CALITODAY NEWS (05/5/2026): Hôm nay Donald Trump lại mở ra một cuộc công kích nhằm vào Giáo hoàng Leo XIV trước khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ lên đường đến Vatican ngày Thứ Năm 07/5 để gặp Giáo hoàng trình bày lập trường của Mỹ về chiến tranh Iran.
Phó Tổng thống JD Vance nói với Giáo hoàng Leo: “hãy cẩn thận”
Tổng thống Trump đã khơi lại các chỉ trích của mình đối với Giáo hoàng Leo XIV vào tối thứ Hai hôm qua 04/5, cáo buộc vị Giáo hoàng này dung túng việc Iran phát triển vũ khí hạt nhân.
“Tôi nghĩ ông ấy đang gây nguy hiểm cho rất nhiều người Công giáo và nhiều người khác,” Trump nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Hugh Hewitt. “Nhưng có lẽ nếu tùy theo Giáo hoàng, thì ông ấy cho rằng việc Iran có vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn.”
Vị Giáo hoàng sinh tại Mỹ này nhìn chung đã kêu gọi chấm dứt các hành động thù địch và quay lại bàn đàm phán để đạt được một thỏa thuận hòa bình. Dù Leo XIV không trực tiếp chỉ trích tổng thống Trump, nhưng Ngài đã đưa ra những lời phê bình gián tiếp đối với chính quyền khi phản đối cuộc chiến.
Trump đã phản ứng gay gắt trước các phát biểu của Giáo hoàng về cuộc chiến, gọi ông là “yếu kém trong vấn đề tội phạm và tệ hại về chính sách đối ngoại” trong một bài đăng trên Truth Social vào tháng trước.
Giáo hoàng đáp lại, nói với các phóng viên rằng ông “không sợ” Tòa Bạch ốc.
Các cuộc tấn công công khai của tổng thống nhằm vào người đứng đầu Giáo hội Công giáo và việc ông Trump đăng một hình ảnh chỉnh sửa bằng AI dường như mô tả ông ta như Chúa Giêsu đã vấp phải sự phản đối từ một số người ngay trong chính phe chính trị của mình. Sau đó Trump đã xóa hình ảnh này, nói rằng ông nghĩ nó mô tả mình như một bác sĩ.
Phó Tổng thống Vance, một người Công giáo, cũng tham gia chỉ trích các bình luận của Giáo hoàng về cuộc xung đột.
“Tôi không nghĩ điều đó thực sự đáng chú ý, nhưng tôi chắc chắn rằng trong một số trường hợp, tốt hơn hết Vatican nên tập trung vào các vấn đề đạo đức, các vấn đề trong Giáo hội Công giáo, và để tổng thống Hoa Kỳ xử lý chính sách công của Mỹ,” ông nói với Fox News vào tháng trước.
Một thành viên Công giáo khác trong chính quyền Trump, Ngoại trưởng Marco Rubio, dự kiến sẽ tới Thành Vatican vào thứ Năm 07/5 để có một “cuộc trao đổi thẳng thắn” với Giáo hoàng về những bất đồng giữa Mỹ và Vatican liên quan đến cuộc chiến tại Iran.
“Các quốc gia có những bất đồng, và tôi nghĩ một trong những cách để giải quyết chúng là… thông qua tinh thần huynh đệ và đối thoại chân thành,” Brian Burch, Đại sứ Mỹ tại Tòa Thánh, nói với các phóng viên. “Tôi nghĩ ngoại trưởng đến đây với tinh thần đó, để có một cuộc trao đổi thẳng thắn về chính sách của Mỹ và tham gia đối thoại.”
Rubio đã xuất hiện tại phòng họp báo diễn ra trước chuyến đi của ông đến Rome và Thành Vatican vào thứ Năm 07/5 tuần này để gặp Giáo hoàng Leo XIV nhằm thảo luận về các chính sách của Mỹ, bao gồm cuộc chiến Iran, điều mà Giáo hoàng đã công khai phản đối.
Rubio, một trong những quan chức Công giáo của chính quyền, sẽ gặp Giáo hoàng Leo XIV — vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên — vào thứ Năm.
“Ngoại trưởng Rubio sẽ gặp lãnh đạo Tòa Thánh để thảo luận về tình hình Trung Đông và các lợi ích chung tại Tây bán cầu,” Bộ Ngoại giao cho biết. “Các cuộc gặp với phía Ý sẽ tập trung vào lợi ích an ninh chung và sự phối hợp chiến lược.”
