Giữa lúc khu vực biên giới và Biển Đông vẫn tiềm ẩn nhiều nhạy cảm, cuộc gặp giữa Bộ Trưởng Quốc Phòng Việt Nam Phan Văn Giang và Bộ Trưởng Quốc Phòng Trung Quốc Đổng Quân tại biên giới sắp tới đang thu hút sự chú ý, bởi phía sau những nghi thức hữu nghị vẫn là lịch sử căng thẳng chưa dễ lắng dịu…
Cuộc gặp giữa hai bộ trưởng quốc phòng của Việt Nam và Trung Quốc tại khu vực biên giới, là sự kiện không chỉ mang tính nghi thức ngoại giao quân sự mà còn được xem là phép thử cho mức độ tin cậy chiến lược giữa hai nước, khi lịch sử biên giới từng nhiều lần chứng kiến những giai đoạn căng thẳng và nhạy cảm.
Theo thông tin được Bộ Quốc Phòng công bố ngày 10/3/2026 tại Hà Nội, giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam – Trung Quốc lần thứ 10 sẽ diễn ra trong hai ngày 18 và 19/3/2026 tại tỉnh Quảng Ninh của Việt Nam và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây của Trung Quốc.
Dẫn đầu đoàn Việt Nam là Đại tướng Phan Văn Giang- Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng, trong khi phía Trung Quốc do Thượng tướng Đổng Quân- Bộ trưởng Quốc Phòng Trung Quốc dẫn đầu. Đây là một trong những hoạt động đối ngoại quốc phòng cấp cao quan trọng giữa hai quân đội, được tổ chức luân phiên tại khu vực biên giới hai nước nhằm thúc đẩy hợp tác và xây dựng lòng tin chiến lược.
Theo kế hoạch, ngày 18/3, các hoạt động chính sẽ diễn ra tại tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam. Đại Tướng Phan Văn Giang sẽ chủ trì lễ đón đoàn Bộ Quốc Phòng Trung Quốc tại cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Sau nghi thức chào đón, hai bộ trưởng dự kiến tham gia nhiều hoạt động mang tính biểu tượng như trồng cây hữu nghị, thăm Trạm y tế hữu nghị tại xã Hải Sơn, thăm Trường Trung học phổ thông Trần Phú và Đồn Biên phòng Trà Cổ. Sau đó, hai bên sẽ tiến hành hội đàm để trao đổi về các vấn đề hợp tác quốc phòng và quản lý biên giới.
Ngày 19/3, đoàn Việt Nam sẽ sang phía Trung Quốc qua cửa khẩu Đông Hưng, thuộc tỉnh Quảng Tây. Tại đây, Bộ Trưởng Phan Văn Giang và Bộ Trưởng Đổng Quân dự kiến tiếp tục các hoạt động giao lưu với lực lượng biên phòng Trung Quốc, trồng cây hữu nghị và tham quan một số cơ sở địa phương. Đáng chú ý, trong khuôn khổ chương trình lần này còn có hoạt động tuần tra và huấn luyện liên hợp giữa lực lượng hải quân hai nước trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ, một điểm mới được cho là nhằm tăng cường hợp tác quân sự thực tế giữa hai bên.
Ngoài các hoạt động quân sự, chương trình còn có nhiều hoạt động mang tính dân sinh tại khu vực biên giới. Lực lượng quân y hai nước dự kiến tổ chức khám chữa bệnh và cấp thuốc miễn phí cho khoảng 500 người dân tại mỗi địa điểm. Đồng thời, phía Việt Nam cũng trao 100 suất học bổng cho học sinh nghèo và hỗ trợ 50 con bò giống cho các hộ gia đình khó khăn tại khu vực biên giới tỉnh Quảng Ninh.
Dù mang thông điệp hữu nghị và hợp tác, sự kiện lần này diễn ra trong bối cảnh khu vực biên giới và Biển Đông vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố nhạy cảm. Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc trong nhiều thập niên qua luôn tồn tại trạng thái vừa hợp tác vừa cạnh tranh. Những tranh chấp lịch sử, đặc biệt là ký ức về cuộc chiến biên giới năm 1979 và các va chạm trên Biển Đông trong những năm gần đây, khiến mọi động thái quân sự giữa hai nước luôn được theo dõi chặt chẽ.
Chính vì vậy, việc hai bộ trưởng quốc phòng trực tiếp gặp nhau tại biên giới không chỉ mang tính biểu tượng ngoại giao mà còn gửi đi thông điệp rằng hai bên đang nỗ lực duy trì các kênh đối thoại quân sự để tránh những hiểu lầm có thể dẫn tới căng thẳng. Các chương trình giao lưu quốc phòng biên giới được tổ chức từ năm 2014 đến nay được xem là một cơ chế nhằm tăng cường liên lạc giữa lực lượng bảo vệ biên giới, chính quyền địa phương và cộng đồng cư dân hai nước.
Tuy vậy, nhiều chuyên gia cho rằng những hoạt động hữu nghị như trồng cây, giao lưu văn hóa hay tuần tra chung chỉ là bề nổi của quan hệ quốc phòng song phương. Điều quan trọng hơn là cách hai nước xử lý các vấn đề chiến lược trong khu vực, đặc biệt là những điểm nóng liên quan đến chủ quyền lãnh thổ và lợi ích an ninh.
Vì thế, cuộc gặp giữa Đại Tướng Phan Văn Giang và Thượng Tướng Đổng Quân tại biên giới lần này không chỉ là một sự kiện ngoại giao quân sự thường niên. Nó còn mang ý nghĩa như một phép thử cho khả năng duy trì ổn định ở một trong những đường biên giới nhạy cảm nhất châu Á, nơi mà lịch sử, địa chính trị và lợi ích quốc gia luôn đan xen phức tạp.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng nhiều biến động, mọi cái bắt tay tại biên giới Việt – Trung đều mang theo một thông điệp kép: vừa là lời khẳng định hợp tác, vừa là lời nhắc nhở rằng hòa bình và ổn định ở khu vực này vẫn luôn cần được giữ gìn bằng đối thoại, thận trọng và cân bằng chiến lược./.
NGƯỜI QUAN SÁT
