Các nghị sĩ Dân chủ tuyên bố hôm thứ Hai rằng họ không có kế hoạch chấm dứt việc ngăn chặn ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa (DHS), bất chấp áp lực từ phía Cộng hòa yêu cầu họ nhượng bộ sau các cuộc không kích quy mô lớn của Tổng thống Donald Trump nhằm vào Iran.
Phía Cộng hòa tại Quốc hội lập luận rằng xung đột quân sự ở Trung Đông càng khiến việc chấm dứt tình trạng đóng cửa kéo dài 17 ngày đối với DHS trở nên cấp bách hơn, do cơ quan này đóng vai trò then chốt trong chống khủng bố và bảo đảm an ninh nội địa.
Tuy nhiên, các nghị sĩ Dân chủ khẳng định họ đã nói rõ ngay từ đầu: nếu Cộng hòa muốn có lá phiếu ủng hộ, họ phải chấp nhận thay đổi cách chính quyền Trump thực thi chính sách cưỡng chế di trú.
Thượng nghị sĩ Dick Durbin, nhân vật số hai của Đảng Dân chủ tại Thượng viện, bác bỏ thẳng thừng quan điểm cho rằng chiến tranh với Iran nên khiến đảng của ông thay đổi lập trường về việc đóng cửa một phần chính phủ.
“Không,” ông nói trong một cuộc phỏng vấn. “Chúng tôi đã cảnh báo rõ với phía Cộng hòa rằng chúng tôi nghiêm túc trong việc kiềm chế những gì lực lượng ICE đang làm. Điều chúng tôi đề cập là trách nhiệm.”
Như một giải pháp thay thế, nhiều nghị sĩ Dân chủ sẵn sàng cấp ngân sách cho các đơn vị thuộc DHS không liên quan đến thực thi luật di trú. Dân biểu Rosa DeLauro của bang Connecticut, người đứng đầu phe Dân chủ trong Ủy ban Phân bổ ngân sách Hạ viện, đã trình một dự luật cách đây gần ba tuần nhằm cấp ngân sách đến hết ngày 30/9 cho các bộ phận như Tuần duyên, Cơ quan An ninh Vận tải (TSA), Mật vụ, Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA) và cơ quan an ninh mạng quốc gia.
“Không có bất đồng nào về những phần đó. Chúng ta có thể tiến hành cấp ngân sách cho họ đến hết năm tài khóa, rồi sau đó đàm phán về ICE và Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới,” bà DeLauro nói. “Nhưng đây là câu chuyện về chính trị của họ.”
Việc tách riêng dự luật ngân sách DHS là điều phe Cộng hòa phản đối kể từ khi tình trạng thiếu ngân sách bắt đầu. Theo các nguồn tin nắm rõ chiến lược nội bộ, lãnh đạo Cộng hòa tại cả Hạ viện và Thượng viện không thấy lý do phải thay đổi quan điểm.
Thượng nghị sĩ Pete Ricketts cho rằng việc Dân chủ không thông qua ngân sách DHS đang “đặt đất nước vào rủi ro” và họ “nên làm việc với chính quyền để đưa ra phương án có thể bỏ phiếu thông qua.”
Một nhóm nghị sĩ Cộng hòa tại cơ quan lập pháp bang Texas đã viện dẫn vụ xả súng chết người tại Austin sáng Chủ nhật để kêu gọi lãnh đạo Quốc hội “thông qua đầy đủ, không ràng buộc ngân sách cho DHS ngay lập tức.” Giới chức đang điều tra xem liệu nghi phạm – đã bị lực lượng hành pháp bắn hạ – có hành động vì động cơ liên quan đến cuộc tấn công Iran hay không.
