CaliToday News – Chính quyền Tổng thống Donald Trump hôm thứ Tư cho biết Israel và Lebanon đã chấp thuận thực thi lệnh ngừng bắn nhằm chấm dứt các hành động thù địch. Động thái này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tiến trình đạt được một thỏa thuận sâu rộng hơn nhằm kết thúc cuộc chiến giữa liên minh Mỹ – Israel và Iran.
Trước đó, Tehran – bên vốn đặt điều kiện chấm dứt giao tranh giữa Israel và Lebanon là một phần của bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ – đã tiến hành tập kích vào Kuwait, gây hư hại cho sân bay và khiến hàng chục người bị thương. Đáp trả lại hành động này, quân đội Mỹ đã thực hiện các đợt không kích gần eo biển Hormuz.
Theo tuyên bố chung do Bộ Ngoại giao Mỹ công bố sau các cuộc đàm phán tại Washington, lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ràng buộc bởi điều kiện: lực lượng dân quân Hezbollah (do Iran hậu thuẫn) phải chấm dứt hoàn toàn các đợt nổ súng và rút toàn bộ lực lượng khỏi khu vực Nam Litani.
Tháng trước, hai bên từng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn nhưng tiếng súng vẫn không chịu lặng. Israel đã đưa quân vào Lebanon hồi tháng 3 nhằm truy quét nhóm vũ trang Hezbollah – lực lượng liên tục nã pháo qua biên giới để bày tỏ sự ủng hộ đối với Tehran.
Các vụ tấn công tại Kuwait và trên eo biển Hormuz là những phép thử mới nhất đối với lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh giữa Mỹ, Israel và Iran. Diễn biến này đẩy giá dầu tăng gần 2%, trong bối cảnh eo biển chiến lược này vẫn bị đóng cửa phần lớn sau hơn ba tháng kể từ khi Mỹ và Israel phát động các đợt không kích vào Iran.
Nhà chức trách và truyền thông nhà nước Kuwait cho biết, các chuyến bay tại Sân bay Quốc tế Kuwait đã phải tạm hoãn sau khi một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa của Iran làm hư hại các cơ sở hạ tầng sân bay cùng các cơ quan ngoại giao, khiến một người thiệt mạng và hơn 60 người khác bị thương.
Cơ quan hàng không dân dụng Kuwait sau đó thông báo hai hãng bay Kuwait Airways và Jazeera Airways đã khôi phục lại các đường bay sau khi triển khai các biện pháp an ninh cần thiết.
Theo truyền thông nhà nước Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) phủ nhận việc nhắm mục tiêu vào sân bay Kuwait, đồng thời cáo buộc áp lực tàn phá là do các tên lửa đánh chặn của Mỹ đánh trúng chệch mục tiêu. Tuy nhiên, quân đội Mỹ đã bác bỏ luận điệu này và khẳng định các UAV của Iran cố tình nhắm vào sân bay.
Trước đó, truyền thông Iran đưa tin IRGC đã tấn công sở chỉ huy của Hạm đội 5 thuộc Hải quân Mỹ tại Bahrain, một căn cứ không quân của Mỹ cùng một tàu vận tải mang tên Panaya. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) lập tức phủ nhận thông tin các căn cứ của họ bị đánh trúng, đồng thời cho biết các tên lửa hành trình của Iran đã không thể bắn tới mục tiêu trong khu vực.
CENTCOM xác nhận đã thực hiện một loạt “đợt không kích tự vệ” mới ở miền nam Iran, nhắm vào các trận địa phóng tên lửa, các tàu tốc kích của Iran đang tìm cách rải thủy lôi, và tiến hành không kích đảo Qeshm gần eo biển Hormuz sau các nỗ lực tấn công bất thành từ phía Iran.
Lệnh ngừng bắn lung lay trước các đợt xung đột mới
Kể từ khi các đợt không kích của Mỹ và Israel vào Iran bắt đầu từ ngày 28 tháng 2, Tehran đã liên tiếp tiến hành các vụ tập kích vào các mục tiêu ở vùng Vịnh, nơi đặt nhiều căn cứ quân sự của Mỹ.
