Trong lúc thế giới dành nhiều chú ý đến tình hình chiến sự giữa Hoa Kỳ, Do Thái với Iran, chưa biết sẽ ngã ngũ ra sao, ở Venezuela có một chính phủ tương đối khá ổn định, đúng theo sự sắp xếp của Tổng thống Trump. Venezuela đang cố gắng xây dựng lại một nền móng mới cho đất nước. Họ cần tổ chức hàng ngũ lãnh đạo ở Venezuela làm sao có thể hợp tác được với Hoa Thịnh Đốn nhằm khôi phục nền kinh tế quá trì trệ trước đây, và mọi người đã sớm trông thấy có những tiến bộ rõ ràng.
Hồi tháng Ba, Tổng thống Trump bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và công nhận chính quyền do bà Delcy Rodriguez lãnh đạo. Chính quyền của bà đã khéo léo tổ chức lại chế độ cũ bằng cách tái lập quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ. Quan hệ đó từng bị gián đoạn trầm trọng vào năm 2019. Thành tích này không những đem lại hiệu quả tốt trong quan hệ ngoại giao giữa Venezuela với Hoa Kỳ, và nhiều nước ngoại quốc khác, ngoài ra nó còn giúp cho Venezuela lấy ra được những khoản tài sản từng bị phong tỏa ở nước ngoài, chẳng hạn như $4.8 tỉ bằng vàng để ở Ngân Hàng Luân Đôn, và $5 tỉ đô la Quyền Trích Xuất- Drawing Rights- để ở Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế.
Mặc dù việc tái cấu trúc những khoản nợ của Venezuela vẫn còn xa vời, song việc được Hoa Thịnh Đốn chính thức công nhận giúp cho khu vực tư ở nước Venezuela có cơ hội phục hồi. Giá dầu hỏa tăng cao vì cuộc chiến ở Iran cũng giúp cho Venezuela đẩy mạnh công cuộc phục hồi nền kinh tế. Một dấu hiệu khác cho thấy sự ổn định của Venezuela là từ nay Tổng thống Trump thường gọi bà Rodriguez là “Bà Tổng Thống.”.
Vào lúc này, mối quan hệ thắm thiết giữa ông Trump và bà Rodriguez làm cho lãnh tụ đối lập ở Venezuela là bà Maria Corina Machado bị ghẻ lạnh. Bà Machado từng nổi tiếng, gây được tiếng vang đây khi bà tình nguyện trao giải Nobel Hòa Bình 2025 cho ông Trump. Bà Machado hứa sẽ quay trở về Venezuela vào tuần tới mặc dù bà không được sự hỗ trợ hết lòng của ông Trump. Trong lúc đó, với thái độ bất hợp tác của bà với Tổng thống Rodriguez khiến cho quan hệ giữa bà với Tổng thống Hoa Kỳ bị phai lạt. Ngoài ra, bà còn công khai đặt vấn đề với gói viện trợ của Hoa Kỳ nhằm phục hồi kinh tế cho Venezuela. Dự án này được Quốc Hội Venezuela chấp thuận. Do đó, một số lớn những người MAGA thân tín của ông Trump tiên đoán rằng có lẽ bà Machado sẽ phải ra đi.
Mặc dù bà Machado bị cấm không cho ra tranh cử trong kỳ 2024, nhưng có rất nhiều bằng chứng cho thấy ứng cử viên của Đảng do bà lãnh đạo đã đánh bại ông Nicolas Maduro dễ dàng. Sau đó, ông Maduro tự tuyên bố mình tháng cử. Bà Machado hiện nay vẫn còn là khuôn mặt chính trị nổi tiếng nhất ở Venezuela, thăm dò dư luận cho biết nếu tổ chức bầu cử ngay lúc này, chắc chắn bà Machado sẽ đánh bại bà Rodriguez dễ dàng với tỷ lệ 2-1.
Ngoài ra, bà Machado không phải là khuôn mặt đối lập duy nhất ở nước Venezuela. Tuy trong cuộc bầu cử năm 2024, ông Enrique Marquez chỉ được 1% số phiếu, song đảng đang cầm quyền sẵn sàng nói chuyện với ông, hơn là với bà Machado. Điều này giúp ông dễ dàng trở thành một lãnh tụ sáng giá. Ông Marquez còn là khách danh dự được Tổng thống Trump mời đến dự buổi Phúc Trình của Tổng Thống trước Quốc Hội Mỹ- State of the Union Address. Đó là dấu hiệu cho thấy Bạch Cung sẵn sàng yểm trợ một ứng viên mà họ tin rằng sẽ tạo ra được sự chuyển tiếp êm thắm.
Ông Marquez và những khuôn mặt chính trị khác có dư thì giờ để tạo được hồ sơ chính trị tốt. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ từng tái xác nhận rằng họ muốn lập được một giai đoạn chuyển tiếp tốt để đưa đến việc hình thành một chính phủ dân chủ được bầu cử chính danh. Nhờ đó, Venezuela sẽ nhận được đầu tư mới, và quan trọng của ngoại quốc vào nền kinh tế nước này.
Tuy nhiên, việc ông Trump tập trung ngay lập tức vào việc ổn định nền kinh tế Venezuela có lẽ chỉ có thể thực hiện được vào nửa năm tới. Nếu chính phủ của bà Rodriguez làm việc có hiệu quả tốt với chính quyền ông Trump, có lẽ cuộc bầu cử sẽ còn phải chờ đợi lâu hơn nữa. Trong lúc này, bà cố gắng sắp xếp việc mở ra những cơ hội chính trị để tạo được lòng tin với Hoa Thịnh Đốn và các chính phủ ngoại quốc khác, trong khi vẫn duy trì được sự ổn định trong đảng đang cầm quyền, không làm cho đảng này rơi vào tình trạng xáo trộn.
Nhiều người còn tiên đoán rằng, bà Rodriguez có thể có một tương lai chính trị lâu dài. Ngay lúc này, bất cứ cuộc bầu cử toàn quốc nào ở Venezuela được coi là hoàn toàn tự do, và công bằng, bắt buộc phải có sự tham gia của đảng đối lập. Theo thăm dò dư luận gần đây, tỷ lệ được dân chúng ủng hộ dành cho bà Rodriguez vào khoảng 37%, rất gần với tỷ lệ 40% mà hầu hết các nhà lãnh đạo trên thế giới đang cầm quyền đạt được. Và nếu nền kinh tế Venezuela được phát triển mạnh, và các nhóm đối lập tiếp tục ở trong tình trạng chia rẽ như trong quá khứ, rất có thể bà Rodriguez sẽ là người thắng cuộc sau cùng.
Với tình hình chiến sự ở Iran có nhiều rủi ro cho ông Trump, ông không còn được nhiều sự ủng hộ của dân chúng trong nước, ông Trump cần phải có những câu chuyện về thành tích tốt của ông để kể cho dân chúng Mỹ nghe. Ít ra là vào lúc này, cho đến khi Tổng Thống Hoa Kỳ chuyển sự chú ý của ông sang nước khác, đưa đến sự thay đổi chính phủ đầy kịch tính ở Cuba.
Nguyễn Minh Tâm dịch theo báo TIME ngày 6/4/2026
