Giới chức hàng không Cuba cảnh báo các hãng bay rằng đảo quốc này không còn đủ nhiên liệu để tiếp nhiên liệu cho máy bay, bước đi mới nhất trong chuỗi biện pháp phân phối năng lượng khi chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump siết chặt nguồn cung nhiên liệu đối với quốc gia Caribe.
Chính phủ Cuba tối Chủ nhật đã phát đi thông báo tới các hãng hàng không và phi công, cho biết nhiên liệu phản lực sẽ không có sẵn tại chín sân bay trên toàn quốc — trong đó có Sân bay Quốc tế José Martí — bắt đầu từ thứ Ba và kéo dài đến ngày 11/3.
Áp lực chính trị của Washington đối với khu vực Mỹ Latinh đã gần như cắt đứt khả năng tiếp cận các nguồn dầu mỏ chủ chốt của Cuba từ Venezuela và Mexico. Cuối tháng 1, ông Trump ký sắc lệnh áp thuế đối với hàng hóa từ bất kỳ quốc gia nào bán hoặc cung cấp dầu cho Cuba — động thái có nguy cơ làm tê liệt hơn nữa một nền kinh tế đang chìm sâu trong khủng hoảng năng lượng.
Việc phân bổ nhiên liệu có thể không ảnh hưởng lớn đến các đường bay khu vực ngắn, nhưng đặt ra thách thức nghiêm trọng với các tuyến bay đường dài từ những nước như Nga và Canada — trụ cột then chốt của ngành du lịch Cuba. Hôm thứ Hai, Air Canada thông báo tạm ngừng các chuyến bay tới Cuba; một số hãng khác cho biết sẽ trì hoãn chuyến hoặc dừng tiếp nhiên liệu tại Cộng hòa Dominica trước khi bay tiếp tới Havana.
Một phi công cho biết các trục trặc tiếp nhiên liệu từng xảy ra trước đây, nhưng một thông báo chính thức với quy mô như vậy là điều hiếm thấy, ngay cả với một quốc gia vốn quen sống trong khủng hoảng kéo dài. Lần gần nhất có các biện pháp cắt giảm tương tự — hơn một thập niên trước — các chuyến bay đi châu Âu phải tiếp nhiên liệu tại Nassau, theo lời phi công này. Hiện nay, các hãng khu vực có thể mang thêm nhiên liệu, trong khi những hãng khác có thể tiếp nhiên liệu ở Cancun (Mexico) hoặc Cộng hòa Dominica.
Chưa rõ thông báo sẽ có hiệu lực trong bao lâu và phía Cuba chưa đưa ra bình luận công khai. Cuộc khủng hoảng nhiên liệu tiếp tục giáng đòn mạnh vào một nền kinh tế phụ thuộc lớn vào du lịch — lĩnh vực từng mang về khoảng 3 tỷ USD mỗi năm và là phao cứu sinh quan trọng.
Cùng ngày thứ Hai, chính quyền Cuba cũng thông báo rút ngắn giờ làm việc của ngân hàng và đình chỉ các sự kiện văn hóa. Tại Havana, hệ thống xe buýt công cộng gần như tê liệt, khiến người dân mắc kẹt trong bối cảnh mất điện triền miên và các hàng chờ mua nhiên liệu kéo dài tới ngưỡng chịu đựng.
Tình trạng khẩn cấp năng lượng buộc Cuba phải hoãn các sự kiện lớn như Hội chợ Sách Quốc tế Havana cuối tuần này và điều chỉnh lịch thi đấu bóng chày quốc gia để tăng hiệu quả. Một số ngân hàng cắt giảm giờ hoạt động; các công ty phân phối nhiên liệu thông báo ngừng bán xăng bằng đồng peso Cuba, chuyển sang bán bằng USD và giới hạn 20 lít (5,28 gallon) mỗi người.
Những biện pháp mới nối tiếp các quyết định công bố hôm thứ Sáu, bao gồm cắt giảm vận tải xe buýt và hạn chế các chuyến tàu. Hôm thứ Năm, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel có bài phát biểu truyền hình kéo dài hai giờ, thừa nhận tác động nghiêm trọng và cảnh báo sẽ còn thêm các biện pháp trong những ngày tới.
Các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Cuba đã tồn tại hơn sáu thập kỷ, lâu nay kìm hãm nền kinh tế nước này. Tuy nhiên, chúng đạt tới mức khắc nghiệt mới sau khi một chiến dịch quân sự của Mỹ lật đổ cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, và ông Trump gia tăng giọng điệu đối đầu với Mỹ Latinh.
Với nhiều người dân Cuba, khủng hoảng hiện nay đồng nghĩa với tình trạng mất điện kéo dài tới 10 giờ mỗi ngày, thiếu nhiên liệu đi lại, khan hiếm lương thực và thuốc men — những khó khăn mà họ ví như “Thời kỳ Đặc biệt” đầy suy kiệt của thập niên 1990, sau khi Liên Xô cũ cắt viện trợ.
Nguồn NBC news
