(AP) — Giới chức giao thông liên bang thông báo hôm thứ Tư rằng bang California sẽ bị cắt 160 triệu USD do trì hoãn việc thu hồi 17.000 bằng lái xe thương mại đã được cấp cho người nhập cư không đủ điều kiện.
Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy trước đó đã giữ lại 40 triệu USD tiền tài trợ liên bang, với lý do California không thực thi nghiêm yêu cầu năng lực tiếng Anh đối với tài xế xe tải. Theo ông Duffy, bang này còn chậm trễ trong việc thu hồi các bằng lái được cấp trái quy định.
Theo cơ quan liên bang, vào mùa thu năm ngoái, California đã thông báo cho các tài xế liên quan rằng bằng lái của họ sẽ bị thu hồi sau khi một cuộc kiểm toán liên bang phát hiện nhiều sai phạm — trong đó có việc bằng lái của tài xế xe tải và xe buýt vẫn còn hiệu lực lâu sau khi thị thực của họ hết hạn. Một số bằng lái còn được cấp cho công dân Mexico và Canada không đủ điều kiện. Hơn một phần tư trong mẫu bằng lái nhỏ được kiểm tra bị xác định là cấp trái luật.
Tuy nhiên, tuần trước California cho biết sẽ lùi thời hạn thu hồi đến tháng 3, sau khi các nhóm bảo vệ người nhập cư khởi kiện, cho rằng một số cộng đồng đang bị nhắm mục tiêu không công bằng. Ông Duffy phản bác rằng bang này đáng lẽ phải hoàn tất thu hồi vào thứ Hai vừa qua.
Ông Duffy cho biết đang gây sức ép với California và các bang khác nhằm bảo đảm người nhập cư cư trú trái phép không được cấp bằng lái xe thương mại.
“Yêu cầu của chúng tôi rất đơn giản: tuân thủ quy định, thu hồi các bằng lái cấp trái luật cho những tài xế nước ngoài nguy hiểm, và sửa hệ thống để việc này không tái diễn,” ông Duffy nói trong thông cáo. “Thống đốc Gavin Newsom đã không làm được điều đó — đặt nhu cầu của người nhập cư cư trú trái phép lên trên sự an toàn của người dân Mỹ.”
Văn phòng Thống đốc Newsom chưa phản hồi ngay sau khi biện pháp cắt tài trợ được công bố chiều thứ Tư.
Siết thực thi sau các vụ tai nạn chết người
Chính phủ liên bang bắt đầu tăng cường kiểm soát từ mùa hè. Vấn đề trở nên nổi cộm sau khi một tài xế xe tải không được phép cư trú tại Mỹ thực hiện cú quay đầu trái phép, gây tai nạn tại Florida hồi tháng 8 khiến ba người thiệt mạng.
Ông Duffy trước đó từng đe dọa cắt hàng triệu USD tài trợ liên bang đối với California cùng các bang Pennsylvania, Minnesota, New York, Texas, South Dakota, Colorado và Washington, sau khi các cuộc kiểm toán phát hiện nhiều vi phạm, bao gồm việc bằng lái xe thương mại vẫn còn hiệu lực lâu sau khi giấy phép lao động của tài xế nhập cư hết hạn. Ông đã tạm rút lại kế hoạch cắt gần 160 triệu USD của California sau khi bang cam kết thu hồi bằng lái — cam kết mà nay bị cho là không được thực hiện đúng hạn.
Ông Derek Barrs, Giám đốc Cơ quan Quản lý An toàn Vận tải Cơ giới Liên bang (FMCSA), cho biết California không thực hiện đúng lời hứa hồi tháng 11 về việc thu hồi toàn bộ các bằng lái sai phạm trước ngày 5/1. Ông nói thêm rằng bang này còn đơn phương trì hoãn đến tháng 3 việc hủy khoảng 4.700 bằng lái trái luật khác được phát hiện sau đó.
“Chúng tôi sẽ không chấp nhận một kế hoạch khắc phục mà biết rõ là vẫn để hàng nghìn tài xế cầm bằng lái không phù hợp điều khiển những chiếc xe nặng 80.000 pound, bất chấp các quy định an toàn liên bang,” ông Barrs nhấn mạnh.
Ngành vận tải hoan nghênh động thái siết chặt
Các hiệp hội vận tải đường bộ đã tán dương nỗ lực loại bỏ những tài xế không đủ điều kiện hoặc không đáp ứng yêu cầu tiếng Anh khỏi đường cao tốc, đồng thời ủng hộ việc Bộ Giao thông siết quản lý các trường đào tạo bằng lái xe thương mại bị nghi vấn.
“Trong thời gian quá dài, các kẽ hở đã cho phép những tài xế không đủ chuẩn lưu thông trên đường, đặt các tài xế chuyên nghiệp và người tham gia giao thông vào nguy hiểm,” ông Todd Spencer, Chủ tịch Hiệp hội Chủ xe độc lập (Owner Operator Independent Drivers Association), nói.
Tranh cãi gần đây tập trung vào cộng đồng Sikh, bởi tài xế trong vụ tai nạn Florida và một vụ tai nạn chết người khác tại California hồi tháng 10 đều là người Sikh. Sikh Coalition — một tổ chức bảo vệ quyền dân sự của người Sikh — cùng Asian Law Caucus tại San Francisco đã đệ đơn kiện tập thể thay mặt cho các tài xế ở California, cho rằng tài xế nhập cư đang bị nhắm mục tiêu không công bằng.
Theo số liệu, người nhập cư chiếm khoảng 20% lực lượng tài xế xe tải tại Mỹ; tuy nhiên, các bằng lái “không cư trú” chỉ chiếm khoảng 5% tổng số bằng lái xe thương mại, tương đương khoảng 200.000 tài xế. Bộ Giao thông cũng từng đề xuất các hạn chế mới nhằm siết chặt đáng kể đối tượng không phải công dân được cấp bằng, nhưng tòa án đã tạm dừng việc áp dụng các quy định này.
