CaliToday News — Hôm thứ Hai, phía Mỹ thông báo đã tiến hành oanh tạc các trạm radar và căn cứ máy bay không người lái (drone) tại Iran sau khi Tehran bắn hạ một drone của Mỹ vào cuối tuần qua. Ngay sau đó, Iran tuyên bố đã phóng tên lửa nhắm vào các binh sĩ Mỹ tại Kuwait, nhưng phía Mỹ khẳng định toàn bộ số tên lửa này đã bị bắn hạ.
Lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa giữa Iran và Mỹ liên tục bị thách thức bởi các cuộc ăn miếng trả miếng bằng quân sự, dù giới chức hai nước vẫn đang nỗ lực trên bàn đàm phán để chấm dứt chiến tranh. Hiện vẫn chưa rõ hai bên đã tiến gần đến một thỏa thuận hay chưa, và rủi ro từ một cuộc tấn công có thể làm đổ vỡ các cuộc đối thoại này luôn hiện hữu.
Song song đó, giao tranh giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon cũng leo thang bất chấp lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa của họ, đe dọa trực tiếp đến tiến trình đạt được thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn trong cuộc chiến Iran.
Chiều thứ Hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Israel và Hezbollah đã đồng ý giảm bớt quy mô giao tranh sau cuộc hội đàm của ông với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và các thông điệp gửi tới Hezbollah qua trung gian. Tuy nhiên, chỉ vài phút sau, Israel tuyên bố phát hiện các đợt phóng tên lửa từ phía Lebanon và lập tức phát cảnh báo yêu cầu người dân ở một phần miền bắc Israel tìm nơi trú ẩn an toàn.
Trong khi đó, Iran tiếp tục duy trì thế phong tỏa tại Eo biển Hormuz, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và đẩy giá nhiên liệu thế giới tăng cao, để lại những hệ lụy sâu rộng. Quân đội Anh cho biết một tàu chở hàng đã bị tấn công ở ngoài khơi Iraq vào chiều thứ Hai.
Giao tranh tại Lebanon đe dọa lệnh ngừng bắn với Iran
Israel hiện đã mở rộng phạm vi kiểm soát sâu vào lãnh thổ Lebanon, trong khi Hezbollah — lực lượng tham chiến để hỗ trợ đồng minh lớn nhất là Iran — vẫn tiếp tục phóng drone vào Israel.
Iran muốn bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết cũng phải bao gồm cả Lebanon. Hôm thứ Hai, Bộ Ngoại giao Iran đã nhấn mạnh tình trạng căng thẳng leo thang tại Lebanon và tuyên bố thông qua truyền thông chính phủ: “Mỹ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về những kết quả và hệ lụy của tình hình này.”
Trong bài đăng trên mạng xã hội về việc Israel và Hezbollah giảm bớt giao tranh, ông Trump nói thêm rằng các cuộc đàm phán với Iran “vẫn đang tiếp diễn với tốc độ nhanh chóng”.
Tại Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran, một cựu đại sứ tại Mỹ nhận định các hành động của Israel ở Lebanon đang làm phức tạp hóa môi trường ngoại giao. Ông Masood Khan chia sẻ với hãng tin The Associated Press: “Israel đang tạo ra một thực tế chiến lược mới trong khu vực lân cận của mình.”
Quân đội Mỹ tấn công Iran
Bộ Chỉ huy Trung tâm quân đội Mỹ (CENTCOM) cho biết họ đã thực hiện các cuộc không kích vào thứ Bảy và Chủ nhật vừa qua quanh thành phố Geruk và trên đảo Qeshm của Iran. Mục tiêu bị đánh trúng bao gồm các hệ thống phòng không, một trạm điều khiển mặt đất và hai drone tấn công mà Mỹ khẳng định là mối đe dọa đối với tàu thuyền trong khu vực.
“Các cuộc tấn công có tính toán và cân nhắc kỹ lưỡng này diễn ra… nhằm đáp trả các hành động gây hấn từ phía Iran, bao gồm vụ bắn hạ một drone MQ-1 của Mỹ đang hoạt động trên vùng biển quốc tế,” CENTCOM tuyên bố.
Hiện tại, lưu lượng giao thông qua Eo biển Hormuz chỉ còn nhỏ giọt so với thời điểm trước chiến tranh do các chủ tàu lo ngại rủi ro bị Iran tấn công. Theo dữ liệu từ Lloyd’s List Intelligence (chỉ tính những tàu đủ lớn để chở lượng dầu hoặc hàng hóa có tầm ảnh hưởng toàn cầu), chỉ có 36 tàu đi qua eo biển này trong vòng bảy ngày tính đến thứ Sáu, một phần ba trong số đó chở dầu thô hoặc các sản phẩm từ dầu mỏ. Con số này quá ít ỏi so với mức trung bình hơn 130 tàu mỗi ngày trước khi chiến tranh nổ ra.