Chuyến đi diễn ra sau khi Trump chỉ trích Giáo hoàng Leo XIV vì các bình luận phản đối chiến tranh, đồng thời chia sẻ một hình ảnh AI của chính Trump đóng vai Chúa Jesus. Cả hai sự việc đều gây phẫn nộ trong cộng đồng cử tri Công giáo.
Rubio sẽ trả lời câu hỏi tại buổi họp báo Tòa Bạch ốc thay cho Leavitt
Theo Ngoại trưởng Marco Rubio thì Chiến dịch “Epic Fury” đã kết thúc — quân đội Mỹ tại Iran hiện là một hoạt động mang tính “phòng thủ”
Cuộc chiến với Iran đã là tâm điểm vào thứ Ba hôm nay 05/5 khi Ngoại trưởng Marco Rubio trở thành người đầu tiên thay thế thư ký báo chí Karoline Leavitt trong buổi họp báo Tòa Bạch ốc, khi bà bắt đầu nghỉ thai sản.
Iran và Mỹ đã trao đổi hỏa lực vào thứ Hai khi chính quyền Trump bắt đầu “Chiến dịch Freedom”, một nỗ lực nhằm dẫn một số tàu đi qua eo biển Hormuz, khu vực mà Iran nhiều lần đóng cửa trong bối cảnh chiến tranh.
Dù có sự trao đổi hỏa lực, các quan chức Mỹ hôm thứ Ba vẫn khẳng định lệnh ngừng bắn giữa hai bên vẫn còn hiệu lực.
“Đây là vấn đề riêng biệt và khác với Chiến dịch Epic Fury,” Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth nói trong một cuộc họp báo hôm thứ Ba. “Chúng tôi dự đoán sẽ có một số xáo trộn ban đầu, và điều đó đã xảy ra,” ông nói khi được hỏi về vụ đấu súng.
Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Leavitt bắt đầu nghỉ thai sản vào cuối tháng 4 trước khi sinh con thứ hai.
Không có một người cụ thể được chọn để thay thế vị trí của bà trong thời gian này nên thay vào đó sẽ là một nhóm quan chức chính quyền luân phiên đảm nhiệm, trong đó có thể bao gồm cả Tổng thống Trump và Phó Tổng thống Vance.
Rubio và Vance được xem rộng rãi là hai ứng viên hàng đầu có khả năng kế nhiệm Trump để trở thành đại diện của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.
Vance không thể là người đầu tiên xuất hiện thay thế trong phòng họp báo vì ông đang đến Des Moines, Iowa để hỗ trợ Dân biểu Zach Nunn (Đảng Cộng hòa) củng cố sự ủng hộ nhằm tái đắc cử.
Ngoại trưởng Marco Rubio đã họp báo với các phóng viên tại Tòa Bạch ốc vào thứ Ba hôm nay 05/5 lúc 3:00 giờ chiều giờ Miền Đông khi căng thẳng gia tăng ở eo biển Hormuz.
Cuộc họp báo diễn ra một ngày sau khi Iran và Mỹ nổ ra giao tranh lúc chính quyền Trump bắt đầu “Dự án Tự do” (Project Freedom) — một nỗ lực nhằm hộ tống một số tàu thuyền đi qua eo biển này, tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng ở Vịnh Ba Tư, nơi Iran nhiều lần đóng cửa trong bối cảnh xung đột đang diễn ra.
Mặc dù đã xuất hiện một số rạn nứt và Tehran cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn tạm thời, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết vào sáng sớm thứ Ba 05/5 rằng thỏa thuận đình chiến mong manh trong khu vực vẫn còn được duy trì.
Tổng thống Trump đã chứng kiến tỷ lệ ủng hộ giảm sút trong bối cảnh xung đột tiếp diễn và khi giá năng lượng và xăng dầu tăng cao gây áp lực lên nền kinh tế.
Việc đi qua eo biển Hormuz vẫn chưa thể thực hiện, công ty vận tải lớn cho biết
Một trong những công ty vận tải container lớn nhất thế giới hôm thứ Ba 05/5 cho biết việc đi qua Eo biển Hormuz hiện vẫn chưa thể thực hiện, một ngày sau khi Mỹ bắt đầu hộ tống các tàu qua tuyến đường thủy quan trọng này.
“Ở thời điểm hiện tại, đánh giá rủi ro của chúng tôi vẫn không thay đổi,” công ty Đức Hapag-Lloyd AG cho biết trong một tuyên bố, theo Associated Press. “Việc đi qua eo biển Hormuz hiện tại chưa thể thực hiện đối với các tàu của chúng tôi.”
