CALITODAY (19/5/2026): Nước Mỹ đang gặp nhiều khủng hoảng đến cùng một lúc khi Donald Trump hôm nay cho phép bán đất nông nghiệp của Mỹ cho Trung Quốc mà trước đây Trump cấm đoán sau khi Trump họp riêng với Tập Cận Bình trở về. Mặt khác Trump đưa ra luật để Quốc hội Cộng Hòa thông qua gói ngân sách 1 Tỷ 776 Triệu Đôla để lập quỹ riêng của Trump gọi là “slush fund” để chu cấp bồi thường cho các đồng minh MAGA của Trump từng tấn công vào Quốc hôi ngày 6/1 đòi treo cô Phó Tổng thống Mike Pence vì Pence không chịu công bố cho Trump đắc cử trong khi Joe Biden đã thắng cử mà Trump cho là gian lận.
Trong khi đó, tình hình chiến tranh với Iran càng ngày càng phức tạp và hôm nay Quốc Hội đã thông qua Luật Quyền Lực Chiến tranh buộc Donald Trump phải chấm dứt chiến tranh Iran.
Tuy thế Tổng thống Trump nói rằng ông “còn cách một giờ” nữa là đưa ra quyết định ra lệnh các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran, nhưng ông đã không làm vậy theo yêu cầu của các đồng minh vùng Vịnh Ba Tư. Ông nói rằng cuộc chiến “rất được ưa chuộng” và ông không có “đủ thời gian” để tiếp tục giải thích lý do.
Trước khi ông Trump nói rằng ông đã hủy một cuộc tấn công vào thứ Hai, Iran cho biết họ đã gửi thêm một bộ điều khoản mới sửa đổi cho một thỏa thuận hòa bình tiềm năng. Iran cũng nói rằng chính Mỹ, chứ không phải Iran, là bên đã yêu cầu một lệnh ngừng bắn.
Israel đã tiến hành các cuộc không kích vào thứ Ba trên khắp Lebanon, trong khi Hezbollah nói rằng họ đã thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Israel. Các quan chức Lebanon cho biết cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah được Iran hậu thuẫn, vốn vẫn tiếp diễn dù có lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, đã khiến hơn 3.000 người thiệt mạng.
Thượng viện thông qua bước đầu nghị quyết hạn chế quyền chiến tranh của Trump đối với Iran lần đầu tiên
Thượng viện đã thông qua bước đầu một nghị quyết nhằm hạn chế quyền chiến tranh của Tổng thống Trump đối với Iran vào thứ Ba hôm nay 19/5, đánh dấu bước đột phá cho Đảng Dân chủ sau bảy lần thất bại.
Các Thượng Nghị sĩ đã thông qua một kiến nghị đưa nghị quyết ra khỏi ủy ban với tỷ lệ 50–47. Bốn Dân biểu Cộng hòa — Susan Collins (Maine), Lisa Murkowski (Alaska), Rand Paul (Kentucky) và Bill Cassidy (Louisiana) — đã cùng phần lớn Dân biểu Dân chủ ủng hộ việc thúc đẩy nghị quyết này. Thượng Nghị sĩ John Fetterman (Pennsylvania) là người Dân chủ duy nhất phản đối.
Cuộc bỏ phiếu đánh dấu lần đầu tiên ông Cassidy ủng hộ việc đưa một nghị quyết về quyền chiến tranh tiến lên. Việc này diễn ra chỉ vài ngày sau khi ông không giành đủ phiếu để vào vòng hai trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa tại Louisiana, nơi ông Trump đã ủng hộ đối thủ của ông.
Ba Dân biểu Cộng hòa khác — John Cornyn (Texas), Tommy Tuberville (Alabama) và Thom Tillis (North Carolina) — không bỏ phiếu, khiến cán cân nghiêng về phía Dân chủ lần đầu tiên kể từ khi họ bắt đầu đưa các nghị quyết liên quan đến quyền chiến tranh về Iran để hạn chế Donald Trump.
Đây chỉ là bước đầu tiên tại Thượng viện. Ngay cả nếu cả hai viện thông qua nghị quyết, tổng thống nhiều khả năng sẽ phủ quyết. Tuy nhiên, phe Dân chủ nói rằng động thái này có ý nghĩa và có thể ảnh hưởng đến quyết định của tổng thống về chiến tranh.
Phó Tổng thống Vance nói Iran sẽ là “quân cờ domino đầu tiên” trong cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân
Phó Tổng thống JD Vance đã nhắc lại “thuyết domino” thời Chiến tranh Lạnh để biện minh cho cuộc chiến, nói rằng việc không ngăn chặn tham vọng hạt nhân của Iran sẽ khiến các quốc gia khác cũng tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân.
“Nếu mọi quốc gia trên thế giới chạy đua để có vũ khí hạt nhân, điều đó sẽ khiến tất cả chúng ta kém an toàn hơn rất nhiều,” ông Vance nói tại cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc. “Và Iran sẽ thực sự là quân cờ domino đầu tiên.”
Trong Chiến tranh Lạnh với Liên Xô, các nhà hoạch định chính sách Mỹ từng lập luận rằng nếu một quốc gia trở thành cộng sản, các nước láng giềng cũng có thể lần lượt “đổ domino” theo chủ nghĩa cộng sản.
Điều này dẫn đến các nỗ lực kiềm chế sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản và dẫn đến các can thiệp quân sự của Mỹ tại Việt Nam và các quốc gia khác.
Lực lượng Mỹ phát hiện ít nhất 10 quả mìn ở eo biển Hormuz
Một đánh giá tình báo gần đây của Mỹ cho thấy lực lượng Mỹ đã phát hiện ít nhất 10 quả mìn dưới nước tại eo biển Hormuz, theo các quan chức Mỹ am hiểu vấn đề, nói với CBS News với điều kiện giấu tên vì lý do an ninh quốc gia.
