cơ sở, phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và môi trường sinh sống. Nói cách khác, đây là nguồn tài lực được thiết kế nhằm phục vụ trực tiếp cho người dân và thúc đẩy sự phát triển tại các địa phương của Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn.
Bởi vậy, bất kỳ hành vi nào làm thất thoát nguồn tiền này đều không đơn thuần chỉ là vi phạm các quy định tài chánh. Mỗi đồng tiền bị sử dụng sai mục đích có thể đồng nghĩa với một công trình bị chậm trễ, một tuyến lộ chưa được nâng cấp, một ngôi trường thiếu phương tiện giảng dạy hoặc một chương trình hỗ trợ dân chúng bị cắt giảm nguồn lực. Tác động của những sai phạm như vậy không chỉ nằm trên sổ sách kế toán mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của các chính sách phục vụ công chúng.
Vụ án tại Huế một lần nữa đặt ra câu hỏi về cơ chế giám sát đối với các chương trình sử dụng công quỹ. Trong nhiều năm qua, Chương trình Nông thôn Mới được xem là một trong những chương trình phát triển có quy mô lớn nhất nước với nguồn đầu tư lên đến hàng trăm ngàn tỷ đồng. Khi nguồn lực tài chánh ngày càng lớn, yêu cầu về tính minh bạch, công tác kiểm tra và trách nhiệm giải trình cũng phải được nâng lên tương xứng.
Đáng chú ý, theo hồ sơ điều tra, các hành vi bị cáo buộc đã diễn ra liên tục từ năm 2017 đến năm 2022. Điều đó đồng nghĩa với việc những sai phạm này đã tồn tại trong nhiều năm trước khi bị phát giác. Đây là chi tiết khiến dư luận đặt câu hỏi về hiệu quả của các khâu kiểm tra, thẩm định, nghiệm thu và giám sát tài chánh trong quá trình thực hiện chương trình.
Hiện vụ án vẫn đang được các cơ quan hữu trách tiếp tục điều tra để làm sáng tỏ toàn bộ sự việc. Những người bị truy tố vẫn được hưởng nguyên tắc suy đoán vô tội cho đến khi có phán quyết chung cuộc của tòa án có hiệu lực pháp lý. Tuy nhiên, bất kể kết quả cuối cùng ra sao, vụ việc tại Huế đã trở thành một lời cảnh báo về nguy cơ thất thoát công quỹ trong các chương trình công cộng, đồng thời cho thấy nhu cầu ngày càng cấp thiết phải minh bạch hóa việc quản lý tiền thuế của người dân.
NGƯỜI QUAN SÁT
