Calitoday News – Đại học Harvard đồng ý chi 53 triệu đô la để dàn xếp các vụ kiện dân sự liên quan đến vụ đánh cắp và mua bán hài cốt người tại nhà xác của Trường Y Harvard. Vụ bê bối gây chấn động này liên quan đến những thi thể mà các gia đình đã hiến tặng cho Harvard nhằm phục vụ nghiên cứu và giáo dục y khoa.
Thỏa thuận được công bố trong tuần này sẽ giải quyết nhiều vụ kiện do thân nhân những người hiến xác khởi kiện, cáo buộc Harvard đã không bảo vệ và quản lý đúng cách hài cốt được giao cho trường. Một thẩm phán tại Massachusetts đã cấp chấp thuận sơ bộ cho thỏa thuận, trong khi phiên điều trần để xem xét phê duyệt cuối cùng dự kiến diễn ra vào tháng 12.
Cựu quản lý nhà xác đứng sau đường dây
Trung tâm của vụ bê bối là Cedric Lodge, cựu quản lý nhà xác thuộc Chương trình Hiến tặng Giải phẫu của Trường Y Harvard.
Theo các công tố viên liên bang, trong khoảng thời gian từ 2018 đến 2022, Lodge đã bí mật lấy các bộ phận từ những thi thể được hiến cho Harvard sau khi chúng được sử dụng trong nghiên cứu và giảng dạy nhưng trước khi được xử lý theo thỏa thuận hiến tặng.
Những bộ phận bị lấy gồm nội tạng, não, da, bàn tay, khuôn mặt, đầu đã được giải phẫu và các bộ phận khác. Lodge mang một số hài cốt từ Boston đến nhà riêng ở New Hampshire rồi bán cho những người mua ở nhiều tiểu bang.
Điều gây phẫn nộ là những người hiến xác và gia đình họ tin rằng thi thể sẽ được Harvard sử dụng một cách tôn trọng cho mục đích y khoa, sau đó được xử lý theo đúng thỏa thuận hiến tặng.
Thay vào đó, một số bộ phận đã bị đưa vào một mạng lưới mua bán hài cốt người.
Không chỉ một người tham gia
Theo hồ sơ của Bộ Tư pháp Mỹ, Lodge không hoạt động một mình.
Vợ ông, Denise Lodge, đã tham gia vào việc bán hài cốt. Những người khác, trong đó có Katrina Maclean và Joshua Taylor, bị cáo buộc mua các bộ phận cơ thể mà họ biết là bị đánh cắp rồi vận chuyển hoặc bán lại cho những người khác.
Một số người trong đường dây đã nhận tội và bị kết án.
Riêng Cedric Lodge đã nhận tội về tội vận chuyển hài cốt người bị đánh cắp qua ranh giới các bang. Tháng 12/2025, ông bị tuyên 96 tháng tù, tức 8 năm.
Denise Lodge bị tuyên 12 tháng và 1 ngày tù.
Gần đây, Joshua Taylor cũng bị tuyên 24 tháng tù sau khi thừa nhận tham gia mạng lưới mua bán hài cốt người bị đánh cắp, trong đó có hài cốt lấy từ Harvard.
Gia đình các nạn nhân kiện Harvard
Sau khi vụ án bị phanh phui vào năm 2023, thân nhân của những người từng hiến xác đã khởi kiện Harvard.
Các nguyên đơn cho rằng trường đã cẩu thả trong việc giám sát nhà xác và bảo vệ hài cốt, đồng thời không thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với những thi thể được gia đình tin tưởng giao cho chương trình hiến tặng của trường.
Một số vụ kiện ban đầu bị bác bỏ. Tuy nhiên, vào tháng 10/2025, Tòa án Tối cao Tư pháp Massachusetts cho phép các khiếu kiện tiếp tục, mở đường cho các gia đình theo đuổi trách nhiệm dân sự đối với Harvard.
Một vụ kiện tập thể ban đầu ước tính khoảng 350 đến 400 thi thể hiến tặng có thể đã bị ảnh hưởng.
Đây là lý do vụ việc không chỉ được xem là hành động phạm tội của một nhân viên, mà còn đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về hệ thống giám sát của một trong những trường y khoa danh tiếng nhất thế giới.
Harvard sẽ trả 53 triệu đô la như thế nào?
Theo thỏa thuận, 53 triệu đô la sẽ được chia thành hai quỹ dàn xếp tập thể dành cho những gia đình đủ điều kiện.
Một đơn vị quản lý độc lập sẽ được chỉ định để xác định những người thuộc diện được bồi thường và phân phối tiền. Harvard cho biết quá trình này có thể mất vài tháng.
Điều quan trọng là khoản tiền này nhằm dàn xếp các khiếu kiện dân sự, giúp Harvard và các gia đình tránh một quá trình xét xử kéo dài.
Thỏa thuận không thay thế các vụ án hình sự đối với những người trực tiếp đánh cắp và buôn bán hài cốt.