Bất chấp lệnh ngừng bắn đạt được vào đầu tháng 4, các hành động thù địch vẫn liên tục bùng phát trong những tuần gần đây, giữa bối cảnh Mỹ đang nỗ lực thúc đẩy việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch từng vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí hóa lỏng của toàn thế giới trước khi cuộc chiến nổ ra.
Tuần trước, cả Iran và Mỹ đều phát đi tín hiệu về những tiến triển hướng tới một thỏa thuận sơ bộ nhằm đình chiến và mở lại eo biển. Dẫu vậy, hai bên vẫn chưa chính thức đặt bút ký vào văn kiện này – điều vốn sẽ để lại các nội dung đàm phán phức tạp hơn cho giai đoạn sau.
Trả lời kênh truyền hình Al Mayadeen của Lebanon hôm thứ Tư, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi cho biết các cuộc đối thoại không bị cắt đứt nhưng hiện chưa ghi nhận thêm tiến triển nào.
Bên cạnh việc yêu cầu chấm dứt chiến sự tại Lebanon làm điều kiện tiên quyết cho một thỏa thuận, Tehran còn yêu cầu quyền tiếp cận hàng tỷ USD doanh thu từ dầu mỏ đang bị phong tỏa, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu thô, chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ tại các cảng biển và duy trì tầm ảnh hưởng đối với eo biển Hormuz.
Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đang phải chịu áp lực lớn trong việc hạ nhiệt giá nhiên liệu trong nước, khẳng định ưu tiên hàng đầu của ông là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Phía Iran vẫn quả quyết chương trình nguyên tử của họ chỉ phục vụ mục đích hòa bình. Trong một bài phỏng vấn podcast phát sóng hôm thứ Tư, ông Trump cho biết Iran đã đồng ý không phát triển vũ khí hạt nhân và Lãnh đạo Tối cao Khamenei có tham gia vào các cuộc thương lượng.
Cuối ngày thứ Tư, ông Trump gợi ý rằng tiến trình đàm phán với Iran có thể đạt được bước tiến ngay trong cuối tuần này.
“Nếu điều đó xảy ra, nó có thể diễn ra ngay cuối tuần này,” ông Trump phát biểu trước các phóng viên tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng, nhưng không giải thích chi tiết về kỳ vọng của mình trong khung thời gian đó. Ông cũng cho biết thêm rằng các bên đang nỗ lực tách biệt vấn đề mở lại eo biển Hormuz ra khỏi cuộc xung đột tại Lebanon.
Israel tiếp tục không kích Lebanon
Cuộc chiến đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người, chủ yếu tại Iran và Lebanon, đồng thời gây tổn thương nghiêm trọng cho nền kinh tế toàn cầu do làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và các tuyến vận tải hàng hải. Đây cũng là ngòi nổ cho vòng xoáy xung đột mới nhất giữa Israel và Hezbollah.
Các nguồn tin an ninh Lebanon cho biết, các đợt không kích bằng UAV của Israel hôm thứ Tư đã khiến ít nhất 6 người thiệt mạng ở miền nam nước này và nhắm trúng một chiếc xe hơi ngay phía nam thủ đô Beirut. Trong khi đó, Israel tuyên bố đã đánh chặn thành công một máy bay xâm nhập trái phép, nhiều khả năng do Hezbollah phóng đi.
Ngoại trưởng Iran Araqchi tuyên bố Tehran sẽ đáp trả một cách kiên quyết nếu Israel tấn công vào Beirut.
Cũng trong bài phỏng vấn podcast, Tổng thống Trump thừa nhận ông từng gọi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là “kẻ điên” trong một cuộc điện đàm căng thẳng đầy những lời gay gắt về cuộc chiến tại Lebanon, khi ông đang nỗ lực tìm kiếm một giải pháp cho cuộc xung đột diện rộng.
“Đến một thời điểm, tôi đã nói: Bibi, chúng ta phải dừng việc này lại. Chúng ta phải chấm dứt nó,” ông Trump kể lại, gọi ông Netanyahu bằng tên thân mật.
Trả lời phỏng vấn trên đài CNBC, Thủ tướng Netanyahu cho biết ông và Tổng thống Trump đôi khi có “những bất đồng mang tính chiến thuật”, nhưng họ hoàn toàn đồng thuận về các vấn đề cốt lõi liên quan đến Iran.
Nguồn Tổng hợp