Cuộc chiến Mỹ – Israel tại Iran đã làm chao đảo thị trường năng lượng toàn cầu, phần lớn do Tehran đóng cửa eo biển này kể từ khi xung đột bắt đầu. Trong thời bình, khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới đi qua tuyến hàng hải này, nhưng hiện nay các tàu lo ngại bị tấn công nếu di chuyển qua đây.
Hapag-Lloyd vào đầu tháng 3 đã thông báo “tạm ngừng tất cả các chuyến tàu qua tuyến đường này cho đến khi có thông báo mới” do xung đột, khiến một số tàu của họ bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hôm thứ Ba tuyên bố rằng “hàng trăm” tàu đang chuẩn bị di chuyển qua eo biển dưới một “mái vòm đỏ, trắng và xanh” bảo vệ hành lang hiện đã được thiết lập. Nỗ lực này là một phần của “Project Freedom” của Tổng thống Donald Trump, bắt đầu từ thứ Hai 04/5, nhằm dẫn đường cho các tàu chở dầu qua eo biển với lực lượng hải quân Mỹ được triển khai gần đó để bảo vệ trước các cuộc tấn công từ Iran.
Tuy nhiên, các đơn vị vận hành có tàu bị mắc kẹt cho biết hoạt động thương mại vẫn đang đình trệ, khi các chủ tàu chưa chắc chắn về mức độ hỗ trợ của Mỹ nếu Tehran nhắm vào tàu của họ. Theo tạp chí vận tải biển Lloyd’s List, họ cho rằng có sự chênh lệch giữa các tuyên bố từ Washington và thực tế an ninh tại hiện trường.
“Chúng ta phải chờ xem điều gì xảy ra, liệu phía Iran có giữ hòa bình hay không, liệu phía Mỹ có giữ hòa bình hay không, và điều đó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động vận tải,” ông Marcus Baker, người đứng đầu toàn cầu về bảo hiểm hàng hải, hàng hóa và logistics tại công ty môi giới bảo hiểm Marsh Risk, nhận định về phản ứng của thị trường bảo hiểm, theo AP.
“Có nhiều phát ngôn từ cả hai phía về vấn đề này, và chúng ta cần thận trọng với điều đó,” ông Baker nói thêm, nhưng “bất kỳ điều gì giúp tăng mức độ chắc chắn về an toàn đều là tín hiệu tích cực.”
Trump đùa rằng thói quen tập thể dục của ông ‘chỉ khoảng một phút mỗi ngày, tối đa’
Tổng thống Trump cho biết ông rất coi trọng thể lực, nhưng hôm thứ Ba 05/5 đã cho biết rằng thói quen tập luyện hàng ngày của ông thường chỉ kéo dài khoảng 60 giây.
“Tôi tập luyện rất nhiều,” Trump nói với nụ cười, khi đứng cùng các vận động viên chuyên nghiệp, quan chức chính quyền và trẻ em trong Phòng Bầu dục.
“Khoảng một phút mỗi ngày, tối đa, nếu tôi may mắn,” ông nói thêm trong buổi lễ ký sắc lệnh khôi phục giải thưởng Kiểm tra Thể lực Tổng thống.
“Những năm tới sẽ là thời kỳ hoàng kim của thể thao,” ông nói với nhóm tham dự.
Tổng thống cũng có một cuộc trao đổi vui vẻ với Robert F. Kennedy Jr., khi ông dường như không được nhắc đến ngay trong danh sách những quan chức Tòa Bạch ốc có thể lực tốt mà Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh đang liệt kê.
Khi kể lại một câu chuyện về người chú của mình, cựu Tổng thống John F. Kennedy, ông Kennedy cho biết vị tổng thống thứ 35 từng nói với nội các rằng một trong số họ cần hoàn thành chuyến đi bộ 50 dặm “để chứng minh với người dân Mỹ rằng chúng ta có thể lực tốt.”
“Nội các này có thể làm được điều đó. Chúng ta có rất nhiều ‘ngựa đua’ trong nội các,” Kennedy tiếp tục, liệt kê hơn nửa tá quan chức như Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon, cùng những người khác.
“Có rất nhiều người có thể đi bộ 50 dặm,” ông nói.
“Còn tôi thì sao? Ông không nhắc đến tên tôi,” Trump chen vào.
“Người này đi bộ 9 dặm mỗi ngày trên sân golf vào mỗi cuối tuần, nên ông ấy có thể làm điều đó rất dễ dàng,” Kennedy đáp.
“Khi tôi không dùng xe điện,” Trump đáp lại với nụ cười, che miệng bằng một tay.
