(AP) — Suốt nhiều năm, đó là chuyến ghé McDonald’s mỗi ngày để uống một ly cà phê với 10 muỗng đường và 5 muỗng kem. Rồi đến giai đoạn là những ly caramel macchiato sữa hạnh nhân, hai bơm si-rô ở Starbucks.
Với Chandra Donelson, cà phê là nghi thức buổi sáng kể từ khi cô đủ tuổi uống. Nhưng trước làn sóng giá cả leo thang, người phụ nữ 35 tuổi ở Washington, D.C. đã làm điều tưởng như không thể: bỏ cà phê.
“Suốt nhiều năm, ngày nào tôi cũng uống. Tôi rất mê nó. Đó là thói quen của tôi,” cô nói. “Và bây giờ thì không còn nữa.”
Nhiều năm giá cà phê tăng đều đã khiến không ít người trong “quốc gia mê cà phê” này đảo lộn nếp sinh hoạt: cắt bỏ những lần ghé quán, chuyển sang loại rẻ hơn, hoặc thậm chí bỏ hẳn.
Theo Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI) mới nhất công bố hôm thứ Sáu, giá cà phê tại Mỹ trong tháng 1 tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong vòng 5 năm, chính phủ ghi nhận mức tăng lên tới 47%.
Mức tăng “phi thường” đó buộc nhiều người phải đưa ra những quyết định cũng “phi thường”.
“Trước đây tôi nghĩ không có cà phê thì không thể sống nổi qua một ngày,” Liz Sweeney, 50 tuổi, ở Boise, Idaho, tự nhận là cựu ‘con nghiện cà phê’, chia sẻ sau khi cắt giảm lượng uống. “Giờ thì xe tôi không còn chạy theo quán cà phê theo kiểu… vô thức nữa.”
Sweeney từng uống ba ly cà phê mỗi ngày ở nhà và ghé quán mỗi khi ra ngoài. Khi giá tăng trong năm ngoái, cô bỏ hẳn việc đến quán và giảm xuống còn một ly mỗi ngày tại nhà. Để bù caffeine, cô mở một lon Diet Coke hoặc ghé McDonald’s mua một lon.
Dan DeBaun, 34 tuổi, ở Minnetonka, Minnesota, cũng hạn chế ghé quán khi chi phí tăng lên, trong lúc anh và vợ tiết kiệm để mua nhà.
“Ly cà phê trước đây giá 2 đô, giờ là 5–6 đô,” DeBaun nói. Anh chuyển sang mua cà phê xay ở Trader Joe’s và mang bình giữ nhiệt đến văn phòng.
Dữ liệu từ Toast — nền tảng thanh toán phục vụ hơn 150.000 nhà hàng — cho thấy giá trung vị của một ly cà phê nóng thông thường tại Mỹ đã tăng lên 3,61 USD vào tháng 12, với chênh lệch lớn theo địa điểm. Cà phê ủ lạnh có giá trung vị 5,55 USD.
Hầu như toàn bộ cà phê tiêu thụ tại Mỹ đều phải nhập khẩu. Dù thuế quan từng ảnh hưởng đến một số lô hàng năm 2025, chúng cuối cùng đã được gỡ bỏ. Tuy nhiên, các yếu tố khí hậu — hạn hán ở Việt Nam, mưa lớn tại Indonesia, và thời tiết nóng khô ở Brazil — bị cho là làm giảm sản lượng và đẩy giá cà phê toàn cầu đi lên.
Theo National Coffee Association, khoảng hai phần ba người Mỹ uống cà phê mỗi ngày. Với nhiều người, đó là phần không thể thiếu của nếp sống, nên giá tăng chỉ khiến họ… càm ràm đôi chút.
Hiệp hội này cho biết các khảo sát cho thấy mức tiêu thụ nhìn chung vẫn ổn định bất chấp giá cao. Nhưng khi phải gánh đủ thứ chi phí từ tiền thuê nhà đến thịt bò, nhiều người khác buộc phải thay đổi thói quen.
Sharon Cooksey, 55 tuổi, ở Greensboro, North Carolina, từng ghé Starbucks gần nhà hầu như mỗi sáng trong tuần để uống caramel latte, cho đến khi cô giảm dần vào năm ngoái. Đầu tiên là chuyển sang pha cà phê Starbucks tại nhà. Sau đó, cô phát hiện cà phê Lavazza rẻ hơn khoảng 40% và chuyển hẳn sang dùng loại này.
“Tôi tự hỏi: ‘Mình có thể mua một gói cà phê chỉ với 6 đô sao?’” cô kể. “Cảm giác như vừa khám phá ra một thế giới khác. Đa vũ trụ mở ra ngay ở quầy cà phê của Publix.”
Cô cũng nhận thấy chi phí pha tại nhà có tăng, nhưng chẳng thấm vào đâu so với thói quen ra quán. Một gói hạt dùng được vài tuần có giá xấp xỉ một ly latte.
Cooksey nhớ không khí giao lưu ở quán, nơi các barista gọi tên cô. Nhưng cô ngạc nhiên khi nhận ra mình thực sự thích hương vị cà phê tự pha hơn.
“Không ngờ là nó lại ngon đến vậy,” cô nói.
Khi lớn lên, Donelson từng nhìn mẹ mình đi uống cà phê mỗi ngày (cũng McDonald’s, cũng 10 muỗng đường và 5 muỗng kem) với ánh mắt thèm muốn, rồi lặp lại thói quen đó. Từ đại học, vào Không quân, đến công việc chính phủ với vai trò chiến lược gia dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, cà phê luôn hiện diện.
Cô nhận thấy chi phí ngày càng tăng nhưng vẫn duy trì cho đến khi đợt đóng cửa chính phủ mùa thu năm ngoái làm gián đoạn lương bổng, buộc cô phải thắt chặt chi tiêu. Tìm thức uống thay thế buổi sáng, cô chọn một loại trà của Republic of Tea, thêm một muỗng mật ong.
“Chỉ 20 xu một ly so với 7–8 đô,” cô nói. “Phép tính quá rõ ràng.”
