Bất chấp các đợt không kích dồn dập từ phía Mỹ – Israel và các vụ ám sát lãnh đạo cấp cao, chính quyền Iran dường như đang hưởng lợi về mặt chính trị từ cuộc chiến, ít nhất là ở thời điểm hiện tại.
WASHINGTON — Tổng thống Donald Trump đã và đang nỗ lực đưa cuộc chiến với Iran đến hồi kết nhanh chóng bằng hàng loạt biện pháp mạnh tay: tăng cường không kích, đe dọa phá hủy cơ sở hạ tầng, triển khai ngoại giao và ra lệnh phong tỏa đường biển. Thế nhưng, Tehran dường như chẳng hề vội vã trong việc tìm kiếm một thỏa thuận.
Vị thế bất ngờ của Tehran
Theo các nguồn tin tình báo phương Tây, mặc dù chịu tổn thất lớn về nhân sự lãnh đạo và cơ sở hạ tầng quân sự, chính quyền Iran lại đang trở nên ổn định hơn so với thời điểm trước khi nổ ra xung đột. Các quan chức nhận định rằng, một cách khó tin, bộ máy cai trị của Iran hiện nay còn có phần cứng rắn hơn trước.
Làn sóng xôn xao từ các cuộc biểu tình chống chính phủ trước chiến tranh hiện đã tạm lắng xuống. Phe “ôn hòa” hay “cải cách” trong nội bộ Iran bị đẩy ra ngoài lề, bởi các đợt ném bom dữ dội và những tối hậu thư liên tiếp từ ông Trump đã vô tình làm mất đi tính thuyết phục của quan điểm cho rằng “hợp tác với Washington sẽ mang lại lợi ích”.
Áp lực đè nặng lên Tòa Bạch ốc
Trong khi Tehran tỏ ra kiên trì, ông Trump lại đang đối mặt với những cái giá chính trị ngày càng tăng ngay tại quê nhà:
- Bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.
- Hội nghị thượng đỉnh quan trọng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sắp diễn ra.
- Giá xăng dầu leo thang khiến cử tri bất bình.
Một cuộc thăm dò mới nhất cho thấy đa số cử tri không ủng hộ cách ông Trump xử lý vấn đề Iran. Tuy nhiên, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống vẫn khẳng định: “Tôi có tất cả thời gian trên thế giới, nhưng Iran thì không. Đồng hồ đang điểm!”
Mặc dù trước đó ông Trump từng gọi cuộc chiến này là một “chuyến dã ngoại ngắn ngày” dự kiến kết thúc sau 5 tuần, nhưng thực tế đang diễn biến trái ngược. Việc ông liên tục dời thời hạn chót — tới 5 lần — kèm theo những lời đe dọa hủy diệt nhưng rồi lại tạm dừng oanh tạc để đàm phán, đã làm dấy lên những tranh cãi về tính hiệu quả của chiến lược “tung hỏa mù” tại Tòa Bạch ốc.
Cuộc chiến tiêu hao trên Eo biển Hormuz
Điểm nóng hiện nay tập trung tại Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 20% lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu. Ông Trump đặt cược rằng lệnh phong tỏa hải quân sẽ bóp nghẹt nền kinh tế Iran, buộc họ phải nhượng bộ.
Ngược lại, giới phân tích cho rằng Iran đang đánh cược vào việc nước Mỹ không đủ kiên nhẫn để theo đuổi một cuộc chiến kéo dài. Giáo sư Daniel Byman từ Đại học Georgetown nhận định: “Với Iran, đây là cuộc chiến sinh tồn; còn với người Mỹ, họ chỉ muốn nó kết thúc sớm để giá xăng tại trạm bơm giảm xuống.”
Hiện tại, với khả năng gây gián đoạn dòng chảy thương mại toàn cầu thông qua Eo biển Hormuz, Iran đang nắm giữ một đòn bẩy quyền lực cực lớn với chi phí thấp hơn nhiều so với trước đây. Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, khẳng định sẽ không có chuyện nhượng bộ: “Việc mở lại Eo biển Hormuz là bất khả thi chừng nào lệnh phong tỏa hàng hải và hành vi bắt con tin nền kinh tế thế giới vẫn còn tiếp diễn.”
Khi cuộc chiến kéo dài, câu hỏi đặt ra không còn là ai có hỏa lực mạnh hơn, mà là ai có khả năng chịu đựng bền bỉ hơn trong trò chơi cân não này.
Theo NBC News