Vị tổng thống 79 tuổi, một người đam mê golf, thường nhắc đến tình yêu với môn thể thao này khi nói về việc rèn luyện thể lực. Trong một bài đăng trên mạng xã hội năm 2020, Trump đã bảo vệ việc chơi golf của mình bằng cách gọi đó là hình thức “tập thể dục”.
“Tôi chơi rất nhanh, hoàn thành nhiều công việc trên sân golf, và cũng có một chút ‘nhỏ’ tập thể dục. Không tệ!” ông viết.
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2018, Trump nói rằng ông tập thể dục “nhiều hơn mọi người nghĩ.”
“Tôi có tập thể dục. Ý tôi là tôi đi bộ, làm cái này, làm cái kia,” ông nói vào thời điểm đó.
“Tôi chạy sang tòa nhà bên cạnh,” ông cho biết.
Cùng năm đó, bác sĩ Tòa Bạch ốc khi đó là Ronny Jackson nói với các phóng viên rằng Trump “hứng thú với chế độ ăn uống hơn là tập thể dục, nhưng chúng tôi sẽ thực hiện cả hai.”
Cổng khải hoàn của Trump phạm vùng đất linh thiêng, tầm nhìn bị đánh cắp.
Vào tháng 3 năm 1963, Tổng thống John F. Kennedy đã có một chuyến thăm ngẫu hứng tới Arlington House, một dinh thự trang nghiêm nằm trên đỉnh đồi trong Nghĩa trang Quốc gia Arlington ở bang Virginia. Kennedy nhận xét rằng khung cảnh toàn cảnh trải dài qua sông Potomac — bao gồm Đài tưởng niệm Lincoln, Đài tưởng niệm Washington và Đài tưởng niệm Jefferson, đại diện cho phần lớn lịch sử nước Mỹ — đẹp đến mức ông ước mình có thể ở lại đó mãi mãi.
Tám tháng sau, vị tổng thống trẻ được an táng gần nơi ông từng đứng vào tháng Ba, và khung cảnh ấy mãi mãi thuộc về ông.
Khung cảnh thiêng liêng ấy sắp bị xâm phạm bởi đề xuất của Tổng thống Trump nhằm dựng một Cổng Khải Hoàn Hoa Kỳ khổng lồ — cao 250 feet, gần bằng chiều cao của Điện Capitol — ở phía Virginia của sông Potomac, đối diện Đài tưởng niệm Lincoln. Công trình này — một bản sao lòe loẹt, mạ vàng của Khải Hoàn Môn ở Paris — là một dự án phô trương cá nhân khác của Trump. Khi được hỏi công trình này nhằm tôn vinh ai, Trump trả lời: “Tôi.”
Gần 1.000 ý kiến bằng văn bản gửi tới Ủy ban Mỹ thuật Liên bang đều phản đối công trình này. Không có ý kiến nào ủng hộ. Người Mỹ phản đối cổng khải hoàn với tỷ lệ 51% so với 21%. Tuy nhiên, ủy ban — gồm nhiều người do Trump bổ nhiệm — đã phê duyệt sơ bộ đề xuất này, dù các vụ kiện nhằm ngăn chặn nó vẫn đang được tiến hành.
Nếu được xây dựng, cổng khải hoàn sẽ phần lớn che khuất tầm nhìn tới Đài tưởng niệm Lincoln nhỏ hơn nhiều khi nhìn từ Arlington House, đồng thời phá vỡ “mối liên kết thị giác” quan trọng giữa Đài tưởng niệm Lincoln và Nghĩa trang Quốc gia Arlington cùng các phần mộ tại đó. Mối liên kết này, như chuyên gia bảo tồn thủ đô Zachary Burt chỉ ra, “tượng trưng cho những hy sinh mà quốc gia chúng ta đã thực hiện để theo đuổi lý tưởng cao cả nhất. Đề xuất về một cổng khải hoàn cao 250 feet đe dọa phá vỡ khung cảnh trang nghiêm đó.”
Một trong những hy sinh ấy là của Trung úy John Rodgers Meigs, câu chuyện của ông cũng chính là câu chuyện khai sinh Nghĩa trang Quốc gia Arlington. Meigs, với vẻ ngoài trẻ trung đáng chú ý khi còn trẻ, là con trai của Tướng Montgomery Meigs, Tổng quản hậu cần của Quân đội Liên bang trong Nội chiến. Sau khi tốt nghiệp thủ khoa tại West Point và tham gia Trận Bull Run, Meigs trẻ được thăng chức làm Kỹ sư trưởng của Quân khu Trung tâm tại thung lũng Shenandoah.
