CaliToday News – Sudan tiếp tục rung chuyển bởi các đợt tập kích bằng drone giữa lúc nội chiến lan rộng khắp Phi Châu. Hàng triệu người dân đang mắc kẹt giữa bom đạn, đói khát và những cuộc chiến ngày càng vượt khỏi tầm kiểm soát, trong khi thế giới dường như dần chai lì trước thảm cảnh kéo dài trên lục địa đen…
Từ đầu tháng 5 năm 2026 tới nay, Sudan tiếp tục chìm sâu trong vòng xoáy nội chiến khi các cuộc tấn công bằng drone, pháo kích và giao tranh giữa quân đội Sudan với lực lượng bán quân sự RSF liên tục leo thang dữ dội. Không riêng gì Sudan, nhiều khu vực khác tại Phi Châu như Libya, Somalia, Congo và vùng Sahel cũng đang rơi vào tình trạng hỗn loạn nghiêm trọng, khiến Liên Hiệp Quốc cảnh báo nguy cơ xảy ra cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất lục địa này trong nhiều năm qua. Theo các tổ chức quốc tế, hàng triệu người đang bị mắc kẹt giữa chiến tranh, đói nghèo và dịch bệnh, trong lúc thế giới ngày càng ít chú ý hơn tới những cuộc chiến không nằm ở Âu Châu hay Trung Đông.
Ngày 20 tháng 5 năm 2026, thủ đô Port Sudan – nơi từng được xem là vùng an toàn hiếm hoi của Sudan bất ngờ rung chuyển bởi hàng loạt đợt tập kích bằng drone nhắm vào phi trường, kho nhiên liệu và các cơ sở quân sự. Quân đội Sudan cáo buộc lực lượng Hỗ trợ Nhanh RSF do tướng Mohamed Hamdan Dagalo, còn gọi là Hemedti, đứng sau các cuộc tấn công này. Đây được xem là bước leo thang cực kỳ nguy hiểm vì Port Sudan vốn là trung tâm tiếp vận, ngoại giao và cứu trợ nhân đạo quan trọng nhất của quốc gia này sau khi thủ đô Khartoum rơi vào hỗn loạn.
Theo Bộ Y tế Sudan, riêng các vụ tấn công từ ngày 20 tới 24 tháng 5 đã khiến ít nhất 87 người thiệt mạng và hơn 230 người bị thương tại khu vực Port Sudan và bang Red Sea. Các kho nhiên liệu cháy suốt nhiều giờ liền, khói đen phủ kín bầu trời thành phố cảng. Hàng ngàn người dân hoảng loạn kéo nhau rời khỏi khu vực ven biển vì lo sợ những đợt không kích tiếp theo. Nhiều nhân chứng kể lại rằng tiếng drone lao xuống cùng các vụ nổ vang trời khiến họ có cảm giác chiến tranh đã “đuổi kịp” nơi trú ẩn cuối cùng.
Liên Hiệp Quốc cho biết hơn 14 triệu người Sudan hiện cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp, trong đó gần 4 triệu trẻ em đối diện nguy cơ suy dinh dưỡng nặng. UNICEF cảnh báo hệ thống y tế Sudan đang đứng bên bờ sụp đổ hoàn toàn khi hơn 70% bệnh viện tại các vùng giao tranh đã ngừng hoạt động. Tại nhiều nơi, bác sĩ phải giải phẫu cấp cứu bằng đèn pin vì mất điện kéo dài, còn thuốc men thì gần như cạn sạch.
Cuộc chiến Sudan bắt đầu từ tháng 4 năm 2023 sau khi mâu thuẫn quyền lực giữa Tư lệnh quân đội Abdel Fattah al-Burhan và lãnh đạo RSF Mohamed Hamdan Dagalo bùng nổ thành xung đột võ trang toàn diện. Ban đầu, nhiều người nghĩ đây chỉ là cuộc tranh giành ngắn hạn giữa hai phe quân sự, nhưng hơn ba năm trôi qua, Sudan giờ đây đã bị xé nát thành nhiều vùng kiểm soát chồng chéo. Các thành phố lớn như Khartoum, Omdurman hay El Fasher liên tục đổi chủ trong những trận chiến đẫm máu.
