Nhà cầm quyền CSVN vừa ban hành một nghị quyết mới, phác họa viễn cảnh Hà Nội trở thành một “thủ đô hạnh phúc” vào năm 2065. Nhưng giữa những con số tăng trưởng nghe rất kêu và thực tế đô thị còn ngổn ngang trăm mối, điều người ta cần hỏi không phải là họ vẽ xa tới đâu, mà là hiện tại đã làm được gì…
Ngày 17 tháng 3 năm 2026, ông Tô Lâm, nhân danh Bộ Chính Trị CSVN, ký ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TƯ về việc xây dựng và phát triển Hà Nội trong một giai đoạn gọi là “kỷ nguyên mới”. Bản nghị quyết này đưa ra một tầm nhìn kéo dài gần nửa thế kỷ, với mục tiêu biến Hà Nội thành một “thành phố toàn cầu”, nằm trong nhóm những thủ đô có mức sống và mức độ hạnh phúc cao hàng đầu thế giới.
Theo lộ trình được nhà cầm quyền vạch ra, từ năm 2026 đến 2030, Hà Nội phải đạt mức tăng trưởng kinh tế trên 11% mỗi năm, quy mô nền kinh tế vượt 113 tỷ Mỹ kim, và lợi tức bình quân đầu người ít nhất 12.000 Mỹ kim. Đến năm 2035, con số này sẽ tăng lên khoảng 200 tỷ Mỹ kim. Xa hơn nữa, tới năm 2045, Hà Nội sẽ trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo lớn trong khu vực Á Châu – Thái Bình Dương, với lợi tức bình quân đầu người khoảng 42.000 Mỹ kim.
Đỉnh điểm của bản vẽ nằm ở năm 2065: quy mô kinh tế lên tới gần 2.000 tỷ Mỹ kim, và lợi tức bình quân đầu người tối thiểu 95.000 Mỹ kim. Một con số nghe qua khiến nhiều người phải khựng lại, không biết nên ngạc nhiên hay bật cười, và cũng không rõ mình có còn sống để kiểm chứng hay không.
Không chỉ nói chuyện tiền bạc, bản nghị quyết còn dựng lên một viễn cảnh Hà Nội “văn hiến – văn minh – hiện đại – hạnh phúc”, với mô hình đô thị đa trung tâm, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan, kết nối bằng hệ thống giao thông công cộng quy mô lớn và các tuyến xe điện ngầm. Thành phố còn được hứa hẹn trao thêm quyền tự chủ về tài chánh, hành chánh, và thử nghiệm những mô hình mới kiểu “sandbox” để thúc đẩy sáng tạo.
Tóm lại, trên giấy tờ, đó là một Hà Nội gần như hoàn hảo: thành phố thông minh, hạ tầng tân tiến, môi trường sạch sẽ, dân chúng sống vui vẻ. Nếu đem so với những thủ đô hàng đầu thế giới, có lẽ cũng không thua kém. Tuy nhiên từ bản vẽ tới thực tế là một khoảng cách không nhỏ, mà người dân Hà Nội là người hiểu rõ hơn ai hết.
Chẳng hạn, nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 phải hoàn tất khoảng 100 cây số đường xe điện đô thị. Nghe thì rất hoành tráng. Nhưng nhìn lại tuyến metro đầu tiên đã mất hơn chục năm mới xong, người dân Việt Nam có quyền nghi ngờ rằng 100 cây số kia sẽ cần không chỉ quyết tâm, mà còn phải trông chờ… phép lạ.
Trong khi đó, những vấn đề rất đời thường như kẹt xe, không khí ô nhiễm, hay ngập nước mỗi khi mưa lớn tại Hà Nội vẫn còn đó. Nghị quyết cũng có nhắc tới chuyện phải giải quyết dứt điểm những “điểm nghẽn” này trong thời gian tới. Nghe thì hợp lý, nhưng nếu những chuyện căn bản như đường đi hay không khí để thở còn chưa xong, thì nói tới “hạnh phúc đô thị” e rằng vẫn còn quá sớm.
Một điểm đáng chú ý khác là Hà Nội sẽ được trao thêm quyền tự quyết trong quản trị, tài chánh và chính sách, đi kèm với yêu cầu tăng cường kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Điều này cho thấy giới “chop bu” CSVN muốn biến Hà Nội thành một nơi thử nghiệm các mô hình quản lý mới. Tuy nhiên, thử nghiệm thì lúc nào cũng có rủi ro. Và nếu cách vận hành không thay đổi, thì kết quả nhiều khi lại quay về đúng chỗ cũ.
Có thể nói, Nghị quyết số 02 nêu trên là một trong những bản kế hoạch tham vọng nhất dành cho Hà Nội trong nhiều năm qua. Nó không chỉ nói tới kinh tế, mà còn muốn định hình lại toàn bộ cách tổ chức đô thị, cách điều hành, và cả cách người dân sống trong thành phố.
Nhưng với một tầm nhìn kéo dài tới năm 2065, câu hỏi quan trọng không còn là “bản vẽ có đẹp hay không”, mà là “ai sẽ chịu trách nhiệm nếu nó không thành”. Bởi lẽ, các con số tăng trưởng có thể tính toán rất kỹ, nhưng niềm tin của người dân thì không thể đo bằng phần trăm.
Và có lẽ điều thực tế nhất lúc này là: trước khi mơ tới một “thành phố hạnh phúc” trong tương lai xa, Hà Nội vẫn cần giải quyết những chuyện rất gần như: kẹt xe giờ đi làm, bụi mịn mỗi buổi chiều, hay những con đường biến thành sông sau cơn mưa. Còn giấc mộng đến năm 2065 thì còn quá xa để hôm nay chưa ai trong giới “chop bu” CSVN phải đứng ra chịu trách nhiệm./.
NGƯỜI QUAN SÁT