Đến năm 1864, Tướng Meigs không còn đủ nghĩa trang ở Washington để chôn cất binh sĩ Liên bang đã hy sinh. Ông quyết định xây dựng một nghĩa trang mới quanh dinh thự trên đỉnh đồi bên kia sông Potomac, nơi quân đội Liên bang đã chiếm giữ từ đầu cuộc chiến.
Meigs chọn địa điểm này một phần vì dinh thự đó từng là nhà lâu năm của Tướng Robert E. Lee cho đến khi ông từ chức khỏi Quân đội Hoa Kỳ năm 1861 để gia nhập phe Liên minh miền Nam — một hành động mà Meigs coi là phản bội. Bằng cách chôn cất binh sĩ Liên bang quanh dinh thự của Lee, Tướng Meigs đảm bảo rằng Lee sẽ không bao giờ có thể trở về nhà.
Tháng 10 năm 1864, Meigs trẻ, trong khi trinh sát địa hình ở vùng thượng Shenandoah, đã bị kỵ binh Liên minh miền Nam — những người phục vụ dưới quyền Lee — giết chết. Và người cha đau khổ đã phải chôn cất chính con trai mình tại nghĩa trang, nay là vùng đất linh thiêng nhất của quốc gia, mà ông đã tạo dựng như một hành động trả thù Lee.
Ngôi mộ của con trai ông, nằm trên khu vườn hoa hồng cũ của bà Lee, có một phù điêu đồng khắc hình Trung úy Meigs trong quân phục đầy đủ, ở đúng tư thế mà đồng đội đã tìm thấy thi thể ông. Dù mới 22 tuổi, một sử gia viết rằng hình tượng của Meigs “đáng buồn thay trông giống hệt thi thể của một đứa trẻ đã chết.”
Trung úy Meigs là một trong hàng trăm nghìn binh sĩ Mỹ đã hy sinh mạng sống để xây dựng và bảo vệ đất nước này. Họ xứng đáng được tưởng niệm với sự tôn nghiêm, yên tĩnh và đầy kính trọng.
Gregory J. Wallance từng là công tố viên liên bang dưới các chính quyền Carter và Reagan, đồng thời là thành viên nhóm công tố vụ ABSCAM — vụ án đã kết án một Thượng Nghị sĩ Mỹ và sáu dân biểu vì tội nhận hối lộ. Ông là tác giả cuốn “Into Siberia: George Kennan’s Epic Journey Through the Brutal, Frozen Heart of Russia.”
Đảng Cộng hòa lập luận lợi thế tài chính sẽ giúp bảo vệ đa số tại Hạ viện trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ
Cơ quan vận động tranh cử tại Hạ viện của Đảng Cộng hòa cho rằng, chỉ còn sáu tháng nữa là đến ngày bầu cử, lợi thế tài chính của họ so với Đảng Dân chủ sẽ giúp bảo vệ thế đa số tại Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Trong một bản ghi nhớ mới, Ủy ban Quốc gia tranh cử Hạ viện của Đảng Cộng hòa (NRCC) cho biết họ có 78,2 triệu USD tiền mặt tính đến cuối quý đầu tiên, cao hơn mức 69,9 triệu USD của phía Đảng Dân chủ.
“Thành công trong gây quỹ không chỉ giới hạn ở NRCC, mà còn phản ánh một hệ thống phối hợp toàn diện do Tổng thống Trump và ban lãnh đạo Hạ viện của Đảng Cộng hòa dẫn dắt, cùng với các đối tác bên ngoài,” bản ghi nhớ nêu, đồng thời dẫn số liệu về MAGA Inc. của ông Trump với 347 triệu USD và Congressional Leadership Fund với 91,4 triệu USD.
Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (RNC) cũng kết thúc quý đầu tiên với hơn 116 triệu USD tiền mặt, theo hồ sơ của Ủy ban Bầu cử Liên bang (FEC), so với 14 triệu USD của Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ.
“Đảng Cộng hòa đang ở vị thế tài chính mạnh với sáu tháng trước ngày bầu cử,” bản ghi nhớ cho biết.
NRCC cũng nhấn mạnh sự phối hợp với ông Trump, bất chấp việc mức độ không hài lòng với tổng thống đang tăng lên, điều mà một số người cho rằng có thể trở thành bất lợi cho đảng trong cuộc cạnh tranh gay gắt của kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.
“Tổng thống và bộ máy chính trị của ông đang tăng cường các chuyến vận động đến các bang và khu vực chiến trường quan trọng, thúc đẩy tỷ lệ đi bầu trong liên minh ủng hộ Trump đồng thời mở rộng tiếp cận tới các cử tri dao động quan trọng sẽ quyết định đa số.”
