Trước những biến động dữ dội từ Trung Đông, nhà cầm quyền Hà Nội hiện đang phát tín hiệu siết chặt vấn đề bảo đảm nguồn năng lượng. Nguy cơ đứt đoạn nguồn cung cùng với giá nhiên liệu leo thang đang đẩy nền kinh tế Việt Nam vào một tình thế căng thẳng hiếm thấy…
Sáng ngày 18 tháng 3 năm 2026, tại Hà Nội, nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam đã triệu tập một cuộc họp khẩn nhằm đối phó với tình hình an ninh năng lượng trong bối cảnh Trung Đông leo thang nhanh chóng, kéo theo nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu khí trên toàn thế giới. Cuộc họp do ông Thủ Tướng Phạm Minh Chính chủ tọa, với sự tham dự của đại diện nhiều cơ quan điều hành kinh tế và các doanh nghiệp năng lượng lớn.
Phát biểu mở đầu, ông Chính nhấn mạnh yêu cầu không để xảy ra bất cứ gián đoạn nào ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống dân chúng, đồng thời cảnh báo rằng những biến chuyển địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra các cú sốc khó lường cho thị trường năng lượng. Ông này yêu cầu các cơ quan liên hệ phải lập tức rà soát toàn bộ hệ thống cung ứng nhiên liệu trong nước, chuẩn bị cho những tình huống xấu nhất.
Theo bản tường trình được đưa ra tại cuộc họp, giá dầu thế giới đã tăng mạnh chỉ trong vòng 48 giờ sau các diễn biến quân sự mới, trong khi chi phí vận chuyển nhiên liệu qua các tuyến hàng hải quan trọng cũng bắt đầu leo thang. Một phần đáng kể nguồn cung dầu thô và khí đốt của Việt Nam hiện còn lệ thuộc vào các tuyến vận tải quốc tế đi ngang qua khu vực có nguy cơ xung đột, khiến hệ thống năng lượng của quốc gia này trở nên dễ bị tổn thương trước những cú sốc từ bên ngoài.
Đại diện ngành công thương Việt Nam cho biết, các doanh nghiệp đầu mối đã được yêu cầu tăng cường dự trữ xăng dầu, đồng thời chuẩn bị phương án nhập cảng từ những thị trường thay thế. Tuy nhiên, việc xoay chuyển nguồn cung trong thời gian ngắn không phải là chuyện dễ dàng, do còn vướng các hợp đồng dài hạn cũng như giới hạn về khả năng vận chuyển.
Trong khi đó, phía ngành dầu khí cho biết một số hợp đồng chuyên chở dầu thô đang đối mặt với nguy cơ chậm trễ, do các hãng tàu phải đổi hướng để tránh khu vực rủi ro. Nếu tình trạng này kéo dài quá hai tuần, nguồn nguyên liệu cung cấp cho các nhà máy lọc dầu của Việt Nam có thể bị ảnh hưởng, dẫn tới nguy cơ thiếu hụt cục bộ.
Không chỉ dừng lại ở vấn đề nguồn cung, áp lực còn lan sang mặt giá cả tại Việt Nam. Chi phí nhập cảng nhiên liệu tăng nhanh có thể buộc phải điều chỉnh giá bán lẻ trong thời gian tới, tạo thêm sức ép lên lạm phát. Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn đang phục hồi sau nhiều biến động, bất kỳ cú sốc nào về giá năng lượng cũng có thể kéo theo ảnh hưởng dây chuyền đến sản xuất, vận tải và đời sống người dân.
Giới chuyên gia kinh tế tham dự cuộc họp nhận định rằng điểm yếu lớn nhất của Việt Nam hiện nay là mức độ lệ thuộc khá cao vào nguồn năng lượng nhập cảng. Dù đã có những cố gắng phát triển năng lượng tái tạo, hệ thống điện lực và nhiên liệu vẫn chưa đủ đa dạng để chống đỡ trước các biến động toàn cầu. Khi thị trường quốc tế chao đảo, Việt Nam hầu như không có nhiều khả năng tự điều chỉnh.
Trong một phát biểu bên lề, một chuyên gia năng lượng nhận định rằng tình hình hiện tại là lời cảnh báo rõ rệt về những rủi ro đã tích tụ từ lâu. Nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, Việt Nam có thể phải đối diện với tình trạng vừa thiếu nguồn cung, vừa chịu áp lực giá cao, trong khi các biện pháp đối phó lại khá hạn chế.
Đáng chú ý, hệ thống dự trữ chiến lược của Việt Nam hiện vẫn còn ở mức thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực. Điều này đồng nghĩa với việc khả năng chống chịu trước những cú sốc kéo dài là khá hạn chế. Nếu nguồn cung bị gián đoạn trong một thời gian dài, nguy cơ xảy ra tình trạng đứt đoạn cục bộ trong sản xuất hoặc vận tải là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp vận tải và sản xuất trong nước đã bắt đầu cảm nhận rõ áp lực chi phí. Giá nhiên liệu tăng nhanh đang làm hao hụt lợi nhuận, buộc họ phải cân nhắc điều chỉnh giá dịch vụ. Điều này có thể tạo ra hiệu ứng lan rộng, đẩy giá hàng hóa tiêu dùng tăng theo.
Kết thúc cuộc họp, ông Phạm Minh Chính yêu cầu các cơ quan liên hệ phải triển khai ngay những biện pháp cụ thể, từ bảo đảm nguồn cung, kiểm soát giá cả cho đến tăng cường theo dõi thị trường. Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan để xử lý nhanh các tình huống phát sinh.
Tuy nhiên, phía sau những chỉ thị dồn dập đó là một thực tế khó thay đổi trong thời gian ngắn: Việt Nam vẫn đang đứng trước một phép thử lớn về khả năng chống đỡ của hệ thống năng lượng. Khi những biến động từ bên ngoài ngày càng khó lường, chỉ cần một mắt xích trong chuỗi cung ứng bị đứt gãy cũng có thể gây ra hiệu ứng dây chuyền.
Trong lúc thị trường năng lượng toàn cầu vẫn chưa ổn định và các điểm nóng địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, bài toán năng lượng đối với Việt Nam trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Trong một thế giới phụ thuộc lẫn nhau, những biến chuyển xảy ra cách xa hàng ngàn cây số vẫn có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến từng nhà máy, từng phương tiện, và từng gia đình trong nước. Và nếu những kịch bản xấu nhất xảy ra, các cảnh báo hôm nay rất có thể sẽ sớm trở thành hiện thực./.
NGƯỜI QUAN SÁT
