Ngay giữa thủ đô Kiev, lực lượng thuộc hai cơ quan an ninh đầy quyền lực của Ukraine bất thần chạm súng, khiến 3 quân nhân bị thương. Khi súng đạn không còn chỉ hướng về phía quân Nga, câu hỏi về những rạn nứt bên trong bộ máy an ninh Ukraine lập tức được đặt ra…
Một vụ đấu súng hiếm thấy giữa hai cơ quan an ninh đầy quyền lực của Ukraine đã xảy ra ngay tại thủ đô Kiev trong tuần này, làm ít nhứt ba thành viên thuộc Tổng cục Tình báo Quân sự Ukraine, HUR, bị thương và lập tức gây chấn động dư luận. Đáng chú ý, đây không phải là một cuộc đụng độ với lực lượng Nga, mà là cuộc đối đầu giữa chính những cơ quan đang có nhiệm vụ bảo vệ Ukraine trong cuộc chiến với Moscow. Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 3/9/2026 tuyên bố phải điều tra cho tới cùng và gọi sự việc là một tình huống “hoàn toàn đáng hổ thẹn”, đồng thời cảnh cáo những người có trách nhiệm sẽ phải gánh hậu quả.
Reuters cho biết vụ việc đang trở thành một trong những dấu hiệu nghiêm trọng nhứt về tình trạng căng thẳng bên trong bộ máy an ninh Ukraine trong thời gian gần đây.
Theo những tin tức được công bố, trọng tâm của vụ việc là cuộc đối đầu giữa SBU, tức Cơ quan An ninh Ukraine phụ trách phản gián, chống khủng bố và an ninh nội địa, với HUR, cơ quan tình báo quân sự trực thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine. Hai bên vốn cùng hoạt động trong cuộc chiến chống Nga, nhưng có chức năng, mạng lưới và lực lượng riêng biệt. Vụ việc lần này bắt nguồn từ trường hợp Stepan Kaplunov, một công dân Nga đang chiến đấu cùng lực lượng Ukraine và giữ chức phó chỉ huy một đơn vị thuộc Russian Volunteer Corps, lực lượng có liên hệ với HUR.
Theo phía SBU, cơ quan này đang điều tra một âm mưu được cho là do tình báo Nga chỉ đạo, nhằm sát hại những nhân vật người Nga chống Điện Kremlin tại Kiev. SBU cho rằng Kaplunov là mục tiêu của âm mưu và cuộc điều tra được tiến hành nhằm ngăn chặn kế hoạch này. Tuy nhiên, khi lực lượng SBU tiến hành các hoạt động điều tra và khám xét nơi ở của Kaplunov, các thành viên HUR xuất hiện và tình hình nhanh chóng trở nên căng thẳng. Phía công tố Ukraine nói rằng lực lượng SBU đã bị một đơn vị thuộc lực lượng quốc phòng tấn công trong lúc điều tra, sau đó súng đạn được sử dụng để chấm dứt sự chống đối.
Nhưng HUR và luật sư của Kaplunov lại đưa ra một câu chuyện hoàn toàn khác. Theo phía này, Kaplunov đã bị SBU bắt giữ từ trước và bị giam trong nhiều ngày mà không được giải thích rõ ràng. Taras Borovskyi, luật sư của Kaplunov, nói rằng thân chủ của ông từng bị buộc phải ký một lời thú nhận có liên quan tới tình báo Nga, nhưng sau đó đã rút lại lời khai. Luật sư cũng cáo buộc SBU đã tiến hành khám xét căn chung cư của Kaplunov trong tình trạng căng thẳng và cho rằng vụ bắt giữ có nhiều dấu hiệu bất thường. Ông nói ba thành viên HUR bị thương trong vụ đấu súng, trong đó có hai người bị thương nặng.
Đáng chú ý hơn cả, câu hỏi “ai nổ súng trước?” hiện vẫn chưa có câu trả lời sau cùng. Một đoạn video được truyền thông Ukraine công bố cho thấy thành viên của hai lực lượng đứng đối đầu nhau trên đường phố, rồi tiếng súng vang lên. Tuy nhiên, nguồn tin từ HUR cáo buộc SBU là bên nổ súng trước, trong khi nguồn tin phía SBU lại nói các thành viên HUR tìm cách giải thoát Kaplunov và chính họ mới là bên sử dụng võ khí trước. Censor.NET cho biết họ có được đoạn video, nhưng không thể độc lập xác định ai đã nổ phát súng đầu tiên.
