(AP) — Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã phê duyệt việc sử dụng tối đa 40 triệu USD từ quỹ khẩn cấp để chi trả cho các chuyến bay thuê bao nhằm sơ tán công dân Mỹ rời khỏi khu vực Trung Đông, trong bối cảnh các hoạt động vận tải bị gián đoạn nghiêm trọng bởi cuộc chiến với Iran.
Theo hai quan chức cấp cao của Mỹ (yêu cầu ẩn danh vì không được phép phát ngôn công khai), Bộ Ngoại giao đã chấp thuận trích ngân sách từ một quỹ vốn dành riêng cho các trường hợp khẩn cấp liên quan đến nhân viên ngoại giao và lãnh sự.
Bộ Ngoại giao đã xác nhận việc sử dụng nguồn quỹ khẩn cấp này nhưng từ chối tiết lộ con số cụ thể. Trong phản hồi gửi đến hãng tin AP, Bộ Ngoại giao nêu rõ: “Chúng tôi hiện có đủ nguồn lực tài chính để chi trả cho các nỗ lực sơ tán cho đến thời điểm hiện tại. Chính phủ sẽ phối hợp với Quốc hội nếu cần bổ sung thêm ngân sách.”
Theo quy định liên bang, công dân Mỹ khi được chính phủ hỗ trợ di chuyển phải hoàn trả chi phí này. Tuy nhiên, tuần trước, Ngoại trưởng Marco Rubio đã quyết định miễn trừ nghĩa vụ tài chính đối với các trường hợp sơ tán nêu trên.
Bộ Ngoại giao Mỹ thời gian qua đã đối mặt với nhiều cáo buộc từ các nhà lập pháp và hành khách về việc thiếu kế hoạch dự phòng cho cuộc chiến tại Iran, cũng như phản ứng chậm trễ trong việc hỗ trợ công dân Mỹ tại khu vực. Ngay sau khi cuộc chiến bùng nổ, Mỹ đã phát đi cảnh báo và khuyến nghị công dân tại 14 quốc gia Trung Đông rời khỏi khu vực do tình trạng không phận bị đóng cửa và hàng loạt chuyến bay thương mại bị hủy bỏ.
Những chỉ trích nhắm vào Bộ Ngoại giao trong các tình huống khủng hoảng vốn đã diễn ra thường xuyên dưới nhiều chính quyền khác nhau, từ giai đoạn đầu của cuộc chiến Iraq năm 2003 cho đến cuộc sơ tán hỗn loạn khỏi Afghanistan năm 2021.
Trong tuyên bố đưa ra hôm thứ Ba, Bộ Ngoại giao cho biết đã có hơn 40.000 công dân Mỹ trở về nước từ khu vực Trung Đông kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28 tháng 2. Tuy nhiên, phần lớn những người này đã tự túc di chuyển thông qua các hãng hàng không thương mại mà không cần đến sự hỗ trợ từ chính phủ.
Bộ Ngoại giao cũng cho biết đã tổ chức hơn 24 chuyến bay thuê bao, đưa hàng ngàn công dân Mỹ từ nhiều quốc gia Trung Đông về Hoa Kỳ hoặc châu Âu. Theo cơ quan này, phần lớn trong số hơn 27.000 người từng tìm kiếm sự trợ giúp “đã từ chối nhận hỗ trợ khi được đề nghị, họ chọn cách ở lại sở tại hoặc tự đặt vé máy bay thương mại với lịch trình thuận tiện hơn.”
“Tại thời điểm này, số lượng ghế trống trên các chuyến bay thuê bao của Bộ Ngoại giao vẫn còn nhiều hơn đáng kể so với nhu cầu thực tế của người Mỹ trong khu vực,” Bộ Ngoại giao cho biết, đồng thời bổ sung rằng các chuyến bay này hiện vẫn hoạt động với mức độ lấp đầy trung bình chưa tới 40%.