Tháng 3, CBS News từng đưa tin rằng các quan chức Mỹ đánh giá có ít nhất một tá mìn dưới nước tại eo biển Hormuz theo các đánh giá tình báo thời điểm đó. Các quan chức nói rằng các mìn này do Iran sử dụng gồm loại Maham 3 và Maham 7 do Iran sản xuất. Một quan chức khác nói con số thực tế là dưới một tá.
CBS News không thể xác định loại mìn trong đánh giá mới nhất này. Đầu tháng này, quân đội Mỹ đã hướng dẫn các tàu thương mại đi theo tuyến đường khác xa Iran hơn tại eo biển Hormuz, sau khi Hải quân Mỹ đã mất nhiều tuần để rà phá mìn thủy lôi trong khu vực.
Mỹ cảnh báo rằng việc đi qua tuyến đường thông thường có thể “cực kỳ nguy hiểm” vì mìn do Iran đặt trong eo biển Hormuz. Ngũ Giác Đài trong tháng này đã công bố một đồ họa cho biết Iran đã đặt mìn mới tại eo biển Hormuz vào ngày 23 tháng 4.
Mỹ trừng phạt nhà đổi tiền Iran, 19 tàu vận tải
Mỹ đang áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với một cơ sở đổi tiền của Iran và 19 tàu vận tải bị cáo buộc giúp hỗ trợ tài chính cho chế độ này. Đây là động thái mới nhất trong chiến dịch của chính quyền Trump nhằm gây áp lực kinh tế đủ lớn lên Tehran để buộc nước này chấp nhận các điều kiện của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột.
Hôm thứ Ba 19/5, Bộ Ngoại giao Mỹ công bố lệnh trừng phạt đối với Amin Exchange, một cơ sở đổi tiền lớn của Iran mà bộ này cáo buộc đã rửa tiền cho các ngân hàng và doanh nghiệp nhà nước Iran đang bị trừng phạt thông qua mạng lưới công ty bình phong tại Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Các biện pháp trừng phạt cũng nhắm vào những công ty bình phong đó, cùng với một số chủ sở hữu cơ sở đổi tiền và gia đình của họ, những người bị cho là thuộc “mạng lưới ngân hàng ngầm” của Iran.
“Là một phần của chiến dịch Economic Fury, hành động này nhắm vào hệ thống tài chính ngầm và các hoạt động vận chuyển bất hợp pháp cho phép Iran thu về hàng tỷ đô la mỗi năm từ việc bán dầu và hóa dầu, trực tiếp hỗ trợ các hoạt động quân sự của chế độ này và các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực,” người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tommy Piggot cho biết trong một tuyên bố.
Mười chín tàu bị cáo buộc tạo ra “hàng trăm triệu đô la doanh thu” cho chế độ Iran thông qua việc vận chuyển dầu mỏ và sản phẩm hóa dầu sang các nước khác cũng đang phải đối mặt với các lệnh trừng phạt.
Các tàu chở dầu này treo nhiều cờ khác nhau, bao gồm nhưng không giới hạn ở Barbados, Panama và Hồng Kông.
Mỹ đã mở rộng các lệnh trừng phạt đối với các thực thể Iran và nước ngoài khác kể từ trước khi xung đột bùng phát vào đầu tháng Hai, nhằm cắt đứt các nguồn thu chính của Tehran, bao gồm doanh thu từ dầu mỏ và nền tảng công nghiệp quốc phòng của nước này.
“Hệ thống ngân hàng ngầm của Iran tạo điều kiện cho việc chuyển tiền bất hợp pháp phục vụ mục đích khủng bố,” Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết trong một tuyên bố. “Khi Bộ Tài chính từng bước phá bỏ hệ thống ngân hàng ngầm và đội tàu ngầm của Tehran trong khuôn khổ chiến dịch Economic Fury, các tổ chức tài chính cần cảnh giác trước cách mà chế độ này thao túng hệ thống tài chính quốc tế để gây hỗn loạn.”
Động thái mới nhất này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện các báo cáo cho rằng Mỹ đã bác bỏ đề xuất hòa bình mới nhất của Iran. Đề xuất này bao gồm yêu cầu chấm dứt mọi hành động thù địch chống lại Iran và lực lượng ủy nhiệm của nước này tại Lebanon, bồi thường chiến tranh và rút quân Mỹ khỏi các khu vực lân cận.
Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, Iran cũng được cho là muốn Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải phóng hàng tỷ đô la tài sản Iran bị phong tỏa và chấm dứt phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz như một phần của thỏa thuận.
Tổng thống Trump hôm Chủ nhật cảnh báo rằng “thời gian đang cạn dần” đối với Tehran khi ông đe dọa sẽ tiếp tục các cuộc không kích quân sự, nhưng đã rút lại kế hoạch này một ngày sau đó.
Trong một bài đăng trên Truth Social hôm thứ Hai 18/5, ông viết rằng Mỹ sẽ “tạm hoãn” các cuộc tấn công dự kiến diễn ra vào thứ Ba theo đề nghị của các lãnh đạo Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Trump cho biết “các cuộc đàm phán nghiêm túc hiện đang diễn ra, và theo ý kiến của họ, với tư cách là những nhà lãnh đạo và đồng minh vĩ đại, một thỏa thuận sẽ được đạt được, điều này sẽ rất chấp nhận được đối với Hợp chủng quốc Hoa Kỳ cũng như tất cả các quốc gia ở Trung Đông và xa hơn nữa.”
Ông nói thêm: “Thỏa thuận này sẽ bao gồm điều quan trọng là KHÔNG CÓ VŨ KHÍ HẠT NHÂN CHO IRAN!”