Điều đặc biệt đáng sợ là sự xuất hiện ngày càng nhiều của drone cảm tử và vũ khí công nghệ cao trong tay các nhóm võ trang Phi Châu. Giới phân tích quân sự nhận định Sudan đang trở thành ví dụ điển hình cho kiểu “chiến tranh giá rẻ”: chỉ cần vài chiếc drone thương mại được cải biến cũng đủ sức phá hủy kho nhiên liệu, phi trường hoặc khu dân cư đông người. Điều này khiến chiến tranh ngày càng khó kiểm soát vì các phe phái không còn cần tới không quân hiện đại để gây thiệt hại lớn. Có chuyên gia cay đắng nhận xét: “Ngày xưa nội chiến cần xe tăng và phi cơ chiến đấu. Bây giờ chỉ cần drone, mạng internet và vài va-li tiền là đủ biến một thành phố thành địa ngục.”
Không chỉ Sudan, nhiều điểm nóng khác tại Phi Châu cũng đang đồng loạt bùng cháy. Tại Somalia, nhóm Hồi giáo cực đoan al-Shabaab tiếp tục mở rộng các cuộc tấn công ở miền trung và miền nam quốc gia này. Ngày 18 tháng 5 năm 2026, ít nhất 43 người thiệt mạng sau vụ đánh bom và đấu súng tại tỉnh Hiran. Chính quyền Somalia tuyên bố đã tiêu diệt nhiều tay súng al-Shabaab trong chiến dịch phản công với sự hỗ trợ của Hoa Kỳ và Liên minh Phi Châu.
Tại Congo, lực lượng nổi dậy M23 tiếp tục giao tranh với quân đội chính phủ tại tỉnh Bắc Kivu. Theo Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn, hơn 1,2 triệu người đã phải bỏ nhà cửa chỉ riêng từ đầu năm 2026. Các trại tị nạn rơi vào tình trạng quá tải, thiếu lương thực và nước sạch trầm trọng. Nhiều gia đình chen chúc trong các lều bạt giữa bùn lầy và dịch bệnh lan rộng khắp nơi.
Trong khi đó, vùng Sahel gồm Mali, Burkina Faso và Niger tiếp tục chìm trong bạo lực giữa quân đội, các phe đảo chánh và những nhóm Hồi giáo cực đoan. Chỉ riêng trong tháng 5 năm 2026, hơn 300 người được cho là đã thiệt mạng trong các vụ tấn công tại Burkina Faso. Nhiều ngôi làng bị đốt phá hoàn toàn, dân thường phải bỏ chạy hàng loạt về phía biên giới để tìm đường sống.
Các tổ chức cứu trợ quốc tế cho rằng điều nguy hiểm nhất hiện nay không chỉ là bom đạn, mà còn là nguy cơ nạn đói lan rộng khắp Phi Châu. Chương trình Lương thực Thế giới cảnh báo hàng chục triệu người đang đối diện tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng do chiến tranh phá hủy chuỗi cung ứng, cộng thêm biến đổi khí hậu khiến mùa màng thất bát. Tại Sudan, nhiều khu vực đã xuất hiện cảnh trẻ em chết vì đói và mất nước trước khi kịp nhận được hàng cứu trợ.
Giới quan sát quốc tế nhận định Phi Châu hiện đang bước vào giai đoạn bất ổn nguy hiểm nhất kể từ sau làn sóng đảo chánh và khủng bố đầu thập niên 2010. Nhưng điều cay đắng là những cuộc chiến nơi đây thường không nhận được mức độ quan tâm tương xứng từ truyền thông toàn cầu. Một số nhà phân tích chua chát nói rằng khi chiến tranh xảy ra ở Âu Châu, cả thế giới nói về dân chủ và nhân quyền mỗi ngày. Nhưng khi hàng triệu người Phi Châu chạy loạn, nhiều quốc gia giàu có chỉ còn vài dòng tuyên bố “quan ngại sâu sắc”.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
