(AP) — Một bản cáo trạng vừa được Bộ Tư pháp Hoa Kỳ công bố cáo buộc Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã điều hành một “chính quyền tham nhũng và phi pháp”, được nuôi dưỡng bởi mạng lưới buôn bán ma túy quy mô lớn, tuồn hàng ngàn tấn cocaine vào thị trường Mỹ.
Chỉ vài giờ sau một chiến dịch quân sự táo bạo loại ông Maduro khỏi quyền lực và đưa ông rời khỏi Venezuela, Tổng thống Donald Trump tuyên bố hôm thứ Bảy rằng Hoa Kỳ sẽ tạm thời điều hành Venezuela và khai thác trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của nước này để bán cho các quốc gia khác. Chiếc máy bay chở nhà lãnh đạo bị lật đổ đã hạ cánh tại New York vào chiều muộn cùng ngày.
Việc bắt giữ ông Maduro và vợ ông trong chiến dịch quân sự gây chấn động sáng sớm thứ Bảy đã mở ra một phép thử lớn đối với các công tố viên Mỹ, khi họ tìm cách giành được bản án kết tội tại một phòng xử án ở Manhattan đối với nhà lãnh đạo lâu năm của quốc gia Nam Mỹ giàu dầu mỏ này.
Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi viết trên mạng xã hội X rằng ông Maduro và vợ ông “sẽ sớm phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh của công lý Hoa Kỳ, trên đất Mỹ và trước các tòa án Mỹ”.
Dưới đây là những cáo buộc chính nhằm vào ông Maduro và các tội danh mà ông đang đối mặt.
Các cáo buộc về ma túy và vũ khí
Ông Maduro bị truy tố cùng với vợ, con trai và ba người khác. Cáo trạng gồm bốn tội danh:
- âm mưu khủng bố ma túy,
- âm mưu nhập khẩu cocaine,
- tàng trữ súng máy và thiết bị hủy diệt,
- và âm mưu tàng trữ súng máy cùng thiết bị hủy diệt.
Những cáo buộc này tương tự bản cáo trạng được đệ trình tại tòa án liên bang Manhattan vào năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Tuy nhiên, bản cáo trạng mới được công bố hôm thứ Bảy — nộp kín tại Southern District of New York ngay trước Giáng Sinh — đã bổ sung thêm các cáo buộc mới và lần đầu đưa vợ ông Maduro vào danh sách bị truy tố.
Hiện vẫn chưa rõ khi nào ông Maduro và vợ, Cilia Flores, sẽ ra hầu tòa lần đầu tại Manhattan. Một đoạn video do tài khoản chính thức của White House đăng tải tối thứ Bảy cho thấy ông Maduro mỉm cười khi được hai đặc vụ liên bang áp giải qua một văn phòng của Drug Enforcement Administration (DEA) tại New York. Ông dự kiến sẽ bị tạm giam tại một nhà tù liên bang ở Brooklyn trong thời gian chờ xét xử.
“Tham nhũng nuôi bằng cocaine” lan rộng
Theo cáo trạng, ông Maduro đã cấu kết với “một số trùm buôn ma túy và khủng bố ma túy bạo lực và tai tiếng nhất thế giới”, cho phép vận chuyển hàng ngàn tấn cocaine vào Hoa Kỳ. Các nhà chức trách Mỹ cáo buộc những tổ chức buôn ma túy quyền lực như Sinaloa Cartel và băng đảng Tren de Aragua đã trực tiếp hợp tác với chính phủ Venezuela, rồi chuyển lợi nhuận cho các quan chức cấp cao để đổi lấy sự bảo kê.
Cáo trạng nêu rõ ông Maduro đã để cho “tham nhũng nuôi dưỡng bằng cocaine lan tràn vì lợi ích của bản thân, của chế độ cầm quyền và của các thành viên gia đình ông”.
Giới chức Mỹ cho rằng ông Maduro và gia đình đã “cung cấp vỏ bọc thực thi pháp luật và hỗ trợ hậu cần” cho các băng nhóm ma túy, khiến tới năm 2020 có khoảng 250 tấn cocaine mỗi năm được trung chuyển qua Venezuela. Ma túy được vận chuyển bằng tàu cao tốc, tàu cá, tàu container hoặc máy bay cất cánh từ các đường băng bí mật.
Cáo buộc hối lộ, bắt cóc và giết người
Hoa Kỳ cáo buộc ông Maduro và vợ đã ra lệnh bắt cóc, đánh đập và giết người “đối với những kẻ nợ tiền ma túy hoặc làm tổn hại đến hoạt động buôn bán ma túy của họ”, trong đó có vụ sát hại một trùm ma túy địa phương tại Caracas.
Bà Flores còn bị cáo buộc đã nhận hàng trăm ngàn USD tiền hối lộ vào năm 2007 để sắp xếp một cuộc gặp giữa “một trùm buôn ma túy quy mô lớn” với giám đốc Cơ quan Chống Ma túy Quốc gia Venezuela. Theo thỏa thuận tham nhũng này, trùm ma túy đồng ý trả tiền hối lộ hàng tháng cho quan chức nói trên, cùng khoảng 100.000 USD cho mỗi chuyến bay chở cocaine nhằm “đảm bảo chuyến bay được an toàn”. Một phần số tiền này được cho là đã chuyển tới tay vợ ông Maduro.
Hai người cháu của bà Flores, trong các cuộc gặp được ghi âm với nguồn tin mật của chính phủ Mỹ năm 2015, đã thừa nhận kế hoạch vận chuyển các lô cocaine “nặng hàng trăm kilogram” từ “nhà chứa máy bay tổng thống” của ông Maduro tại một sân bay Venezuela. Hai người này từng tuyên bố họ đang “ở trong tình trạng chiến tranh với Hoa Kỳ”, và bị kết án 18 năm tù vào năm 2017 trước khi được thả vào năm 2022 trong một thỏa thuận trao đổi tù nhân.
Chiến dịch bắt giữ được mô tả là hoạt động thực thi pháp luật
Phát biểu tại họp báo, Ngoại trưởng Marco Rubio và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine cho rằng cuộc đột kích bắt giữ ông Maduro và vợ ông là hành động được tiến hành theo yêu cầu của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ.
Ông Rubio nói đây “về cơ bản là một hoạt động thực thi pháp luật”, trong đó Bộ Quốc phòng đã hỗ trợ Bộ Tư pháp. Ông gọi ông Maduro là “kẻ chạy trốn công lý Mỹ”, với mức tiền thưởng 50 triệu USD treo trên đầu.