Vụ đánh bom trường học Iran vẫn đang được điều tra.
Thành viên cấp cao đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện đã chất vấn vị tướng hàng đầu của Mỹ tại Trung Đông về vụ đánh bom một trường học khiến hơn 165 các em học sinh thiệt mạng khi chiến tranh bắt đầu.
Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (U.S. Central Command), cho biết vụ đánh bom vẫn đang được điều tra. Ông nói cuộc tấn công rất phức tạp, lưu ý rằng ngôi trường nằm trên một địa điểm phóng tên lửa do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vận hành.
Ông Cooper nói ông cam kết minh bạch sau khi cuộc điều tra hoàn tất. Tuy nhiên, Dân biểu Dân chủ Adam Smith (bang Washington) nói: “Tôi không tin vào câu trả lời đó.”
Ông Smith cho biết ông tôn trọng ông Cooper, nhưng cáo buộc Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thể hiện “sự thờ ơ lạnh lùng” đối với việc bảo vệ sinh mạng dân thường.
Phó Tổng thống Vance: không thể “khẳng định chắc chắn” Iran sẽ đạt thỏa thuận
Trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Ba 19/5, Phó Tổng thống JD Vance được hỏi liệu ông có tin Iran sẽ đạt được thỏa thuận hay không.
Ông Vance nói Iran có thể chưa rõ định hướng của chính mình và không phải lúc nào cũng rõ họ muốn gì.
“Thành thật mà nói, làm sao tôi có thể biết chắc được, đúng không?” ông Vance nói. “Bạn đàm phán với người khác, đôi khi bạn cảm thấy có tiến triển, đôi khi không.”
“Tôi nghĩ Iran muốn đạt một thỏa thuận, nhưng tôi không thể nói chắc chắn rằng chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận cho đến khi thực sự ký kết,” ông nói thêm.
Mỹ treo thưởng cung cấp thông tin về mạng lưới tài chính của IRGC
Chương trình “Rewards for Justice” của Mỹ cho biết đang treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin về mạng lưới tài chính của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
“Thông tin của bạn có thể giúp phá vỡ mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố này,” chương trình viết trên mạng xã hội hôm thứ Ba.
Chương trình cho biết IRGC sử dụng nhiều cơ chế tài chính như ví tiền điện tử, người giám sát và các công ty bình phong để tài trợ hoạt động.
Binh sĩ nói quân đội Mỹ đã bỏ qua yêu cầu hỗ trợ y tế trước vụ tấn công chết người ở căn cứ Kuwait
Một đơn vị quân đội Mỹ đã đề nghị tăng cường hỗ trợ y tế vài tuần trước khi xảy ra một cuộc tấn công của Iran nhằm vào sở chỉ huy ở Kuwait, nhưng yêu cầu bị bỏ qua, các binh sĩ nói với CBS News.
Một số người sống sót sau vụ tấn công ngày 1/3 cũng cho biết có ít nhất một binh sĩ thiệt mạng có thể đã được cứu nếu có thêm nguồn lực y tế tại chỗ.
Các lời kể cho thấy Ngũ Giác Đài đã không chuẩn bị đầy đủ cho cuộc tấn công trả đũa của Iran khiến 6 quân nhân Mỹ thiệt mạng và 20 người bị thương. Đây là vụ tấn công đẫm máu nhất nhằm vào quân đội Mỹ kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, và nghiêm trọng nhất kể từ năm 2021.
“Đây là một thất bại,” Thiếu tá Stephen Ramsbottom nói trong cuộc phỏng vấn với CBS News.
Tổng thống Donald Trump tiết lộ đã dừng “cuộc tấn công rất lớn” vào Iran
Tổng thống Donald Trump tiết lộ rằng Hoa Kỳ đã chuẩn bị tiến hành một “cuộc tấn công rất lớn” vào Iran nhưng cuối cùng đã hủy bỏ vào phút chót do các cuộc đàm phán đang diễn ra.
“Có vẻ như có một cơ hội rất tốt để họ có thể đạt được thỏa thuận,” ông Trump, 79 tuổi, phát biểu tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Hai, 18/5, theo Associated Press. “Nếu chúng ta có thể làm được điều đó mà không phải ném bom họ tơi bời, tôi sẽ rất vui.”
Theo cựu ngôi sao The Apprentice, cuộc tấn công ban đầu được lên kế hoạch vào thứ Ba, 19/5, nhưng ông đã quyết định trì hoãn sau khi các đồng minh ở Trung Đông kêu gọi ông cho Iran thêm thời gian đàm phán. Ông nói rằng các nhà lãnh đạo ở Qatar, Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tin rằng một thỏa thuận có thể đạt được trong vài ngày tới.
“Chúng tôi đã chuẩn bị thực hiện một cuộc tấn công rất lớn,” Trump nói với các phóng viên, theo Fox News. “Và tôi đã hoãn lại một thời gian, hy vọng có thể là mãi mãi, vì chúng tôi đã có những cuộc thảo luận rất lớn với Iran, và chúng ta sẽ xem kết quả thế nào.”
Thông báo của cựu ngôi sao truyền hình thực tế này được đưa ra sau nhiều tuần căng thẳng leo thang giữa Hoa Kỳ và Iran, khi ông Trump liên tục cảnh báo rằng hành động quân sự vẫn là một lựa chọn nếu đàm phán thất bại.
“Đối với Iran, thời gian đang đếm ngược, và họ tốt hơn hết là phải nhanh lên, nếu không sẽ không còn gì,” ông viết trên Truth Social ngày 17/5.
Các bình luận của tổng thống Trump về việc tạm dừng cuộc tấn công đã ngay lập tức ảnh hưởng đến thị trường dầu toàn cầu, theo Reuters. Giá dầu tạm thời giảm sau khi ông Trump thông báo rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra.