Vụ việc càng trở nên nghiêm trọng khi Tổng thống Volodymyr Zelensky trực tiếp can thiệp. Trong bài phát biểu tối 3/9, ông nói sự thật phải được làm sáng tỏ và cả hai cơ quan đều phải chịu trách nhiệm nếu cuộc điều tra xác định họ đã hành động sai trái. Zelensky nhấn mạnh rằng tại Ukraine, võ khí chỉ được phép sử dụng để chống lại quân Nga xâm lược và không thể chấp nhận chuyện các lực lượng Ukraine chĩa súng vào nhau. Ông yêu cầu Tổng công tố Ruslan Kravchenko cùng Cục Điều tra Nhà nước tiến hành điều tra vụ việc.
Những động thái đầu tiên đã xuất hiện. Tổng thống Zelensky cách chức Oleh Khramov, người đứng đầu bộ phận bảo vệ bí mật quốc gia của SBU. Đồng thời, tính tới ngày 3/9, hai quân nhân thuộc hai cơ quan khác nhau đã nhận thông báo nghi vấn liên quan tới việc sử dụng súng. Tổng công tố Ruslan Kravchenko xác nhận đã có những cáo buộc hình sự đối với một nhân viên SBU và một quân nhân thuộc HUR liên quan tới vụ đấu súng. Điều đó cho thấy chánh quyền Kiev đang coi đây không phải là một vụ xô xát thông thường, mà là một vấn đề nghiêm trọng liên quan tới kỷ luật và việc kiểm soát các lực lượng võ trang, tình báo.
Về phương diện chánh trị, vụ việc đặc biệt nhạy cảm vì HUR và SBU đều là những cơ quan có vai trò cực kỳ quan trọng trong cuộc chiến chống Nga. HUR phụ trách nhiều hoạt động tình báo quân sự và các chiến dịch đặc biệt, trong khi SBU chịu trách nhiệm phản gián, chống khủng bố và bảo vệ an ninh nội địa. Việc hai lực lượng này có thể đối đầu bằng súng ngay giữa Kiev đặt ra câu hỏi về mức độ phối hợp, quyền hạn và sự cạnh tranh giữa các cơ quan an ninh Ukraine. Al Jazeera nhận định vụ đấu súng đã làm lộ rõ những chia rẽ bên trong hệ thống an ninh Ukraine, trong khi Kyiv Independent cho rằng đây là một vụ việc đặc biệt nghiêm trọng giữa hai cơ quan quyền lực.
Điều đáng chú ý là đây cũng không phải lần đầu xuất hiện những dấu hiệu căng thẳng giữa các cơ quan an ninh Ukraine. Truyền thông Ukraine nhắc lại trường hợp Denys Kireyev, một nhân vật từng làm việc với HUR và tham gia các cuộc thương thuyết Nga–Ukraine năm 2022, sau đó bị nghi ngờ phản quốc và thiệt mạng trong hoàn cảnh gây tranh cãi. Cựu lãnh đạo HUR Kyrylo Budanov từng nói Kireyev bị các thành viên SBU sát hại trong một chiến dịch. Những vụ việc như vậy cho thấy sự thiếu phối hợp giữa các cơ quan an ninh Ukraine từng là một vấn đề, dù một cuộc đấu súng công khai giữa các lực lượng như lần này vẫn là chuyện đặc biệt bất thường.
Vụ việc xảy ra trong lúc Kiev vốn đang chịu sức ép rất lớn từ bên ngoài. Nga liên tục tiến hành những cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và drone vào thủ đô, trong khi Ukraine phải chuẩn bị cho một mùa đông khó khăn và tiếp tục đối mặt với những vấn đề về nhân lực, tài chánh và an ninh.
Reuters ngày 3/9 cũng đưa tin một cuộc tấn công của Nga vào Kiev khiến nhiều người bị thương và gây thiệt hại cho một cao ốc dân cư. Trong bối cảnh đó, hình ảnh các lực lượng Ukraine nổ súng vào nhau ngay tại thủ đô chắc chắn gây ảnh hưởng tiêu cực tới tinh thần xã hội.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
