Tổng thống Trump tuyên bố trong một sắc lệnh hành chính gần đây rằng chính sách của Mỹ là “thúc đẩy dân chủ, nguyên tắc tự do ngôn luận và báo chí, pháp quyền và tôn trọng nhân quyền trên toàn thế giới.”
Như một đồng nghiệp của tôi đã đáp lại, “Sao không thử làm một chút như vậy ở nhà?
Tự do báo chí là yếu tố thiết yếu đối với một xã hội tự do. Thái độ thù địch khét tiếng của Trump đối với bất kỳ phương tiện truyền thông nào không nịnh bợ hoặc phục tùng là mối nguy hiểm đối với tự do của chúng ta — và đối với những người Mỹ được hưởng lợi từ việc các phóng viên vạch trần những lời nói dối của chính quyền và giúp buộc các nhà lãnh đạo chính phủ phải chịu trách nhiệm về những hành vi sai trái.
Mới đây, các đặc vụ liên bang đã bắt giữ các nhà báo Don Lemon và Georgia Fort, những người đưa tin về cuộc biểu tình chống Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) tại một nhà thờ ở Minneapolis. Như tạp chí Reason đã nhận xét , “việc cố gắng coi việc đưa tin về sự kiện này như một tội hình sự liên bang dường như là một cuộc tấn công trá hình vào tự do báo chí”.
Hai thẩm phán đã từ chối ký lệnh bắt giữ các phóng viên, nói rằng không có bằng chứng nào cho thấy họ đã vi phạm bất kỳ luật nào. Nhưng Bộ Tư pháp, dường như hoạt động chủ yếu như một vũ khí chống lại những người làm phật lòng Trump, đã đảm bảo được bản cáo trạng của đại bồi thẩm đoàn. Lemon đề nghị tự đầu thú, nhưng nhóm của Trump đã cử hàng chục sĩ quan đến bắt giữ ông. Một ứng cử viên Cộng hòa ủng hộ MAGA tranh cử chức thống đốc ở Florida thậm chí còn tuyên bố rằng Lemon “may mắn là không bị treo cổ ở quảng trường công cộng.”
Trump sử dụng các chiêu trò hăm dọa công khai và chiến tranh pháp lý để đe dọa giới truyền thông, ngăn cản họ đưa tin một cách trung thực và phê phán về ông. Giống như hầu hết các khía cạnh trong nhiệm kỳ thứ hai đầy tính bất chấp pháp luật và độc đoán của ông, những nỗ lực nhằm đàn áp giới truyền thông của ông đã trở nên dữ dội hơn kể từ khi ông trở lại nắm quyền.
Vào tháng Giêng, các đặc vụ FBI đã đột kích vào nhà của một phóng viên báo Washington Post và tịch thu điện thoại cùng máy tính của cô. Ủy ban Phóng viên vì Tự do Báo chí cho rằng hành động xâm phạm này gây nguy hiểm cho các nguồn tin mật và làm suy yếu lợi ích công cộng mà hoạt động báo chí điều tra phục vụ. PEN America gọi đây là bằng chứng của “một cuộc tấn công ngày càng gia tăng vào hoạt động báo chí độc lập”. Đây là tin xấu cho Tu chính án thứ nhất.
Từ lâu, Trump đã sử dụng các cuộc mít tinh và những lần xuất hiện trước công chúng khác để tạo ra sự thù địch và mất lòng tin đối với các nhà báo. Ông và thư ký báo chí của mình, Katherine Leavitt, thường xuyên buông lời lăng mạ và khinh miệt các phóng viên đặt những câu hỏi khó.
Ông Trump đặc biệt coi thường các nữ nhà báo không thuộc phe cánh hữu. Khi phóng viên Kaitlan Collins của CNN gần đây hỏi ông Trump về công lý cho các bé gái và phụ nữ trẻ là nạn nhân của Jeffrey Epstein và các hoạt động buôn bán tình dục của hắn, ông Trump gọi cô là “phóng viên tệ nhất” và phàn nàn rằng ông chưa bao giờ thấy cô cười.
Trong khi đó, Trump và các đồng minh của ông đã đi theo kịch bản độc tài của nhà lãnh đạo chuyên chế Hungary bằng cách dàn dựng hoặc hỗ trợ việc chuyển giao các hãng truyền thông lớn và các nền tảng trực tuyến cho các nhà tài phiệt có lợi ích tài chính và chính trị phù hợp với tổng thống.
Tất cả những điều này đang diễn ra vào thời điểm internet và mạng xã hội đã làm đảo lộn các mô hình kinh doanh truyền thống của ngành báo chí.
Chúng ta đã chứng kiến sự sụp đổ của vô số các hãng tin địa phương và sự thu hẹp quy mô của các tập đoàn truyền thông từng rất hùng mạnh. Tờ Washington Post vừa cắt giảm một phần ba số nhân viên của mình — hàng trăm nhà báo — trong đợt sa thải gần đây nhất. Những vụ sa thải này diễn ra chỉ vài ngày sau buổi ra mắt bộ phim “Melania”, một dự án phô trương và làm giàu cá nhân của vợ tổng thống, được tài trợ 75 triệu đô la từ Amazon , mà chủ sở hữu tỷ phú của công ty này đang giám sát sự sụp đổ của tờ Washington Post .
Có một phương pháp nhất định đằng sau những hành động điên rồ của Trump đối với truyền thông.
Khi Trump và các đồng minh cánh hữu của ông thuyết phục hàng triệu người Mỹ không tin tưởng các nhà báo — hoặc chính mắt mình — thì Trump càng dễ dàng thoát tội nói dối và tham nhũng. Khi họ tước bỏ quyền tiếp cận thông tin của các phóng viên thực thụ và ưu ái những chiến binh tư tưởng cực hữu, họ đảm bảo sự lan truyền của tuyên truyền lừa dối của mình. Và khi các chủ sở hữu doanh nghiệp của các phương tiện truyền thông khuất phục trước yêu cầu của Trump về việc đưa tin dễ dãi hơn, người Mỹ mất đi một cơ chế kiểm soát độc lập quan trọng đối với việc lạm dụng quyền lực của chính phủ.
Tóm lại, những cuộc tấn công của Trump vào giới truyền thông làm suy yếu nền dân chủ của chúng ta và đe dọa người dân Mỹ, những người đang phải hy sinh cuộc sống, sức khỏe và an ninh tài chính của mình cho chủ nghĩa thân hữu, tham nhũng và những chiến dịch vô nghĩa như việc tấn công vào vắc-xin và nghiên cứu ung thư.
Nhưng chúng ta có thể phản kháng. Người Mỹ đang phản kháng. Như Martin Luther King Jr. từng nói : “Sự thật bị chà đạp xuống đất sẽ trỗi dậy trở lại.”
Các tổ chức truyền thông phi lợi nhuận đang thực hiện những cuộc điều tra thiết yếu. Các nhà báo, dù làm việc độc lập hay theo nhóm nhỏ, đang tìm kiếm khán giả trực tuyến. Những người có camera điện thoại di động đang vạch trần sự tàn nhẫn và dối trá của chính quyền.
Và các mạng xã hội đang tạo điều kiện cho người Mỹ tự học hỏi và giúp đỡ lẫn nhau, tổ chức tự vệ tương trợ và huy động lực lượng để giành lại đất nước. Nói cách khác, thúc đẩy dân chủ, tự do ngôn luận và báo chí, pháp quyền và tôn trọng nhân quyền, ngay tại đây và ngay bây giờ.
Ny (Theo The Hill)