Trump sẵn sàng “từ bỏ những điều nhỏ nhặt” trong đàm phán với China
Nhà bình luận chính trị Bill O’Reilly đã bảo vệ thỏa thuận thương mại gần đây của Tổng thống Donald Trump với China, theo đó cho phép nước này mua đất nông nghiệp của Mỹ. Đây được xem là sự đảo ngược so với lời hứa tranh cử năm 2024 của ông Trump và đã khiến một bộ phận cử tri MAGA tức giận.
Ông Trump từng vận động với khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” nhằm ngăn công dân Trung Quốc mua đất nông nghiệp Mỹ và siết chặt visa đối với người Trung Quốc. Tuy nhiên, sau chuyến thăm gần đây tới Trung Quốc để gặp Chủ tịch Xi Jinping, ông đã thay đổi lập trường về vấn đề này, đồng thời bảo vệ việc người Trung Quốc sở hữu đất tại Mỹ trong một cuộc phỏng vấn với Sean Hannity của Fox News.
Trong khi một số nhà bình luận bảo thủ chỉ trích sự thay đổi quan điểm này, ông O’Reilly cho rằng các cuộc đàm phán là cần thiết để đạt được những mục tiêu kinh tế lớn hơn.
“Tổng thống Trump muốn đạt được một vài điều lớn lao. Ông ấy sẵn sàng từ bỏ những điều nhỏ nhặt,” O’Reilly nói trong cuộc phỏng vấn với NewsNation hôm thứ Ba 19/5. “Theo suy nghĩ của ông ấy, việc Trung Quốc mua bất động sản là chuyện nhỏ. Mọi người có thể không đồng ý với điều đó.”
O’Reilly nói thêm rằng nếu thỏa thuận thành công và Trung Quốc thực hiện đúng các cam kết đầu tư, điều đó có thể giúp tăng tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump, vốn đã sụt giảm do chiến tranh với Iran và giá tiêu dùng tăng cao.
“Nếu Trump có thể làm được điều đó, tỷ lệ ủng hộ của ông ấy sẽ tăng lên,” ông O’Reilly nói.
Mối quan hệ giữa ông Trump và nông dân Mỹ đã trở nên xấu đi trong bối cảnh áp lực tài chính gia tăng liên quan đến chiến tranh Iran và các chính sách thương mại của chính quyền. Giá phân bón và nhiên liệu tăng cao đã trở thành gánh nặng kinh tế lớn đối với nông dân — một nhóm cử tri quan trọng của đảng Cộng hòa.
Tòa Bạch Ốc đã cố gắng xoa dịu những lo ngại đó trước mùa bầu cử giữa kỳ đầy cạnh tranh, khẳng định rằng nông dân sẽ hài lòng với kết quả đàm phán với Trung Quốc.
Theo Tòa Bạch Ốc hôm Chủ nhật, Trung Quốc dự kiến sẽ mua ít nhất 17 tỷ USD sản phẩm nông nghiệp của Mỹ mỗi năm. Tuần trước, ông Trump nói với Fox News rằng ông Tập đã đồng ý mua đậu nành, dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng cùng các dạng năng lượng khác của Mỹ, cũng như máy bay của Boeing. Đó là những lời hứa nhưng thực tế chưa có một ký kết nào sau chuyến đi Bắc Kinh của Donald Trump.
Những điều cần biết về quỹ bồi thường 1,776 tỷ USD của Bộ Tư pháp dành cho các đồng minh của ông Trump tấn công Quốc hội ngày 6/1.
Trump lập quỹ “chống vũ khí hóa” trị giá 1,7 tỷ USD làm qu3 mật riêng của Trump sau khi thất bại phải hủy vụ kiện IRS đòi bồi thường cho Trump và các con trai của Trump 10 Tỷ Đôla.
Bộ Tư pháp (DOJ) có thể sớm cung cấp quyền tiếp cận một quỹ bồi thường trị giá 1,776 tỷ USD dành cho các đồng minh của Tổng thống Donald Trump, những người cho rằng họ đã bị chính quyền Biden nhắm mục tiêu sai trái.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche hôm thứ Hai đã công bố việc thành lập một “quỹ chống vũ khí hóa”, quỹ này sẽ “có quyền đưa ra lời xin lỗi chính thức và bồi thường tài chính cho những người yêu cầu hợp lệ”, đồng thời nhấn mạnh rằng “không có yêu cầu về đảng phái” để nộp đơn. Các khoản tiền chưa sử dụng sẽ được trả lại cho chính phủ liên bang.
Văn phòng Bộ trưởng Tư pháp sẽ nhận báo cáo hàng quý, trong đó nêu rõ ai đã nhận được hỗ trợ từ quỹ và hình thức hỗ trợ được cấp, theo thông báo.
Quỹ sẽ gồm 5 thành viên do DOJ bổ nhiệm, trong đó một thành viên được chọn “tham vấn với lãnh đạo Quốc hội”. Tổng thống có quyền bãi nhiệm bất kỳ thành viên nào, và Bộ trưởng Tư pháp sẽ bổ nhiệm người thay thế. Hiện chưa rõ ủy ban này sẽ xác định ai đủ điều kiện nhận bồi thường như thế nào.
Chính quyền sẽ dừng xử lý các yêu cầu sau ngày 1/12/2028 — chỉ chưa đầy hai tháng trước khi nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump kết thúc. Quỹ sẽ hoạt động đến ngày 15/12/2028.
