(AP) —Hoạt động tuyển dụng trong tháng 12 nhiều khả năng vẫn diễn ra dè dặt, khi các doanh nghiệp tiếp tục thận trọng, hạn chế mở rộng nhân sự, dù mức tăng việc làm có thể đủ để khiến tỷ lệ thất nghiệp nhích xuống nhẹ.
Báo cáo việc làm tháng 12, dự kiến công bố vào thứ Sáu, được các nhà kinh tế dự báo sẽ cho thấy các nhà tuyển dụng chỉ tạo thêm khoảng 55.000 việc làm. Con số này thấp hơn mức 64.000 của tháng 11, nhưng là cải thiện so với tháng 10 — thời điểm nền kinh tế ghi nhận sụt giảm việc làm. Theo hãng dữ liệu FactSet, tỷ lệ thất nghiệp được dự báo giảm xuống 4,5%, từ mức đỉnh bốn năm là 4,6% trong tháng 11.
Những số liệu này sẽ được Phố Wall và Washington theo dõi sát sao, bởi đây là bức tranh “sạch” đầu tiên về thị trường lao động trong vòng ba tháng. Chính phủ không công bố báo cáo tháng 10 do chính phủ liên bang đóng cửa kéo dài sáu tuần, còn dữ liệu tháng 11 bị bóp méo vì tình trạng này, vốn chỉ kết thúc vào ngày 12/11.
Một yếu tố khác cần lưu ý: nền kinh tế đã mất 105.000 việc làm trong tháng 10, chủ yếu do việc làm trong khu vực chính phủ liên bang giảm 162.000, phản ánh đợt tinh giản nhân sự liên bang trước đó do Bộ Hiệu quả Chính phủ do Elon Musk phụ trách. Mức sụt giảm này sẽ không lặp lại.
Dẫu vậy, việc tuyển dụng yếu trong tháng 12 sẽ tiếp tục nhấn mạnh nghịch lý lớn của nền kinh tế khi bước sang năm 2026: tăng trưởng đã phục hồi lên mức lành mạnh, nhưng tuyển dụng suy yếu rõ rệt và tỷ lệ thất nghiệp tăng trong bốn báo cáo việc làm gần đây.
Phần lớn các nhà kinh tế cho rằng tuyển dụng sẽ tăng tốc trong năm nay nếu tăng trưởng tiếp tục vững. Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận những kịch bản khác: đà tạo việc làm yếu có thể kéo lùi tăng trưởng trong tương lai; hoặc nền kinh tế vẫn tăng trưởng tốt, trong khi tự động hóa và sự lan rộng của trí tuệ nhân tạo làm giảm nhu cầu tuyển thêm lao động.
Các chuyên gia vẫn kỳ vọng báo cáo việc làm công bố hôm thứ Sáu sẽ có vài điểm tích cực, một phần nhờ hiệu ứng phục hồi sau đợt chính phủ đóng cửa — yếu tố đã đẩy tỷ lệ thất nghiệp tháng 11 lên cao. Tuy nhiên, nếu tỷ lệ này vẫn ở mức 4,6% hoặc tăng thêm, đó sẽ là tín hiệu đáng lo ngại.
“Tôi thực sự mong phần lớn sự yếu kém đó sẽ đảo chiều trong tháng 12,” bà Martha Gimbel, Giám đốc điều hành Yale Budget Lab, nói. “Nếu điều đó không xảy ra, tôi sẽ bắt đầu lo lắng nhiều hơn về thị trường lao động.”
Dù theo kịch bản nào, báo cáo tháng 12 cũng khép lại một năm tuyển dụng ì ạch, đặc biệt sau “ngày giải phóng” hồi tháng Tư, khi Tổng thống Donald Trump áp đặt các mức thuế quan diện rộng lên hàng chục quốc gia, dù nhiều biện pháp sau đó đã được trì hoãn hoặc làm mềm.
Trong ba tháng đầu năm, nền kinh tế tạo trung bình 111.000 việc làm mỗi tháng. Nhưng nhịp độ này lao dốc xuống chỉ 11.000 việc làm trong ba tháng kết thúc vào tháng Tám, trước khi nhích nhẹ lên 22.000 việc làm trong tháng 11.
Ngay cả những con số này cũng có khả năng bị điều chỉnh giảm vào tháng Hai, khi chính phủ hoàn tất quá trình hiệu chỉnh thường niên, đối chiếu ước tính với số liệu thực tế từ hồ sơ bảo hiểm thất nghiệp của doanh nghiệp. Ước tính sơ bộ cho thấy việc điều chỉnh này có thể làm giảm tổng số việc làm tính đến tháng 3/2025 khoảng 911.000.
Tháng trước, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell cho biết chính phủ có thể vẫn đang thổi phồng số việc làm thêm khoảng 60.000 mỗi tháng, do hạn chế trong cách hạch toán các doanh nghiệp mới thành lập cũng như những doanh nghiệp đã đóng cửa. Bộ Lao động dự kiến sẽ cập nhật phương pháp này trong báo cáo tháng tới.
Tính đến tháng 11 năm ngoái, nền kinh tế Mỹ chỉ có thêm 770.000 việc làm so với cùng kỳ năm trước, giảm mạnh so với mức 1,9 triệu việc làm trong 12 tháng kết thúc vào tháng 11/2024, và là mức tăng theo năm thấp nhất kể từ đầu năm 2021. Đợt hiệu chỉnh chuẩn vào tháng tới nhiều khả năng sẽ kéo con số này xuống thấp hơn nữa.
Trong bối cảnh tuyển dụng yếu, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã ba lần cắt giảm lãi suất ngắn hạn chủ chốt vào cuối năm ngoái nhằm kích thích vay mượn, chi tiêu và tạo việc làm. Tuy nhiên, ông Powell phát tín hiệu rằng ngân hàng trung ương có thể giữ nguyên lãi suất trong những tháng tới để theo dõi diễn biến của nền kinh tế.
Nếu báo cáo việc làm tháng 12 yếu hơn dự kiến, khả năng Fed tiếp tục hạ lãi suất tại cuộc họp ngày 27–28/1 sẽ được củng cố.
Ngay cả với mức tăng việc làm khiêm tốn, nền kinh tế Mỹ vẫn tiếp tục mở rộng, với tăng trưởng đạt 4,3% theo năm trong quý III năm ngoái (tháng 7–9) — mức cao nhất trong hai năm, nhờ chi tiêu tiêu dùng mạnh. Federal Reserve Bank of Atlanta dự báo tăng trưởng có thể chậm lại còn 2,7% trong ba tháng cuối năm, song vẫn lành mạnh.
Nhiều nhà kinh tế lạc quan rằng tăng trưởng sẽ cải thiện trong năm 2026, một phần nhờ luật thuế của ông Trump được thông qua mùa hè năm ngoái, dự kiến mang lại các khoản hoàn thuế lớn vào mùa xuân này. Nếu tăng trưởng tăng tốc, tuyển dụng cũng có thể khởi sắc. Đồng thời, ngày càng có dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu suất, giúp tăng trưởng mà không cần tạo thêm nhiều việc làm.
Trong khi đó, lạm phát vẫn ở mức cao, làm giảm giá trị tiền lương của người Mỹ. Chỉ số giá tiêu dùng tăng 2,7% trong tháng 11 so với cùng kỳ năm trước, hầu như không thay đổi so với đầu năm và cao hơn mục tiêu 2% của Fed.
