Hội đồng quản trị hệ thống đại học công lập Wisconsin hôm thứ Ba đã bỏ phiếu sa thải Chủ tịch Jay O. Rothman — người đã khiến các đảng viên Dân chủ và giảng viên bất bình vì những nhượng bộ dành cho cơ quan lập pháp do Đảng Cộng hòa kiểm soát, đồng thời gần đây còn thẳng thừng chống lại các thành viên hội đồng khi họ gây sức ép buộc ông từ chức.
Quyết định được thông qua với tỷ lệ nhất trí tuyệt đối: 17 thành viên hội đồng — vốn do những người được Thống đốc Dân chủ Tony Evers bổ nhiệm nắm đa số — đồng loạt bỏ phiếu bãi miễn ông Rothman. Một thành viên vắng mặt trong cuộc bỏ phiếu.
Hệ thống đại học cho biết quyết định có hiệu lực ngay lập tức và hội đồng đã “mất niềm tin” vào ông Rothman, người nhậm chức từ năm 2022.
Trước đó, ông Rothman đã nhiều lần xung đột với hội đồng vì những nhượng bộ dành cho các nhà lập pháp Cộng hòa, trong đó có việc đóng băng các vị trí liên quan đến đa dạng, công bằng và hòa nhập. Ông cũng gây bất mãn với đội ngũ giảng viên toàn bang khi thiết lập các yêu cầu giáo dục đại cương, giới hạn quyền tự chủ của từng trường trong hệ thống 13 cơ sở giáo dục phục vụ hơn 164.000 sinh viên.
Các nhà lập pháp Cộng hòa chỉ trích quyết định sa thải ông Rothman, trong khi bản thân ông không lập tức hồi đáp yêu cầu bình luận. Trước cuộc họp tối thứ Ba, Robin Vos — Chủ tịch Hạ viện Wisconsin — ca ngợi thành tích của ông Rothman trên cương vị chủ tịch, đặc biệt là kỹ năng đàm phán để đạt được những thỏa thuận ngân sách có lợi với cơ quan lập pháp.
“Rothman đã đàm phán rất tốt,” ông Vos — một trong những nhân vật Cộng hòa có thế lực nhất Wisconsin — nhận xét. Ông cho rằng nỗ lực của hội đồng nhằm loại bỏ ông Rothman xuất phát từ động cơ chính trị, vì các thành viên hội đồng xem ông Rothman là người quá thiên về phía bảo thủ.
Trước cuộc bỏ phiếu, Thống đốc Evers tuyên bố quyết định này thuộc thẩm quyền của hội đồng. Trong cuộc họp kéo dài 30 phút hôm thứ Ba — phần lớn diễn ra trong phiên họp kín — hội đồng không nêu lý do cụ thể cho quyết định của mình.
Trong các bức thư mà tờ New York Times có được, ông Rothman đã bày tỏ với hội đồng vào tháng 3 và đầu tháng 4 rằng ông “kinh ngạc” khi biết họ muốn ông từ chức. Trong một bức thư, ông viết rằng ông chưa hề được nhận “bất kỳ lý do thực chất nào cho kết luận thiếu tín nhiệm của hội đồng đối với sự lãnh đạo của tôi.”
Chủ tịch hội đồng Amy B. Bogost cho biết trong một tuyên bố tuần này rằng giới chức đã cung cấp cho ông Rothman “những phản hồi rõ ràng về kỳ vọng lãnh đạo” sau đợt đánh giá thường niên, nhưng bà không đề cập cụ thể đến bất kỳ thiếu sót nào. Tờ Times yêu cầu cung cấp bản sao đánh giá này nhưng tài liệu chưa có vào tối thứ Ba.
“Trong giai đoạn biến chuyển sâu sắc của giáo dục đại học, quyết định này hướng đến tương lai,” bà Bogost — một luật sư dân quyền tại Madison — phát biểu. “Các trường đại học Wisconsin phải được dẫn dắt bằng một tầm nhìn rõ ràng.” Bà Bogost không thể được liên lạc để lấy ý kiến sau cuộc họp.
Ông Rothman — cựu chủ tịch hãng luật Foley & Lardner — khẳng định với hội đồng rằng ông đã là người quản lý hiệu quả các trường đại học Wisconsin và rằng việc thay đổi lãnh đạo vào lúc này là không đúng thời điểm. Một trong những lý do ông nêu ra là sự cần thiết phải tìm hiệu trưởng cho trường đại học hàng đầu tại Madison, khi hiệu trưởng đương nhiệm Jennifer L. Mnookin sẽ rời nhiệm vào cuối năm học để trở thành Chủ tịch tiếp theo của Đại học Columbia.
Giống như nhiều lãnh đạo hệ thống đại học công lập khác, ông Rothman chủ yếu tập trung vào xử lý các vấn đề ngân sách và duy trì quan hệ với giới quyền lực tại cơ quan lập pháp — điều không hề dễ dàng tại Wisconsin.
Năm 2023, ông Rothman đã đạt được thỏa thuận với các nhà lập pháp Cộng hòa, theo đó hệ thống đại học sẽ “tái định hình” cách tiếp cận về đa dạng, công bằng và hòa nhập. Đổi lại, phe Cộng hòa — vốn đã chặn hàng chục triệu đô-la ngân sách đã được phê duyệt trước đó — đồng ý mở đường cho các đợt tăng lương và các khoản chi tiêu khác. Ông Rothman xem thỏa thuận này là một thắng lợi có chừng mực, nhưng nó lại gây bất bình cho nhiều người ở Madison, kể cả Thống đốc Evers, và chỉ nhận được sự ủng hộ chia rẽ từ hội đồng.
Ông Rothman cũng chủ trì việc đóng cửa một loạt các cơ sở đào tạo vệ tinh và thúc đẩy áp dụng các yêu cầu giáo dục đại cương mới. Ông cho rằng chính sách này — được ban hành theo luật mới của tiểu bang — sẽ giúp sinh viên chuyển trường dễ dàng hơn trong nội bộ hệ thống, nhưng giảng viên phản đối vì nó hạn chế quyền tự chủ của địa phương khi áp đặt các nhóm môn học bắt buộc. Các yêu cầu mới dự kiến có hiệu lực vào cuối năm nay.
“Nhiệm kỳ của Chủ tịch Rothman gắn liền với việc ông không chịu lắng nghe những người thực sự làm nên các trường đại học của chúng ta,” Jon Shelton, Chủ tịch một chi nhánh Liên đoàn Giáo viên Mỹ tại Wisconsin, tuyên bố sau khi mâu thuẫn giữa ông Rothman và hội đồng quản trị bùng phát ra công luận.
Nguồn nytimes