“Bộ máy chính phủ không bao giờ nên bị vũ khí hóa chống lại bất kỳ người Mỹ nào, và mục tiêu của Bộ này là sửa chữa những sai lầm đã xảy ra trước đây, đồng thời đảm bảo điều đó không lặp lại,” Blanche nói trong tuyên bố hôm thứ Hai. “Trong khuôn khổ thỏa thuận này, chúng tôi đang thiết lập một quy trình hợp pháp để những nạn nhân của ‘luật pháp bị vũ khí hóa’ được lắng nghe và tìm kiếm sự bồi thường.”
Tuy nhiên, ông không nói rõ liệu các đối thủ chính trị của ông Trump có nhận được bồi thường tương tự nếu họ cho rằng họ đang bị điều tra hoặc truy tố sai hay không.
Bộ cũng không xác định ai có thể hưởng lợi từ quỹ, và cũng không đề cập đến những người bị buộc tội liên quan đến vụ tấn công Điện Capitol ngày 6/1/2021, bao gồm cả những người đã được ông Trump ân xá hoặc giảm án.
Khi được hỏi liệu những người tham gia vụ tấn công có đủ điều kiện nhận bồi thường hay không, tổng thống nói với báo chí rằng điều đó sẽ tùy thuộc vào ủy ban của quỹ quyết định.
“Tôi không làm thỏa thuận này,” ông nói hôm thứ Hai. “Tôi được thông báo về nó hôm qua.”
Việc thành lập quỹ này là một phần của thỏa thuận dàn xếp trong vụ kiện 10 tỷ USD mà ông Trump đã rút lại chống lại IRS. Tổng thống đã kiện cơ quan này vào tháng 1 sau khi một nhà thầu làm lộ thông tin khai thuế của ông cho truyền thông.
DOJ viện dẫn vụ Keepseagle kiện Vilsack, “nơi chính quyền Obama đã tạo ra quỹ 760 triệu USD để giải quyết các khiếu nại về phân biệt chủng tộc chống lại chính phủ liên bang trong nhiều thập kỷ.”
Một trong những luật sư của vụ án đó, Joseph Sellers, nói với CNN rằng hoàn cảnh của vụ đó và thông báo hiện tại của DOJ hoàn toàn khác nhau. Sau khi các khoản bồi thường được chi trả, 380 triệu USD trong tổng số 680 triệu USD vẫn chưa được nhận.
Sau các cuộc đàm phán, vì không có quy định buộc phải trả lại số tiền còn dư cho chính phủ, số tiền đó đã được chuyển cho các cộng đồng nông dân và chăn nuôi người bản địa từng là một phần của vụ kiện ban đầu.
“Đó là vấn đề then chốt,” Sellers nói. “Bạn phải phục vụ đúng cộng đồng có quyền lợi liên quan trong vụ kiện ban đầu.”
Các nghị sĩ Dân chủ và ít nhất một nghị sĩ Cộng hòa đã chỉ trích “quỹ chống vũ khí hóa” của DOJ, gọi đây là một “quỹ đen” (slush fund) của Donald Trump, theo Thượng nghị sĩ Bill Cassidy (R-La.).
“Khoan đã, tôi vừa kết thúc chiến dịch tranh cử,” Cassidy nói với báo chí hôm thứ Hai. “Người dân quan tâm đến việc kiếm sống, không phải lập một quỹ kiểu ‘slush fund’ không có tiền lệ pháp lý.”
Ông nói thêm: “Chúng ta là một quốc gia của luật pháp. Nếu cần một thỏa thuận, Quốc hội nên cùng nhau xem xét và quyết định.”
Thượng nghị sĩ John Kennedy (R-La.) nói ông “cởi mở với ý tưởng này”, nhưng cũng đặt câu hỏi về việc ai đủ điều kiện và “tiền đến từ đâu”.
Một nhóm 93 Dân biểu Hạ viện Đảng Dân chủ đã đệ trình bản tóm tắt pháp lý (amicus brief) nhằm ngăn chặn quỹ này, cho rằng Điều 3 của Hiến pháp Mỹ “yêu cầu” tòa án bác bỏ thỏa thuận.
Những nghị sĩ này cho rằng thỏa thuận và quỹ sau đó tạo ra “nguy cơ tham nhũng chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ”.
“Vụ việc này không khác gì một vụ ‘racket’ nhằm lấy 1,7 tỷ USD tiền thuế của dân từ Kho bạc và đưa vào một quỹ khổng lồ để DOJ phân phát cho lực lượng riêng của Trump, bao gồm những người tham gia bạo loạn ngày 6/1/2021 và các đồng phạm,” Dân biểu Jamie Raskin nói trong một tuyên bố riêng.
25 bang và Washington, D.C. kiện Bộ Giáo dục Hoa Kỳ vì giới hạn vay sinh viên, cho rằng sẽ gây áp lực lên hệ thống y tế
Bình luận:
Tổng chưởng lý thuộc Đảng Dân chủ tại hơn 20 bang cùng Washington, D.C., hôm thứ Ba 19/5 đã đệ đơn kiện Bộ Giáo dục Mỹ liên quan đến các giới hạn mới sắp có hiệu lực đối với các sinh viên vay vốn học cao học.
Vụ kiện, được nộp tại Tòa án Quận Liên bang ở Maryland, cho rằng các giới hạn mới sẽ gây áp lực lên lực lượng lao động ngành y tế bằng cách làm nản lòng sinh viên theo đuổi các bằng cấp trong lĩnh vực y khoa.
Bắt đầu từ ngày 1/7, sinh viên cao học sẽ chỉ được vay tối đa 20.500 USD tiền vay liên bang mỗi năm và tổng cộng tối đa 100.000 USD theo Đạo luật One Big Beautiful Bill, được Tổng thống Trump ký thành luật vào tháng 7 năm ngoái. Trong khi đó, sinh viên các ngành chuyên môn sẽ được vay tối đa 50.000 USD mỗi năm và tổng cộng tối đa 200.000 USD theo đạo luật này.