Harvard thừa nhận mức độ nghiêm trọng của vụ việc
Ngoài tiền bồi thường, Harvard Medical School cũng đồng ý thực hiện một số biện pháp nhằm khôi phục lòng tin.
Nhà trường sẽ tổ chức một webinar trực tiếp với các gia đình để chính thức thừa nhận rằng hành vi của Lodge là “vô cùng đáng lên án về mặt đạo đức” và trái với các tiêu chuẩn của Harvard trong việc đối xử với những người hiến xác và thân nhân của họ.
Harvard cũng cam kết công bố những thay đổi đối với Anatomical Gift Program, chương trình tiếp nhận thi thể hiến tặng cho giáo dục và nghiên cứu y khoa.
Ngoài ra, bắt đầu từ niên khóa 2027-2028, trường sẽ thành lập một học bổng hỗ trợ tài chính hằng năm cho sinh viên y khoa nhằm tưởng nhớ và bày tỏ sự tri ân đối với những người đã hiến cơ thể cho y học.
Một vụ bê bối làm tổn thương niềm tin vào việc hiến xác
Vụ việc đặc biệt nghiêm trọng bởi chương trình hiến xác phụ thuộc rất lớn vào niềm tin.
Những người hiến cơ thể cho các trường y thường làm như vậy với mong muốn đóng góp cho việc đào tạo bác sĩ, nghiên cứu khoa học và cải thiện sức khỏe con người.
Gia đình của họ kỳ vọng người thân sau khi qua đời sẽ được đối xử với sự tôn trọng và phẩm giá.
Việc một nhân viên nhà xác có thể lấy các bộ phận cơ thể và bán chúng cho người khác vì lợi nhuận đã khiến nhiều gia đình cảm thấy sự tin tưởng của họ bị phản bội.
Một luật sư đại diện cho một số nguyên đơn nói rằng vụ án cho thấy nguyên tắc đạo đức y khoa “không gây tổn hại” cũng phải được áp dụng đối với người đã qua đời, chứ không chỉ người còn sống.
Harvard có biết hay không?
Đây là một trong những câu hỏi quan trọng nhất của các vụ kiện.
Gia đình các nạn nhân cáo buộc Harvard đã không phát hiện hoặc ngăn chặn hành vi của Lodge, mặc dù nhà trường có trách nhiệm giám sát chương trình hiến tặng và nhà xác.
Vụ kiện cho rằng các biện pháp kiểm soát và an ninh tại nhà xác không đủ để ngăn một nhân viên lấy các bộ phận cơ thể trong thời gian dài.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: Harvard không bị cáo buộc rằng toàn bộ trường đại học tham gia vào việc mua bán hài cốt. Người bị truy tố hình sự trực tiếp trong vụ án là những cá nhân tham gia đường dây. Các vụ kiện dân sự lại tập trung vào câu hỏi liệu Harvard có thất bại trong trách nhiệm giám sát và bảo vệ những thi thể được hiến tặng hay không.
Một mạng lưới mua bán hài cốt gây chấn động
Vụ Harvard cũng không phải trường hợp duy nhất liên quan đến việc buôn bán hài cốt người tại Mỹ.
Điều tra liên bang cho thấy những bộ phận bị lấy từ Harvard đã được chuyển qua nhiều bang và bán cho nhiều người khác nhau. Một số người mua lại tiếp tục bán chúng để kiếm lời.
Bộ Tư pháp Mỹ cho biết mạng lưới này còn liên quan đến những nguồn hài cốt bị đánh cắp khác, cho thấy đây là một hoạt động rộng hơn chứ không đơn thuần là một vụ trộm riêng lẻ tại Harvard.
Harvard phải đối mặt với bài học lớn
Với số tiền 53 triệu đô la, đây là một trong những vụ dàn xếp dân sự đáng chú ý liên quan đến việc xử lý hài cốt người tại một cơ sở giáo dục y khoa.
Nhưng đối với Harvard, tổn thất lớn hơn có thể nằm ở danh tiếng và niềm tin của công chúng.
Một trường y khoa hàng đầu thế giới phụ thuộc vào sự tin tưởng của bệnh nhân, gia đình, người hiến xác và cộng đồng khoa học. Khi những thi thể được hiến tặng bị lấy cắp và bán trên thị trường bất hợp pháp, câu hỏi không chỉ là ai đã phạm tội mà còn là tại sao hệ thống kiểm soát của Harvard không phát hiện được hành vi này sớm hơn.
Khoản dàn xếp 53 triệu đô la có thể khép lại phần lớn các vụ kiện dân sự, nhưng Harvard vẫn phải khôi phục niềm tin của những người đang cân nhắc hiến cơ thể cho nghiên cứu và giáo dục y khoa.
Vụ án cũng là lời cảnh báo rằng ngay cả những cơ sở y khoa danh tiếng nhất cũng cần những cơ chế giám sát nghiêm ngặt để bảo đảm rằng sự hy sinh cuối cùng của những người hiến xác được tôn trọng đúng với mục đích mà họ đã lựa chọn.
Calitoday tổng hơp
