Tuesday, April 28, 2026

Canada thành lập quỹ đầu tư nhằm giảm phụ thuộc vào kinh tế Mỹ

CaliToday News – Quỹ đầu tư quốc gia do Thủ tướng Mark Carney công bố sẽ có quy mô khiêm tốn hơn nhiều so với các quỹ tương tự của những quốc gia xuất khẩu dầu mỏ như Na Uy hay các nước Trung Đông.

Thứ Hai vừa qua, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết quốc gia này sẽ thành lập một nguồn ngân sách dự trữ tương tự như mô hình của các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn (điển hình là Na Uy). Động thái này nằm trong nỗ lực của ông nhằm tái cấu trúc và giảm bớt sự phụ thuộc của nền kinh tế Canada vào Hoa Kỳ.

Được gọi là quỹ đầu tư quốc gia, thực thể này sẽ tập trung rót vốn vào hạ tầng trong nước và vận hành theo mô hình doanh nghiệp tư nhân. Đặc biệt, người dân Canada cũng sẽ có cơ hội tham gia đầu tư vào quỹ này.

Quỹ đầu tư quốc gia vốn là những kho dự trữ vốn khổng lồ thường được quản lý độc lập, dù đôi khi nhận được các định hướng chiến lược từ chính phủ về danh mục đầu tư. Với việc thành lập quỹ riêng, Canada đang đi theo con đường của các quốc gia giàu tài nguyên khác, đặc biệt là khối Trung Đông.

“Đây sẽ là quỹ của Chính phủ Canada, nhưng quan trọng hơn, đó là quỹ của nhân dân, là quỹ của chính quý vị,” ông Carney phát biểu trước báo giới tại Ottawa. “Nhiều quốc gia may mắn sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào như Na Uy đều có mô hình này. Canada, cho đến nay, vẫn chưa có.”

Thủ tướng Carney liên kết sự ra đời của quỹ với các dự án cơ sở hạ tầng trọng điểm như: hệ thống đường ống dẫn dầu, bến cảng, các nhà máy điện hạt nhân thế hệ mới và tuyến đường sắt cao tốc. Các dự án này được kỳ vọng sẽ củng cố nội lực nền kinh tế Canada trước bối cảnh cuộc chiến thương mại với chính quyền Tổng thống Trump đang diễn ra gay gắt.

“Lần đầu tiên trong lịch sử, người dân Canada không chỉ đóng góp vào việc hiện thực hóa các dự án này mà còn được hưởng lợi trực tiếp từ lợi nhuận mà chúng mang lại,” ông Carney nhấn mạnh. Ông cũng cho biết quỹ sẽ phối hợp đầu tư cùng các đối tác tư nhân và các quỹ định chế khác.

Với số vốn ban đầu là 25 tỷ đô la Canada (khoảng 18 tỷ USD), quỹ mới của Canada chỉ là một phần nhỏ so với quỹ của Na Uy — quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới với quy mô 2.000 tỷ USD.

Cơ chế huy động vốn cũng có sự khác biệt. Nếu Na Uy chuyển toàn bộ doanh thu từ dầu mỏ của chính phủ vào tài khoản quỹ, thì tại Canada, tài nguyên khoáng sản trong lòng đất thuộc quyền quản lý của các bang. Các bang này trực tiếp thu và giữ lại tiền tác quyền (royalties) từ các công ty dầu mỏ.

Chẳng hạn, Alberta — trung tâm dầu khí của Canada — đã thành lập quỹ đầu tư quốc gia từ năm 1976. Tuy nhiên, trong thập kỷ sau đó, bang này đã ngừng chuyển tiền tác quyền vào quỹ và chính quyền bắt đầu rút tiền ra. Tính đến cuối năm ngoái, quỹ của Alberta nắm giữ khoảng 32 tỷ USD.

Mặc dù ông Carney khẳng định quỹ sẽ tập trung đầu tư nội địa, ông vẫn chưa đưa ra danh mục cụ thể hay chi tiết về nguồn gốc của 25 tỷ đô la Canada vốn mồi ban đầu. Theo các quan chức, quỹ dự kiến sẽ tự tăng trưởng bằng cách giữ lại phần lớn lợi nhuận phát sinh từ các hoạt động đầu tư.

Ông Carney, vốn là một cựu Thống đốc ngân hàng trung ương và chuyên gia điều hành đầu tư, đang thực hiện các chuyến công du toàn cầu với mục tiêu thu hút 1.000 tỷ đô la Canada (khoảng 730 tỷ USD) vốn đầu tư vào nước này trong vòng một thập kỷ. Vào tháng 9 tới, ông sẽ chủ trì một hội nghị thượng đỉnh dành cho các nhà đầu tư và lãnh đạo doanh nghiệp toàn cầu.

Tính đến nay, Qatar, Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã đưa ra những cam kết sơ bộ về việc đầu tư vào Canada. Một báo cáo gần đây từ Ngân hàng Hoàng gia Canada (RBC) cho thấy vốn đầu tư nước ngoài vào nước này đã đạt 100 tỷ đô la Canada trong năm ngoái — một sự đảo chiều mạnh mẽ so với thập kỷ trước, giai đoạn ghi nhận hơn 1.000 tỷ USD vốn đầu tư tháo chạy khỏi quốc gia này.

Thủ tướng Carney đưa ra thông báo khi đang đứng giữa hai đầu máy hơi nước được trưng bày tại bảo tàng, nhằm gợi nhắc về lịch sử của Tuyến đường sắt Thái Bình Dương Canada (CPR) — mạch máu giao thông đầu tiên thống nhất đất nước, vốn được xây dựng từ sự kết hợp giữa tài chính công và tư.

“Đối mặt với tình trạng suy thoái kinh tế và những thách thức đối với chủ quyền từ người láng giềng phương Nam vào thời điểm đó, người dân Canada đã chọn cách kiến thiết,” ông Carney nói. “Và Tuyến đường sắt Thái Bình Dương đã trở thành sợi dây liên kết của một quốc gia non trẻ.”

Trước câu hỏi của phóng viên về những bê bối chính trị liên quan đến hợp đồng đường sắt trong quá khứ, ông Carney khẳng định chính phủ hiện nay sẽ vận hành theo cách khác biệt: “Chúng ta vẫn dựa vào doanh nghiệp tư nhân để xây dựng và điều hành, nhưng đồng thời, chúng ta cũng đã rút ra những bài học sâu sắc từ lịch sử.”

Nguồn Tổng hợp

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

MỚI CẬP NHẬT

spot_img