Trong khi đó, cơ quan vận động tranh cử Thượng viện của Đảng Dân chủ có 36 triệu USD tính đến cuối tháng 3, còn phía Cộng hòa có khoảng 43 triệu USD.
Đảng Dân chủ chỉ cần giành thêm ba ghế để lật Hạ viện trong cuộc bầu cử mùa thu này và bốn ghế để kiểm soát Thượng viện.
O’Reilly: Trump không thể đủ khả năng tái khởi động chiến tranh Iran, và cũng không thể không làm vậy
Bình luận viên chính trị Bill O’Reilly hôm thứ Hai cho rằng Tổng thống Trump vừa không thể tái khởi động xung đột với Iran, vừa không thể tránh né việc đó, khi các cuộc thăm dò gần đây cho thấy người dân Mỹ ngày càng không hài lòng với cách xử lý chiến tranh và nền kinh tế.
“Đúng, cả hai đều đúng,” O’Reilly nói với người dẫn chương trình Leland Vittert trong chương trình “On Balance” của NewsNation.
“Bởi vì nếu có cơ hội để giải quyết dứt điểm vấn đề này, để giáo sĩ Iran cho phép các thanh tra vũ khí kiểm tra uranium và tên lửa đạn đạo — điều bắt buộc phải có trong bất kỳ thỏa thuận nào — thì những vấn đề khác sẽ tự giải quyết,” ông nói thêm.
O’Reilly nhấn mạnh rằng việc đạt được một thỏa thuận nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Tehran — điều mà các quan chức trong chính quyền Trump coi là không thể thương lượng — là “cực kỳ khó khăn”.
“Ngay từ đầu tôi đã nói… đây là canh bạc lớn nhất trong đời Tổng thống Trump, vì nó không giống Venezuela hay các quốc gia khác,” cựu người dẫn Fox News nói tiếp. “Họ không quan tâm họ sống hay chết, hay người dân họ sống hay chết; tuy nhiên, Iran hiện cũng không còn nhiều nguồn lực.”
Ông cũng cho rằng còn quá sớm để “kết luận”, nói rằng tổng thống đang chờ xem liệu Iran có “chịu thua” và “mang lại hòa bình cho thế giới” hay không.
Mỹ và Iran đã đàm phán gián tiếp thông qua trung gian Pakistan trong vài tuần về một thỏa thuận dài hạn nhằm chấm dứt xung đột, nhưng các cuộc đàm phán bị đình trệ vì vấn đề chương trình hạt nhân của Iran.
Căng thẳng gia tăng tại eo biển Hormuz trong những ngày gần đây cũng đang thử thách lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai nước, khi hai bên đã đấu pháo vào thứ Hai trong cuộc tranh giành quyền kiểm soát tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng này.
Các tài sản quân sự của Mỹ đang hỗ trợ “hướng dẫn” tàu thương mại qua khu vực như một phần của “Chiến dịch Tự do”, điều mà phía Iran cáo buộc là vi phạm lệnh ngừng bắn.
Truyền thông nhà nước Iran nói rằng hai tên lửa đã bắn trúng một tàu hải quân Mỹ, nhưng Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ bác bỏ đây là thông tin sai. Tuy nhiên, Đô đốc Brad Cooper cho biết lực lượng Mỹ đã phá hủy sáu tàu nhỏ của Iran sau khi các lực lượng Iran nổ súng vào tàu chiến và tàu thương mại của Mỹ.
Cuộc đối đầu tại eo biển Hormuz đã làm rối loạn thị trường toàn cầu kể từ khi xung đột bắt đầu vào cuối tháng 2, gây tăng giá dầu và khí đốt.
Áp lực kinh tế đang trở thành rủi ro chính trị đối với Đảng Cộng hòa trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, với các cuộc thăm dò gần đây cho thấy dấu hiệu phản ứng tiêu cực từ cử tri.
Một khảo sát của Associated Press/NORC cho thấy tỷ lệ ủng hộ của ông Trump về kinh tế giảm xuống còn 30%, giảm 9 điểm so với trước khi chiến tranh bắt đầu.
Tổng thống bảo vệ thành tích kinh tế của mình, nói rằng giá năng lượng sẽ “giảm mạnh” khi tàu chở dầu có thể đi qua eo biển an toàn.
Khi được hỏi điều gì quan trọng hơn — thông điệp của chính quyền Trump hay cảm nhận của cử tri — O’Reilly cho rằng cả hai đều có ảnh hưởng.
