(AP) — Siêu hàng không mẫu hạm lớn nhất thế giới, USS Gerald R. Ford, vào thứ Tư vừa qua đã chính thức phá kỷ lục của quân đội Mỹ về đợt triển khai dài nhất trong kỷ nguyên hậu Chiến tranh Việt Nam. Hành trình kéo dài gần 10 tháng này ghi dấu sự hiện diện của con tàu trong cả chiến dịch quân sự tại Venezuela lẫn cuộc chiến với Iran.
Với 295 ngày hoạt động liên tục trên biển, tàu Ford đã vượt qua kỷ lục trước đó của một tàu sân bay trong suốt 50 năm qua—vốn thuộc về tàu USS Abraham Lincoln với 294 ngày vào năm 2020 trong bối cảnh đại dịch COVID-19. Dữ liệu này được tổng hợp bởi U.S. Naval Institute News, cơ quan tin tức thuộc Viện Hải quân Hoa Kỳ.
Kỷ lục mới này đang làm dấy lên những lo ngại về tác động tâm lý đối với các quân nhân khi phải xa gia đình quá lâu, cũng như áp lực đè nặng lên hạ tầng kỹ thuật của con tàu. Trước đó, tàu Ford đã phải chịu đựng một vụ hỏa hoạn, buộc phải tiến hành các đợt sửa chữa kéo dài.
Hành trình qua những điểm nóng toàn cầu
Tàu Gerald R. Ford bắt đầu đợt triển khai vào tháng 6 năm 2025, xuất phát từ cảng nhà ở Norfolk, Virginia để hướng tới Địa Trung Hải. Đến tháng 10, quân đội Mỹ đã chuyển hướng con tàu sang vùng biển Caribbean, một phần trong kế hoạch huy động lực lượng hải quân lớn nhất tại khu vực này trong nhiều thế hệ.
Tại đây, tàu sân bay này đã tham gia vào chiến dịch quân sự nhằm bắt giữ ông Nicolás Maduro, người khi đó là Tổng thống Venezuela. Ngay sau đó, con tàu tiếp tục dấn thân vào những cuộc giao tranh mới khi hướng về Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng với Iran leo thang đỉnh điểm.
Tàu Ford đã tham chiến trong những ngày đầu của cuộc chiến Iran từ Địa Trung Hải, trước khi băng qua kênh đào Suez để tiến vào Biển Đỏ đầu tháng 3. Tuy nhiên, một vụ hỏa hoạn tại khu vực giặt là đã buộc con tàu phải quay trở lại Địa Trung Hải để sửa chữa.
Cái giá của kỷ lục
Thượng nghị sĩ Tim Kaine (bang Virginia) nhận định rằng đợt triển khai phá kỷ lục này đã gây ra “những tổn thất nghiêm trọng” đối với sức khỏe tâm thần và đời sống của thủy thủ đoàn. Ông lưu ý rằng vụ hỏa hoạn đã khiến hơn 600 thủy thủ tạm thời rơi vào cảnh không có chỗ ngủ.
“Họ nên được ở nhà bên cạnh những người thân yêu, thay vì bị điều động đi khắp thế giới bởi một vị Tổng thống đang coi quân đội Mỹ như đội cận vệ riêng của mình,” vị Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ tuyên bố.
Dù các quan chức Ngũ Giác Đài chưa công bố thời điểm chính xác tàu Ford sẽ kết thúc nhiệm vụ, nhưng hai sĩ quan cấp cao nhất của Hải quân đều dự đoán đợt triển khai sẽ kéo dài khoảng 11 tháng. Điều này đồng nghĩa với việc con tàu có thể trở về cảng nhà vào cuối tháng 5.
“Quý vị đang được chứng kiến một đợt triển khai phá vỡ mọi kỷ lục của tàu Ford,” Đô đốc Daryl Caudle, chỉ huy cấp cao của Hải quân Mỹ, phát biểu trong một cuộc thảo luận tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) hồi cuối tháng 3.
Trước đó vào tháng 1, Đô đốc Caudle từng bày tỏ ý định “phản đối” việc kéo dài thời gian hoạt động của tàu Ford. Ông cũng chia sẻ với The Associated Press vào tháng 2 rằng ông muốn thuyết phục các cấp chỉ huy ưu tiên sử dụng những con tàu nhỏ hơn, mới hơn tại các vùng chiến sự, thay vì liên tục yêu cầu Hải quân huy động các tàu sân bay.
Bối cảnh lịch sử
Mặc dù Hải quân Mỹ chưa chính thức xác nhận kỷ lục của tàu Ford, họ cũng không phủ nhận dữ liệu từ U.S. Naval Institute News. Một tàu sân bay khác, USS George H. W. Bush, hiện đang ở vùng biển ngoài khơi châu Phi và dự kiến sẽ tiến vào Trung Đông sau khi được triển khai cách đây hai tuần.
Con số 295 ngày của tàu Ford vẫn chưa vượt qua kỷ lục tuyệt đối trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh của tàu USS Midway (hiện đã ngừng hoạt động), với 332 ngày triển khai trong giai đoạn 1972-1973.
Gần đây hơn, thủy thủ đoàn tàu USS Nimitz cũng từng phải làm nhiệm vụ xa nhà tổng cộng 341 ngày trong năm 2020 và 2021. Tuy nhiên, con số này bao gồm cả các giai đoạn cách ly kéo dài tại bờ biển Mỹ nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch COVID-19, thay vì hoàn toàn là thời gian tác chiến trên biển.
