Khói lửa lại bốc lên trên bầu trời Lebanon khi Israel mở rộng các chiến dịch quân sự nhắm vào Hezbollah, trong lúc các cuộc thương thuyết giữa Hoa Kỳ và Iran liên tiếp gặp trở ngại. Trung Đông đang ở giai đoạn căng thẳng của một cuộc khủng hoảng quy mô toàn khu vực…
Trung Đông hiện đang trong những thời điểm nguy hiểm nhất kể từ đầu năm 2026. Những gì diễn ra trong những ngày cuối tháng 5 và đầu tháng 6 không còn đơn thuần là các vụ đụng độ lẻ tẻ dọc biên giới Israel – Lebanon, mà đang chuyển thành một cuộc khủng hoảng toàn khu vực khi kéo theo Iran, Hezbollah, Israel và Hoa Kỳ vào một vòng xoáy đối đầu.
Ngày 1 tháng 6 năm 2026, quân đội Israel tiếp tục mở rộng các hoạt động quân sự tại miền Nam Lebanon, đồng thời gia tăng áp lực lên những khu vực được xem là căn cứ địa của Hezbollah. Các cuộc không kích và pháo kích diễn ra liên tục trong bối cảnh Tel Aviv tuyên bố mục tiêu của họ là ngăn chặn các cuộc tấn công vượt biên nhằm vào lãnh thổ Israel. Trong khi đó, Hezbollah vẫn duy trì các hoạt động quân sự và khẳng định sẽ không lùi bước nếu Israel tiếp tục chiến dịch hiện nay.
Một trong những diễn biến gây chú ý nhất là việc quân đội Israel tuyên bố đã kiểm soát được thành cổ Beaufort cùng dãy núi chiến lược chung quanh tại miền Nam Lebanon. Đây được xem là bước tiến sâu nhất của lực lượng Israel vào lãnh thổ Lebanon trong nhiều năm qua. Hình ảnh lá quốc kỳ Israel xuất hiện trên công trình lịch sử hơn 900 năm tuổi nhanh chóng lan truyền trên các cơ quan truyền thông quốc tế và trở thành biểu tượng cho một giai đoạn leo thang mới của cuộc xung đột.
Theo các phúc trình từ Lebanon, các cuộc giao tranh kéo dài nhiều tháng qua đã gây thiệt hại nặng nề cho quốc gia này. Bộ Y tế Lebanon cho biết tính đến đầu tháng 6 năm nay đã có hơn 3.400 người thiệt mạng và trên 10.000 người bị thương kể từ khi các cuộc đụng độ bùng phát trở lại. Hàng trăm ngàn người phải rời bỏ nhà cửa để lánh nạn, trong khi nhiều khu dân cư ở miền Nam Lebanon và vùng ngoại ô Beirut bị tàn phá nghiêm trọng.
Tuy nhiên, điều khiến giới quan sát quốc tế lo ngại hơn cả không phải là những trận đánh trên chiến trường, mà là phản ứng ngày càng cứng rắn từ Tehran. Chính quyền Iran liên tục cảnh báo rằng các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon đang trực tiếp đe dọa những nỗ lực ngoại giao giữa Tehran và Washington. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố rằng bất kỳ thỏa thuận ngưng bắn nào cũng phải được tôn trọng trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon lẫn Gaza. Theo ông, việc Israel tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự đồng nghĩa với việc phá vỡ nền tảng của các cuộc thương thuyết đang diễn ra.
Tình hình càng trở nên căng thẳng hơn khi truyền thông Iran loan tin rằng Tehran đã quyết định ngưng các kênh trao đổi thông điệp gián tiếp với Hoa Kỳ thông qua các bên trung gian. Đây được xem là một bước lùi đáng kể đối với những nỗ lực ngoại giao vốn đã rất mong manh trong nhiều tháng qua. Giới lãnh đạo Iran cáo buộc Washington không gây đủ áp lực đối với Israel để kiềm chế các hoạt động quân sự tại Lebanon, đồng thời cho rằng các hành động của Tel Aviv đang làm suy yếu toàn bộ tiến trình thương lượng.
Ở phía bên kia, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vẫn khẳng định rằng các cuộc tiếp xúc với Iran chưa hoàn toàn đổ vỡ và Washington vẫn tiếp tục tìm kiếm một giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, những tuyên bố trái ngược từ các bên cho thấy mức độ nghi kỵ hiện nay đã lên rất cao. Trong khi Tòa Bạch Ốc cho rằng cánh cửa đàm phán vẫn còn mở, Tehran lại liên tục phát đi tín hiệu cảnh báo về khả năng đình chỉ hoặc hủy bỏ tiến trình đối thoại nếu Israel tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự.
Không chỉ dừng lại ở lãnh vực ngoại giao, căng thẳng còn lan sang mặt trận kinh tế toàn cầu. Iran đã nhiều lần nhắc tới khả năng siết chặt hoặc phong tỏa các tuyến hàng hải chiến lược nếu xung đột tiếp tục leo thang. Chỉ riêng những tuyên bố như vậy cũng đủ làm thị trường năng lượng quốc tế chao đảo. Giá dầu đã tăng mạnh trong các phiên giao dịch gần đây khi giới đầu tư lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, khu vực cung cấp phần lớn lượng dầu xuất cảng của thế giới.
Trong bối cảnh đó, Liên Hiệp Quốc cũng lên tiếng bày tỏ mối quan ngại sâu sắc. Phát ngôn nhân của Tổng Thư ký António Guterres cảnh báo rằng việc mở rộng các hoạt động quân sự tại Lebanon có thể kéo toàn bộ khu vực vào một cuộc khủng hoảng mới với những hậu quả khó lường. Những nỗ lực trung gian của Hoa Kỳ, Pháp cùng một số quốc gia khác đang được thúc đẩy nhằm tìm kiếm một lệnh ngưng bắn toàn diện giữa Israel và Hezbollah, nhưng cho đến nay vẫn chưa đạt được bước đột phá đáng kể nào.
Điều đáng chú ý là cuộc khủng hoảng hiện nay không còn đơn thuần là cuộc đối đầu giữa Israel và Hezbollah. Mỗi bước tiến của quân đội Israel tại Lebanon đều được Tehran theo dõi chặt chẽ. Mỗi tuyên bố từ Iran lại tác động trực tiếp đến các cuộc thương lượng với Hoa Kỳ. Và mỗi lần thương thuyết gặp trở ngại thì nguy cơ leo thang quân sự lại tăng thêm một bậc.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
