Một tài liệu quân sự nội bộ của Việt Nam bị rò rỉ đã phơi bày nghịch lý đáng lo ngại: trong khi quan hệ với Mỹ được ca ngợi là bước ngoặt lịch sử, thì ở hậu trường, những kịch bản an ninh hoàn toàn khác lại được âm thầm chuẩn bị…
Vào những ngày đầu tháng 2 năm 2026, giữa lúc không khí quốc tế đang xoay quanh cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung và những biến động mới ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, bất ngờ một thông tin xuất hiện trên các hãng truyền thông quốc tế, khiến giới quan sát khắp nơi bị chấn động. Một tài liệu nội bộ của quân đội Việt Nam, được cho là soạn thảo trong giai đoạn từ năm 2022 đến 2023, bất ngờ bị rò rỉ ra ngoài, mang tiêu đề gây sốc: “The 2nd U.S. Invasion Plan”- dịch sang tiếng Việt là “Kế hoạch xâm lược Mỹ lần thứ 2”.
Theo nội dung được trích dẫn, tài liệu này không phải là một kế hoạch tác chiến cụ thể, mà là một bản phân tích chiến lược nội bộ, đánh giá các kịch bản xấu nhất đối với an ninh quốc gia Việt Nam trong trung và dài hạn. Điều khiến dư luận chú ý không nằm ở yếu tố quân sự, mà ở việc Mỹ đối tác chiến lược toàn diện vừa được nâng cấp quan hệ với Việt Nam lại bị đặt vào vị trí của một đối tượng rủi ro tiềm tàng.
Tài liệu cho rằng, trong bối cảnh Mỹ gia tăng ảnh hưởng tại Đông Nam Á, các mối đe dọa đối với Việt Nam không nhất thiết đến từ một cuộc xâm lược quân sự trực tiếp, mà có thể bắt đầu từ các hình thức can thiệp phi truyền thống. Các thuật ngữ như “diễn biến hòa bình”, “tác động chính trị – xã hội”, “kịch bản cách mạng màu” xuất hiện lặp đi lặp lại, cho thấy mối lo ngại sâu sắc của giới hoạch định an ninh về sự thay đổi từ bên trong hơn là một cuộc đối đầu bằng vũ lực.
Điểm nhạy cảm nhất của vụ việc nằm ở thời điểm nó bị phanh phui. Chỉ hơn một năm trước, vào tháng 9 năm 2024, Việt Nam và Mỹ chính thức nâng cấp quan hệ lên mức cao nhất, với hàng loạt tuyên bố mang tính biểu tượng về hợp tác quốc phòng, công nghệ, giáo dục và chuỗi cung ứng. Các chuyến thăm cấp cao liên tục diễn ra, hình ảnh bắt tay, cam kết và đối thoại chiến lược được truyền thông trong nước và quốc tế nhấn mạnh như dấu hiệu của một giai đoạn “bình thường hóa sâu sắc”.
Chính vì vậy, việc tồn tại một tài liệu nội bộ mang tính phòng bị đối với Mỹ đã tạo ra sự tương phản mạnh mẽ. Nó làm lộ rõ khoảng cách giữa đối ngoại chính thức và tư duy an ninh bên trong hệ thống. Trong khi các tuyên bố công khai nhấn mạnh hợp tác và tin cậy, thì ở tầng sâu hơn, bộ máy an ninh CSVN vẫn vận hành theo logic thận trọng, đặt mọi kịch bản xấu lên bàn phân tích, kể cả với những đối tác đang được coi là thân thiện.
Đến ngày 5 và 6 tháng 2 năm 2026, nhiều hãng tin quốc tế tiếp tục xác nhận sự tồn tại của tài liệu này thông qua các nguồn độc lập. Một số nhà phân tích phương Tây nhận định rằng đây không phải là điều bất thường đối với một quốc gia từng trải qua chiến tranh và có truyền thống đề cao tự chủ chiến lược. Theo họ, việc quân đội Việt Nam xây dựng các kịch bản phòng ngừa không đồng nghĩa với ý định đối đầu, mà phản ánh tâm lý “không đặt tất cả niềm tin vào bất kỳ cường quốc nào”.
Tuy nhiên, ở góc nhìn khác, vụ rò rỉ này cũng đặt ra câu hỏi về mức độ thống nhất trong tư duy chiến lược của hệ thống chính trị Việt Nam. Khi đối ngoại và an ninh không hoàn toàn song hành, những tín hiệu trái chiều có thể làm đối tác bối rối và tạo ra khoảng trống đầy quan ngại. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, mỗi thông tin rò rỉ, dù mang tính học thuật hay nội bộ, đều có thể bị đẩy lên thành công cụ chính trị.
Đến thời điểm hiện tại, phía nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam chưa đưa ra phản hồi chính thức nào về tài liệu nói trên. Sự im lặng này, theo nhiều chuyên gia, là lựa chọn quen thuộc nhằm tránh khuếch đại tranh cãi và giữ ổn định quan hệ ngoại giao. Nhưng rõ ràng, vụ việc đã hé lộ một thực tế: đằng sau những cái bắt tay và tuyên bố hữu nghị, các quốc gia vẫn âm thầm chuẩn bị cho những kịch bản mà họ không bao giờ muốn xảy ra.
Và chính ở điểm đó, câu chuyện “The 2nd U.S. Invasion Plan” không chỉ là một vụ rò rỉ tài liệu, mà là một tư duy an ninh đầy dè chừng của một quốc gia nhỏ như Việt Nam đứng giữa những cơn sóng địa chính trị ngày càng dữ dội./.
NGƯỜI QUAN SÁT