Bộ Giáo dục cũng sẽ bắt đầu dần loại bỏ chương trình Graduate PLUS từ tháng 7. Đây là chương trình vay không được trợ cấp lãi suất và trước đây không có giới hạn vay hàng năm hoặc tổng hạn mức.
Vụ kiện do 24 tổng chưởng lý bang thuộc Đảng Dân chủ cùng Thống đốc Kentucky Andy Beshear (D) và Thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro (D) đệ trình, cho rằng các mức trần vay vốn sẽ “đẩy chi phí tăng cao” do làm giảm nguồn cung nhân lực y tế và khiến sinh viên cao học phải tìm đến các khoản vay tư nhân đắt đỏ hơn.
Lãi suất của các khoản vay tư nhân có thể dao động mạnh, một số vượt quá 18%, theo Đại học Bang Pennsylvania. Trong khi đó, lãi suất của các khoản vay liên bang được cố định.
“Các khoản vay Direct Loans cũng giúp các chương trình cao học và chuyên môn tại các trường đại học công lập dễ tiếp cận hơn, qua đó giúp các bang nguyên đơn tăng tuyển sinh và đáp ứng nhu cầu nhân lực của mình,” nội dung đơn kiện nêu rõ.
Thứ trưởng Bộ Giáo dục Nicholas Kent nói với The Hill rằng vụ kiện cho thấy các quan chức Đảng Dân chủ “quan tâm nhiều hơn đến lợi nhuận của các tổ chức giáo dục thay vì khả năng tiếp cận giáo dục sau trung học với chi phí hợp lý của sinh viên và các gia đình Mỹ.”
Kent nói thêm: “Sau nhiều thập kỷ vay nợ sinh viên không được kiểm soát khiến các trường học không có lý do để kiềm chế chi phí, các mức trần vay hợp lý này — do Quốc hội đặt ra — đang tạo động lực để các trường cao đẳng và đại học giảm học phí.”
Theo hướng dẫn mới của Bộ Giáo dục, một số chương trình đào tạo chuyên môn sẽ được áp dụng hạn mức vay cao hơn. Trong quy định được công bố trên Công báo Liên bang, bộ này liệt kê nhiều ngành được xem là “chuyên môn”, bao gồm dược, nha khoa, thú y, chỉnh hình thần kinh cột sống, đo thị lực và thần học.
Tuy nhiên, ngành điều dưỡng lại không được đưa vào danh sách, dù Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon nói với Ủy ban Giáo dục và Lao động Hạ viện tuần trước rằng lý do là phần lớn các chương trình điều dưỡng không yêu cầu sinh viên vay đến gần mức trần 50.000 USD.
Dù vậy, vụ kiện cho rằng định nghĩa của Bộ Giáo dục về “bằng cấp chuyên môn” sẽ gây hậu quả bất lợi cho sinh viên.
“Do đó, nếu định nghĩa hạn chế về ‘bằng cấp chuyên môn’ được giữ nguyên, nhiều sinh viên sẽ đối mặt với nguy cơ vượt quá mức trần vay liên bang,” đơn kiện nêu rõ. “Một số sinh viên sẽ không thể vay tư nhân; số khác sẽ cho rằng chi phí vay tư nhân quá cao so với lợi ích của tấm bằng cao học và quyết định không đăng ký học.”
“Kết quả gần như chắc chắn sẽ là số lượng sinh viên tốt nghiệp gia nhập các ngành nghề bị loại trừ giảm xuống mỗi năm, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân lực cho cư dân tại các bang nguyên đơn, đặc biệt ở các khu vực nông thôn và nghèo khó.”
Phó Tổng thống Vance nói châu Âu “phản ứng thái quá” trước việc Ngũ Giác Đài dừng luân chuyển quân tới Ba Lan
Phó Tổng thống Vance hôm thứ Ba đã bảo vệ quyết định tạm dừng đột ngột việc triển khai quân đội Mỹ tới Ba Lan vào tuần trước, cho rằng lữ đoàn gồm 4.000 binh sĩ chỉ bị “trì hoãn” tới châu Âu chứ không phải bị rút lại.
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Tòa Bạch Ốc, Vance gọi việc tạm dừng này là “một việc rất nhỏ và không đáng kể”, đồng thời đổ lỗi cho truyền thông châu Âu vì đã “phản ứng thái quá”, nhưng không đưa ra lý do vì sao Washington quyết định ngừng kế hoạch luân chuyển quân.
“Chúng tôi không giảm quân số ở Ba Lan đi 4.000 lính. Điều chúng tôi làm là trì hoãn việc triển khai lực lượng tới Ba Lan. Đó không phải là cắt giảm, mà chỉ là một sự trì hoãn và luân chuyển thông thường đôi khi xảy ra trong những tình huống như thế này,” Vance nói với các phóng viên.
“Tôi nghĩ thẳng thắn mà nói là truyền thông châu Âu đang phản ứng hơi quá mức,” ông nói thêm, đồng thời cho rằng “việc châu Âu tự chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với sự toàn vẹn lãnh thổ của mình là điều hợp lý.”
Phó Thủ tướng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz, đồng tình với Vance, cho biết “không có quyết định nào được đưa ra nhằm giảm năng lực quân sự của Mỹ” tại nước này, đồng thời nói rằng ông đã trao đổi với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về vấn đề này.
Ông viết trên nền tảng X rằng Hegseth “đã xác nhận cam kết của Hoa Kỳ đối với quốc phòng và an ninh của Ba Lan vẫn không thay đổi.”
Ông cũng cho biết: “Quá trình tái bố trí lực lượng và nguồn lực của Quân đội Mỹ tại châu Âu đang được tiến hành.”