Một phần năm lượng dầu và khí tự nhiên được giao dịch trên thế giới từng đi qua eo biển này. Việc đóng cửa eo biển không chỉ gây áp lực lên nguồn cung năng lượng mà còn ảnh hưởng đến mặt hàng phân bón hóa học, làm dấy lên lo ngại về tình trạng thiếu hụt lương thực toàn cầu, do khu vực Vùng Vịnh chiếm tới 30% lượng phân bón hóa học giao dịch trên thế giới.
Kuwait ghi nhận hỏa lực hướng vào lãnh thổ
Chính quyền Kuwait xác nhận các hệ thống phòng không của nước này đã khai hỏa vào rạng sáng thứ Hai để đánh chặn các đợt tấn công bằng drone và tên lửa hướng vào lãnh thổ.
Cùng thời điểm đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết họ đã đáp trả một cuộc tấn công của Mỹ nhưng không nêu rõ địa điểm, nhiều khả năng là nhằm vào căn cứ tại Kuwait. Trong một tuyên bố được thông tấn xã nhà nước IRNA đăng tải, IRGC cáo buộc lực lượng Mỹ đã nhắm mục tiêu vào một tháp viễn thông.
Kuwait là nơi đặt trụ sở của Bộ Chỉ huy Trung tâm Lục quân Mỹ (USARCENT), cơ quan chỉ huy tiền phương của Lục quân Mỹ tại Trung Đông.
Truyền hình nhà nước Iran đã chia sẻ những hình ảnh về vụ phóng tên lửa đạn đạo, trong đó có một bức ảnh cận cảnh cho thấy một nhãn dán trên thân tên lửa in hình Tổng thống Trump bị bầm dập, đè lên hình ảnh Eo biển Hormuz bị dán chữ “ĐÓNG CỬA” kèm dòng chú thích: “Cho đến khi người lính Mỹ cuối cùng rời khỏi khu vực.”
CENTCOM cho biết lực lượng Mỹ đã bắn hạ hai tên lửa đạn đạo mà Iran phóng về phía các căn cứ có binh sĩ Mỹ trú đóng và không có người Mỹ nào bị thương.
Các cuộc tấn công làm lung lay đàm phán ngừng bắn
Vào cuối tuần qua, Mỹ đã bắn một tên lửa vào phòng máy của một tàu chở hàng treo cờ Gambia khi tàu này cố gắng phá vỡ lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran.
Đến thứ Hai, quân đội Anh cho biết một tàu chở hàng ngoài khơi Umm Qasr, Iraq, đã bị trúng một vật thể bay gây ra một “vụ nổ lớn”. Không có thêm chi tiết nào được đưa ra và chưa có bên nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công, dù trước đây Iran từng có tiền lệ tấn công tàu thuyền ngoài khơi Iraq.
Tổng thống Trump đã nhóm họp với các cố vấn vào thứ Sáu nhưng vẫn chưa quyết định liệu có tiếp tục thúc đẩy thỏa thuận gia hạn ngừng bắn và mở lại eo biển hay không. Phía Iran thì tuyên bố thỏa thuận này vẫn chưa được hoàn tất.
Mỹ và Israel đã khơi mào cuộc chiến bằng các đợt không kích vào Iran ngày 28 tháng 2. Ông Trump từng đưa ra nhiều mục tiêu thay đổi liên quan đến cuộc xung đột, trong đó ngăn chặn Iran chế tạo vũ khí hạt nhân là một trong những mục tiêu cốt lõi. Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình, dù nước này sở hữu lượng uranium làm giàu ở cấp độ cao gần như tương đương cấp độ sản xuất vũ khí. Hiện Iran đã có đủ nguyên liệu để chế tạo vài vũ khí hạt nhân nếu họ quyết định thực hiện.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuần trước gợi ý rằng các nhà đàm phán đang cố gắng đạt được các điều khoản chung về chương trình hạt nhân của Iran, trong khi các chi tiết cụ thể sẽ được định hình trong các cuộc đối thoại tiếp theo.
Hôm thứ Hai, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei đã một lần nữa cáo buộc Mỹ “liên tục” thay đổi lập trường. Ông Baghaei phát biểu trước các phóng viên: “Chúng tôi đang phải đàm phán trong một bầu không khí hoàn toàn thiếu đi sự tin tưởng lẫn nhau.”
Nguồn Tổng hợp
