(AP) — Tối thứ Hai, Thượng viện Hoa Kỳ đã chính thức phê chuẩn ông Markwayne Mullin giữ chức Bộ trưởng An ninh Nội địa (DHS). Đây là lựa chọn của Tổng thống Donald Trump nhằm tiếp quản bộ ngành đang gặp nhiều sóng gió sau khi bà Kristi Noem bị bãi nhiệm, giữa làn sóng phản đối dữ dội của dư luận về các chiến dịch cưỡng chế di trú và trục xuất hàng loạt của chính quyền.
Ông Mullin, một Thượng nghị sĩ Cộng hòa từ Oklahoma và là đồng minh thân cận của Tổng thống Trump, đã nỗ lực xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo điềm tĩnh. Ông tuyên bố mục tiêu hàng đầu là đưa Bộ An ninh Nội địa ra khỏi các tiêu đề tiêu cực trên mặt báo. Tuy nhiên, ông nhậm chức vào một thời điểm đầy thách thức: Tổng thống Trump đã ra lệnh cho các đặc vụ ICE tăng cường an ninh tại các sân bay trong bối cảnh bế tắc ngân sách tại Quốc hội. Tuần trước, ông cũng đã có cuộc đối đầu gay gắt với Chủ tịch Ủy ban An ninh Nội địa (thuộc phe Cộng hòa), người đã đặt nghi vấn về tư cách và tính khí của ông trong phiên điều trần phê chuẩn.
Thượng viện đã thông qua việc bổ nhiệm ông với tỷ lệ phiếu 54-45, chủ yếu theo lằn ranh đảng phái.
Kể từ ngày 14 tháng 2, nguồn kinh phí định kỳ cho Bộ An ninh Nội địa đã bị đình chỉ, dẫn đến tình trạng hành khách phải chờ đợi kéo dài tại các sân bay trên khắp Hoa Kỳ do các nhân viên TSA nghỉ việc hàng loạt để phản đối tình trạng làm việc không lương. Phe Dân chủ đang yêu cầu chính quyền Trump phải thay đổi các hoạt động cưỡng chế di trú sau cái chết của hai công dân Mỹ trong các cuộc biểu tình tại Minneapolis năm nay. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất và các cuộc đàm phán hiện đang rơi vào bế tắc.
Từ võ sĩ MMA đến người đứng đầu Bộ An ninh Nội địa
Dù đã có hơn 12 năm kinh nghiệm tại Quốc hội và từng quản lý doanh nghiệp sửa chữa điện nước gia đình đang phát triển tại Oklahoma, ông Mullin chưa bao giờ được xem là nhân vật chủ chốt trong các vấn đề di trú.
Vốn là một cựu võ sĩ võ thuật hỗn hợp (MMA) và đô vật đại học—người thường xuyên dẫn đầu các buổi tập thể dục sáng sớm tại phòng gym dành riêng cho các thành viên Hạ viện—ông có mối quan hệ tốt với các nghị sĩ cả hai đảng và thường đóng vai trò là người trung gian đàm phán tại một Washington đầy chia rẽ.
Tuy nhiên, chính sự trung thành tuyệt đối với ông Trump đã giúp ông có được vị trí này, và dư luận dự đoán ông sẽ không đi chệch khỏi đường lối của Tổng thống. Trước khi được chọn dẫn dắt DHS, ông Mullin là người ủng hộ mạnh mẽ chương trình nghị sự về di trú của ông Trump và các nhân viên ICE.
“Tôi có thể có ý kiến khác biệt với mọi người trong căn phòng này, nhưng với tư cách là Bộ trưởng An ninh Nội địa, tôi sẽ bảo vệ tất cả mọi người,” ông Mullin phát biểu trong phiên điều trần.
Thực thi di trú: Tâm điểm của bế tắc ngân sách
Thách thức đầu tiên của tân Bộ trưởng Mullin là khôi phục nguồn ngân sách định kỳ cho bộ, vốn đã bị phong tỏa từ giữa tháng 2 do phe Dân chủ yêu cầu các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn. Họ yêu cầu các nhân viên di trú phải định danh và không được đeo mặt nạ; hạn chế thực thi pháp luật quanh trường học, nhà thờ, bệnh viện; phải đeo camera hành thân (body camera) và phải có lệnh của thẩm phán trước khi vào nhà dân hoặc không gian riêng tư.
Tại phiên điều trần, ông Mullin nỗ lực thể hiện mình là một “bàn tay sắt bọc nhung” trong thời điểm xoay trục của bộ, nhưng hình ảnh này đã bị Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul bác bỏ trong một cuộc tranh luận nảy lửa. Phe Dân chủ cũng đầy hoài nghi, coi ông là người thừa hành trung thành cho chương trình nghị sự của ông Trump.
Mặc dù ông Rand Paul bỏ phiếu chống, nhưng các Thượng nghị sĩ Dân chủ như John Fetterman (Pennsylvania) và Martin Heinrich (New Mexico) đã cùng đa số phe Cộng hòa bỏ phiếu thuận để đưa đề cử này lên sàn Thượng viện vào Chủ nhật vừa qua.
Những thay đổi trong chính sách
Ông Mullin nhậm chức khi sự ủng hộ của công chúng đối với nghị trình di trú của Tổng thống đã sụt giảm sau một năm đầy rẫy các chiến dịch gây tranh cãi. Dưới thời bà Noem, các nhân viên bị cáo buộc dùng vũ lực khi bắt giữ, giam giữ người di cư trong điều kiện tồi tàn và bỏ qua các quy trình pháp lý để trục xuất nhanh.
Đáng chú ý, ông Mullin đã rút lại một số phát biểu trước đây, thừa nhận rằng ông đã sai khi chỉ trích người biểu tình Alex Pretti sau khi người này bị nhân viên ICE bắn chết. Ông cam kết trên cương vị Bộ trưởng sẽ không đưa ra phán quyết trước khi có kết quả điều tra.
Về chính sách, ông hé lộ một vài thay đổi: yêu cầu nhân viên phải có lệnh do thẩm phán ký mới được vào nhà dân (thay vì lệnh hành chính của ICE như hiện nay). Ông cũng thừa nhận lo ngại của các cộng đồng về việc xây dựng các trại giam di trú quy mô lớn và cho biết việc cắt ngân sách liên bang đối với các “thành phố trú ẩn” (sanctuary cities) sẽ chỉ là giải pháp cuối cùng.
Trọng trách tại FEMA
Bên cạnh vấn đề di trú, ông Mullin cũng sẽ phải đối mặt với việc cải tổ Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA). Dưới thời bà Noem, FEMA bị chỉ trích vì quy định Bộ trưởng phải trực tiếp phê duyệt các hợp đồng trên 100,000 USD, gây chậm trễ trong việc cứu trợ thiên tai. Ông Mullin tuyên bố sẽ bãi bỏ quy định này và bác bỏ ý tưởng giải thể FEMA mà một số thành viên cực hữu trong đảng từng đề xuất.