Các Dân biểu Đảng Cộng hòa tuần trước đã chất vấn gay gắt lãnh đạo quân đội về quyết định dường như được đưa ra vào phút chót của Ngũ Giác Đài nhằm hủy việc triển khai tạm thời lực lượng Mỹ tới Ba Lan. Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mike Rogers (Cộng hòa – Alabama) cho biết ủy ban “không hài lòng” và rằng họ không hề được tham vấn.
“Chúng tôi không biết chuyện gì đang xảy ra ở đây, nhưng tôi có thể nói rằng chúng tôi không hài lòng với những gì đang được bàn thảo, đặc biệt là khi không có sự tham vấn theo quy định pháp luật với chúng tôi,” Rogers nói với Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll và quyền Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Christopher LaNeve, trong một phiên điều trần.
Cả Driscoll lẫn LaNeve đều không thể giải thích lý do việc luân chuyển bị tạm dừng sau khi một số đơn vị đã được gửi tới châu Âu và trang thiết bị đang trên đường vận chuyển.
Quyết định này dường như cũng khiến các lãnh đạo Ba Lan bất ngờ, khi Dân biểu Don Bacon (Cộng hòa – Nebraska) cho biết ông nhận được cuộc gọi từ phía Ba Lan hôm thứ Năm.
“Họ gọi cho tôi hôm qua, họ không hề biết, họ hoàn toàn bị bất ngờ,” Bacon nói. “Đây là một trong những đồng minh tốt nhất của chúng ta, và họ không hề hay biết. Họ vẫn chưa biết kế hoạch là gì.”
Việc tạm dừng này càng bị xem là đáng ngờ hơn khi nó diễn ra chỉ hai tuần sau khi Tổng thống Trump, trong lúc căng thẳng với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, đã ra lệnh cho Ngũ Giác Đài rút 5.000 quân khỏi Đức.
Rogers cùng người đồng cấp tại Thượng viện, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Roger Wicker (Cộng hòa – Mississippi), cho rằng quyết định này “gửi đi tín hiệu sai lầm” tới Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Khi được hỏi vì sao Mỹ lại “thưởng cho Putin và trừng phạt Ba Lan”, Vance cho biết Hoa Kỳ muốn “khuyến khích việc thúc đẩy sự độc lập và chủ quyền của châu Âu.”
“Chúng tôi không nói về việc rút toàn bộ binh sĩ Mỹ khỏi châu Âu. Chúng tôi đang nói về việc điều chỉnh một số nguồn lực theo cách tối đa hóa an ninh của Mỹ. Tôi không nghĩ điều đó có hại cho châu Âu,” Vance nói.
Ông cũng cho biết lực lượng bị tạm dừng triển khai “có thể được điều tới nơi khác ở châu Âu,” nhưng Mỹ vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về địa điểm họ sẽ được điều động tới.
Vance chủ trì họp báo tại Tòa Bạch Ốc khi đàm phán với Iran vẫn kéo dài
Phó Tổng thống Vance sẽ trả lời báo chí tại Tòa Bạch Ốc vào chiều thứ Ba 19/5, trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dường như đang gặp khó khăn giữa lệnh ngừng bắn mong manh.
Tổng thống Trump hôm thứ Hai cho biết ông sẽ tạm hoãn các cuộc không kích mới nhằm vào Tehran theo đề nghị của các đồng minh vùng Vịnh — dù ông vẫn chưa rút lại các lời đe dọa trước đó.
Việc ông Vance đứng bục phát biểu diễn ra hai tuần sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio — người cùng với phó tổng thống được xem là ứng viên tiềm năng cho cuộc bầu cử năm 2028 — thay mặt Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt, hiện đang nghỉ thai sản.
Đảng Cộng hòa bác bỏ sửa đổi của Gallego nhằm ngăn quỹ bồi thường cho các đồng minh của Trump
Các Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa hôm thứ Ba 19/5 đã bác bỏ một sửa đổi do Thượng Nghị sĩ Ruben Gallego (Dân chủ – Arizona) đưa ra, nhằm cấm chính quyền Trump thành lập quỹ “chống vũ khí hóa” trị giá 1,776 tỷ USD.
Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) hôm thứ Hai đã thiết lập quỹ này như một phần của thỏa thuận sau khi Tổng thống Donald Trump kiện Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) đòi bồi thường 10 tỷ USD vào tháng 1. Theo chính sách mới — vốn bị các Dân biểu Dân chủ chỉ trích mạnh mẽ — những cá nhân tin rằng chính phủ liên bang đã đối xử sai trái với họ có thể yêu cầu được bồi thường và nhận “lời xin lỗi chính thức”.
Thượng Nghị sĩ Rand Paul (Cộng hòa – Kentucky), Chủ tịch Ủy ban An ninh Nội địa và Các vấn đề Chính phủ Thượng viện, cho biết Ủy ban Ngân sách Thượng viện đã khuyên ông rằng sửa đổi của Gallego “không tuân thủ quy định”. Sau đó, các Dân biểu Cộng hòa trong ủy ban đã bác bỏ sửa đổi này bằng cuộc bỏ phiếu chia rẽ theo đảng phái với tỷ lệ 8-7.
“Tôi đưa ra sửa đổi này vì một lý do đơn giản: tiền thuế của người dân không bao giờ nên được sử dụng để làm giàu cho một tổng thống đương nhiệm, gia đình ông ta hoặc các đồng minh chính trị của ông ta,” Gallego phát biểu trong phiên điều trần hôm thứ Ba.