Do phần lớn nhân viên DHS đảm nhiệm các nhiệm vụ an ninh quốc gia “thiết yếu”, số lượng bị cho nghỉ việc tạm thời khá hạn chế. Tuy nhiên, công việc hành chính và hoạch định gần như đình trệ. Điều này đồng nghĩa phần lớn nhân viên TSA, FEMA và Tuần duyên vẫn làm việc nhưng chưa được trả lương khi tình trạng đóng cửa kéo dài quá hai tuần.
Các cơ quan thực thi di trú vẫn hoạt động trong thời gian DHS thiếu ngân sách, và họ còn có hàng tỷ USD đã được phân bổ từ gói luật quy mô lớn mà phe Cộng hòa thông qua mùa hè năm ngoái.
Thế bế tắc khiến hai bên tiếp tục giằng co mà chưa có lối thoát rõ ràng cho việc chấm dứt tình trạng đóng cửa một phần chính phủ.
Lãnh đạo Cộng hòa tại Hạ viện dự kiến tổ chức cuộc bỏ phiếu lần hai về ngân sách DHS vào thứ Năm, đối với một dự luật chỉ sửa đổi nhỏ so với văn bản Hạ viện thông qua hôm 22/1. Khi đó, ít ngày sau vụ một người đàn ông 37 tuổi ở Minneapolis bị các nhân viên di trú liên bang bắn chết, phe Dân chủ tại Thượng viện đã yêu cầu thay đổi chính sách lớn để đổi lấy sự ủng hộ.
Theo quy định filibuster của Thượng viện, ít nhất bảy thượng nghị sĩ Dân chủ phải bỏ phiếu ủng hộ để chấm dứt tranh luận và đưa dự luật ra biểu quyết cuối cùng.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói với các nghị sĩ Cộng hòa trong cuộc họp kín tối Chủ nhật rằng việc cấp ngân sách cho DHS sẽ là ưu tiên hàng đầu trong bối cảnh hệ quả từ cuộc chiến Iran làm gia tăng rủi ro an ninh. Ở hậu trường, lãnh đạo Cộng hòa được cho là hy vọng khoét sâu sự chia rẽ trong nội bộ Dân chủ và chuyển hướng chú ý khỏi những bất đồng của chính họ về cuộc chiến.
Lãnh đạo Dân chủ tại Hạ viện đang vận động các thành viên bỏ phiếu chống dự luật ngân sách, cho rằng văn bản này “không có ngôn ngữ mới nào nhằm chấm dứt tình trạng hỗn loạn do ICE gây ra trong các cộng đồng trên khắp cả nước.”
Chỉ có Thượng nghị sĩ John Fetterman từng bỏ phiếu thúc đẩy dự luật DHS tiến lên, và chưa có dấu hiệu cho thấy thêm các đồng nghiệp Dân chủ của ông sẵn sàng tham gia.
Thượng nghị sĩ Chris Murphy, thành viên cao cấp của tiểu ban phân bổ ngân sách DHS, chỉ trích: “Tôi nghe phía Cộng hòa nói rằng chúng ta nên cấp ngân sách cho ICE vì họ đã khởi động một cuộc chiến bất hợp pháp với Iran – điều đó thật phi lý. Người dân Mỹ muốn ICE ngừng giết người, và họ cũng không muốn chúng ta lâm vào chiến tranh với Iran.”
Trong nhiều tuần qua, phe Dân chủ và Tòa Bạch Ốc đã trao đổi các đề xuất đối nghịch nhưng hầu như không đạt tiến triển. Tổng thống Trump chưa ngồi lại với lãnh đạo Quốc hội, và mỗi bên đều cho rằng yêu cầu của bên kia là không thể chấp nhận.
Thượng nghị sĩ Patty Murray, người đứng đầu phe Dân chủ trong Ủy ban Phân bổ ngân sách Thượng viện, nhấn mạnh: “Họ chưa đưa ra một đề nghị nghiêm túc. Chúng tôi muốn có trách nhiệm giải trình và cải cách đối với ICE trước khi cấp ngân sách cho họ.”
Nguồn politico