“Khoảng 50% đất nước, theo thăm dò, nếu nhận tin tốt sẽ chấp nhận nó và hiểu lý do xung đột,” ông nói. “Nửa còn lại ghét ông Trump hoặc là đảng Dân chủ và muốn giành quyền trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.”
“Vì vậy khoảng một nửa đất nước vẫn đang nghe tổng thống và nội các của ông ấy,” O’Reilly nói thêm.
Rubio tìm cách chuyển trọng tâm chiến tranh từ chiến đấu sang eo biển
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết các hoạt động chiến đấu của quân đội Mỹ tại Iran đã kết thúc, và lập luận rằng lực lượng đang bảo vệ các tàu thuyền ở eo biển Hormuz đang thực hiện một nhiệm vụ hoàn toàn mới.
Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Ba khẳng định rằng Mỹ đã kết thúc các hoạt động chiến đấu khởi đầu cuộc chiến với Iran, và cho rằng nỗ lực của quân đội Mỹ nhằm bảo vệ tàu thuyền tại eo biển Hormuz là một chiến dịch hoàn toàn khác.
Ông Rubio, trong buổi họp báo tại Tòa Bạch ốc, đã mở rộng lập luận của Tổng thống Trump tuần trước rằng ông không cần xin Quốc hội cho phép để tiếp tục cuộc chiến với Iran vượt quá giới hạn pháp lý 60 ngày.
“Chiến dịch đã kết thúc: ‘Cơn thịnh nộ sử thi’ — như tổng thống đã thông báo với Quốc hội — chúng ta đã xong giai đoạn đó. Bây giờ chúng ta chuyển sang ‘Dự án Tự do’,” ông Rubio nói, đề cập đến nhiệm vụ mới tại eo biển.
Cuộc chiến, hiện đã bước sang tháng thứ ba, đang trong tình trạng ngừng bắn mong manh, và giao thông hàng hải tại eo biển là điểm tranh chấp lớn. Iran — quốc gia có máy bay không người lái và tên lửa đe dọa tàu thuyền và các nước lân cận — nhiều lần cảnh báo rằng tàu thuyền chỉ được đi qua eo biển nếu có sự cho phép của nước này.
Trong khi đó, một lệnh phong tỏa của Mỹ đang ngăn tàu Iran đi qua.
Hoạt động thương mại gần như tê liệt hoàn toàn dù Mỹ cam kết bảo vệ tàu thuyền. Hai tàu thương mại đã đi qua eo biển dưới sự bảo vệ của quân đội Mỹ vào thứ Hai và chỉ một tàu vào thứ Ba — con số rất nhỏ so với trước chiến tranh, khi khoảng 130 tàu mỗi ngày đi qua.
Ngày thứ Ba 05/5, Mỹ và Iran đưa ra những tuyên bố trái ngược về việc kiểm soát eo biển, vốn vẫn gần như bị đóng. Một đồng minh của Mỹ là Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết họ đã bị Iran tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái trong ngày thứ hai liên tiếp.
Những thông tin khác:
Tổng thống Trump nói với báo chí tại Phòng Bầu dục rằng Iran hiểu rõ hành động nào sẽ vi phạm lệnh ngừng bắn. Ông cũng giảm nhẹ các cuộc tấn công gần đây của Iran nhằm vào tàu Mỹ, nhưng từ chối nêu rõ điều gì sẽ bị coi là vi phạm. “Các bạn sẽ biết,” ông nói, “vì tôi sẽ nói cho các bạn.”
Vận chuyển: Khoảng 1.600 tàu và 20.000 thủy thủ đang bị mắc kẹt trong hoặc gần eo biển, nhưng một tàu treo cờ Mỹ đã đi qua vào thứ Hai.
Lebanon: Lệnh ngừng bắn song song giữa Israel và Hezbollah (lực lượng được Iran hậu thuẫn) cũng có dấu hiệu căng thẳng, với các báo cáo về đụng độ mới ở miền nam Lebanon.
Thông tin thêm
Anushka Patil
Iran công bố hệ thống mới cho giao thông tại eo biển Hormuz.
Iran hôm thứ Ba thông báo một cơ chế mới để giám sát giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz, theo truyền thông nhà nước Iran, trong bối cảnh Washington và Tehran đều tuyên bố kiểm soát tuyến đường biển quan trọng này.
Theo hệ thống mới, các tàu muốn đi qua eo biển sẽ nhận email hướng dẫn quy định từ “Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư”. Tàu phải tuân thủ các quy định và xin giấy phép trước khi đi qua, theo Press TV — kênh tiếng Anh do nhà nước Iran vận hành.