“Chính Tổng thống Mỹ đã kiện chính phủ của mình rồi sau đó thương lượng với chính Bộ Tư pháp của mình để tạo ra một quỹ gần 2 tỷ USD nhằm bồi thường cho bản thân, gia đình và các đồng minh của ông ấy,” Thượng Nghị sĩ Dân chủ bang Arizona nói thêm.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, người sẽ bổ nhiệm năm thành viên vào hội đồng quản lý quỹ, cho biết hôm thứ Ba rằng những người quyên góp cho chiến dịch tranh cử của Trump và các thành viên của Oath Keepers — một số người đã bị kết án trọng tội vì vai trò của họ trong vụ tấn công Điện Capitol Mỹ ngày 6/1/2021 — cũng có thể nộp đơn xin bồi thường.
“Các ủy viên sẽ đặt ra các quy định” về việc chi tiêu của quỹ, Blanche nói với Thượng Nghị sĩ Chris Coons (Dân chủ – Delaware) trong phiên điều trần của tiểu ban phân bổ ngân sách Thượng viện.
“Đó không phải việc tôi quyết định, mà là của các ủy viên; và nếu một cá nhân, chẳng hạn như một thành viên Oath Keeper như ông vừa nhắc đến, nộp đơn xin bồi thường — bất kỳ ai ở đất nước này cũng có thể nộp đơn,” ông nói thêm.
Trong thông cáo báo chí hôm thứ Hai, DOJ cho biết Trump cùng các con trai của ông là Donald Trump Jr. và Eric Trump sẽ nhận được lời xin lỗi chính thức nhưng không nhận khoản tiền nào để đổi lấy việc rút đơn kiện. Tổng thống đã kiện IRS vì một nhà thầu của cơ quan này làm rò rỉ hồ sơ thuế của ông cho các hãng tin.
Tuy nhiên, Gallego đã chỉ trích gay gắt việc những người bị kết án vì liên quan đến vụ bạo loạn ngày 6/1 vẫn có thể yêu cầu bồi thường từ quỹ này. Trong lúc một trợ lý cầm bức ảnh những người bị kết án vì tấn công cảnh sát trong vụ việc đó, Gallego nhận xét: “Ủng hộ lực lượng cảnh sát kiểu gì thế này.”
Ông nói thêm: “Đây không phải công lý, mà là sự lạm dụng nghiêm trọng ngân quỹ công.”
Hôm thứ Hai, hàng chục Dân biểu Dân chủ tại Hạ viện cũng đã đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn việc thành lập quỹ này, cho rằng động thái đó “gợi lên nguy cơ tham nhũng chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ.”
Thượng Nghị sĩ Bill Cassidy trở thành Thượng Nghị sĩ Cộng hòa thứ tư ủng hộ nghị quyết hạn chế quyền phát động chiến tranh với Iran của Trump
Cassidy tham gia cùng ba Thượng Nghị sĩ Cộng hòa khác trong việc thúc đẩy nghị quyết về quyền chiến tranh liên quan đến Iran
Thượng Nghị sĩ Bill Cassidy (Đảng Cộng hòa – bang Louisiana), người đã thất bại trong nỗ lực tái tranh cử nhiệm kỳ thứ ba tại cuộc bầu cử sơ bộ Thượng viện của Đảng Cộng hòa ở Louisiana hôm thứ Bảy, hôm thứ Ba hôm nay 19/5 đã trở thành Thượng Nghị sĩ Cộng hòa thứ tư bỏ phiếu thúc đẩy một nghị quyết về quyền chiến tranh yêu cầu Tổng thống Donald Trump rút lực lượng vũ trang Mỹ đang được triển khai chống lại Iran.
Cassidy tham gia cùng các Thượng Nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul, Susan Collins và Lisa Murkowski bỏ phiếu hôm thứ Ba để thúc đẩy nghị quyết về quyền chiến tranh do Thượng Nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine bảo trợ ra khỏi Ủy ban Đối ngoại Thượng viện.
Đề xuất này được thông qua với tỷ lệ phiếu 50-47, mở đường cho một cuộc bỏ phiếu trong tương lai nhằm đưa nghị quyết ra thảo luận tại sàn Thượng viện.
Murkowski đã đi ngược lại lập trường của lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Thượng viện vào tuần trước khi bỏ phiếu thúc đẩy nghị quyết về quyền chiến tranh.
Collins bắt đầu bỏ phiếu nhằm chấm dứt xung đột quân sự với Iran từ cuối tháng trước, ngay trước khi thời hạn 60 ngày được quy định trong War Powers Resolution of 1973 — cho phép tổng thống triển khai quân đội Mỹ mà không cần sự cho phép của Quốc hội — sắp hết hiệu lực.
Paul từ lâu luôn bỏ phiếu ủng hộ các nghị quyết do Đảng Dân chủ bảo trợ nhằm chấm dứt xung đột quân sự với Iran.
Thượng Nghị sĩ ôn hòa John Fetterman là thành viên Dân chủ duy nhất bỏ phiếu ngăn nghị quyết được đưa ra sàn Thượng viện.
Cuộc bỏ phiếu hôm thứ Ba đánh dấu lần thứ tám kể từ khi chiến tranh bắt đầu mà Thượng viện bỏ phiếu về một đề xuất thúc đẩy nghị quyết yêu cầu Trump chấm dứt các hành động thù địch chống Iran, nhưng đây là lần đầu tiên một đề xuất như vậy được thông qua.
Ngay cả khi Thượng viện bỏ phiếu thông qua nghị quyết về quyền chiến tranh nhằm hạn chế quyền triển khai quân đội của Trump, văn bản này vẫn cần được Hạ viện thông qua và tổng thống ký ban hành mới có hiệu lực pháp lý.
Trump gần như chắc chắn sẽ phủ quyết biện pháp này, và hiện chưa có đủ sự ủng hộ hai phần ba tại cả hai viện Quốc hội để vượt qua quyền phủ quyết của ông.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