Ít nhất 10 thủy thủ đã thiệt mạng do điều kiện ở Eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Ba xác nhận rằng ít nhất 10 thuyền viên đã thiệt mạng trước khi chiến dịch “Project Freedom” của Tổng thống Donald Trump được triển khai hôm qua, mô tả những thuyền viên bị mắc kẹt là đang trong tình trạng dễ tổn thương và bị cô lập khi căng thẳng leo thang.
Phát biểu tại buổi họp báo ở Tòa Bạch ốc, Rubio cũng nêu rõ lý do của chính quyền cho chiến dịch này, nhấn mạnh rằng lực lượng Mỹ đang hành động mang tính phòng thủ.
“Họ giống như mục tiêu sống, bị cô lập, đói khát, dễ tổn thương,” Rubio nói về các thuyền viên bị mắc kẹt trong nhiều tuần.
“Và ít nhất 10 thủy thủ đã thiệt mạng do các thuyền viên dân sự,” ông nói thêm.
“Dưới thời vị tổng thống này, dưới thời Tổng thống Trump, Hoa Kỳ sẽ giúp đỡ các đồng minh của chúng ta,” ông nói thêm.
“Chúng ta sẽ đứng lên chống lại các chế độ cứng rắn như ở Tehran, và sẽ không ngần ngại sử dụng sức mạnh của mình để triển khai năng lực quân sự phục vụ lợi ích quốc gia,” ông nói, nhấn mạnh tính chất phòng thủ của hoạt động của Mỹ tại eo biển.
“Không có nổ súng trừ khi chúng tôi bị tấn công trước. Chúng tôi không tấn công họ, nhưng nếu họ tấn công chúng tôi,” ông nói.
“Chúng tôi sẽ bắn hạ máy bay không người lái, bắn hạ tên lửa. Nhưng đó là hành động phòng thủ. Đây là một chiến dịch phòng thủ,” Rubio nói thêm.
Mỹ sẽ đưa các cuộc tấn công của Iran vào tàu thương mại ra Liên Hợp Quốc
Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Ba cho biết Mỹ sẽ đưa vấn đề Iran tấn công tàu thương mại ra Liên Hợp Quốc.
“Điều thứ hai chúng tôi đang làm là chúng tôi sẽ đến Liên Hợp Quốc,” Rubio nói tại họp báo Tòa Bạch ốc.
“Chúng ta đang cố gắng đến Liên Hợp Quốc và nói rằng: ‘Các quốc gia trên thế giới, hãy lên án điều này, nói rằng việc đặt mìn ở đó là sai trái. Việc bắn vào tàu thương mại là sai trái,’” ông nói.
“Nếu chúng ta sống trong một thế giới nơi các tuyến hàng hải toàn cầu có thể bị kiểm soát bởi các quốc gia, điều đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến người Mỹ trong ngắn hạn và dài hạn,” ông nói.
Thông báo của Rubio được đưa ra khi Bộ Ngoại giao cho biết một dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm bảo vệ tự do hàng hải ở eo biển Hormuz đã được soạn thảo theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump.
“Dự thảo yêu cầu Iran chấm dứt các cuộc tấn công, đặt mìn và thu phí,” thông cáo cho biết.
“Nó yêu cầu Iran công khai số lượng và vị trí các mìn biển đã đặt và hợp tác trong việc tháo gỡ, đồng thời hỗ trợ thiết lập hành lang nhân đạo.”
“Mỹ mong đợi nghị quyết này sẽ được bỏ phiếu trong những ngày tới và nhận được sự ủng hộ từ các thành viên Hội đồng Bảo an,” thông cáo nói thêm.
Syria giải tán một nhóm liên kết với Hezbollah đang lên kế hoạch ám sát quan chức
Các nhà chức trách Syria hôm thứ Ba cho biết lực lượng an ninh đã triệt phá một nhóm liên kết với Hezbollah xâm nhập vào nước này và bị cáo buộc đang lên kế hoạch tấn công cấp cao.
Bộ Nội vụ cho biết các thành viên của nhóm đã vào lãnh thổ Syria sau khi được huấn luyện chuyên sâu tại Lebanon và đang chuẩn bị thực hiện “kế hoạch phá hoại”, bao gồm các vụ ám sát nhằm vào các quan chức cấp cao của chính phủ.
“Các đơn vị chuyên trách, phối hợp với Cơ quan Tình báo, đã giáng một đòn phòng ngừa và quyết định vào một âm mưu khủng bố nhằm vào an ninh và các biểu tượng của đất nước Syria,” thông cáo cho biết, theo Ynet.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
