WASHINGTON (Calitoday News)— Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu Tối cao Pháp viện can thiệp vào cuộc tranh chấp pháp lý về việc sử dụng một cơ sở dữ liệu liên bang chứa thông tin về quốc tịch và tình trạng di trú của người dân Mỹ để kiểm tra danh sách cử tri trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.
Động thái mới nhất diễn ra sau khi một tòa phúc thẩm liên bang hồi đầu tháng 9 giữ nguyên lệnh cấm chính quyền Trump sử dụng hệ thống Systematic Alien Verification for Entitlements, thường được gọi tắt là SAVE, để xác minh quốc tịch của những người có tên trong danh sách cử tri. Chính quyền Trump lập luận rằng hệ thống này cần thiết để giúp các tiểu bang phát hiện những người không đủ điều kiện bỏ phiếu.
SAVE là gì?
SAVE vốn là hệ thống do Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) quản lý, được sử dụng để xác minh tình trạng di trú và quốc tịch trong một số trường hợp. Tuy nhiên, chính quyền Trump đã tiến hành một cuộc cải tổ lớn đối với hệ thống sau khi Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu tăng cường việc xác minh quốc tịch của cử tri.
Theo CBS News, hệ thống mới được mở rộng để bao gồm hồ sơ của cả những công dân Mỹ sinh ra tại Hoa Kỳ, đồng thời kết hợp dữ liệu từ Cơ quan An sinh Xã hội (SSA), trong đó có số Social Security. Hệ thống cũng được thiết kế để cho phép những tổ chức được cấp quyền thực hiện việc tra cứu hàng loạt dữ liệu.
Chính quyền Trump cho rằng việc kết hợp những dữ liệu này sẽ giúp các tiểu bang xác định chính xác hơn ai là công dân đủ điều kiện bỏ phiếu và ai không đủ điều kiện.
Vì sao tòa án ngăn chặn?
Tranh chấp bắt đầu sau khi các nhóm bảo vệ quyền bầu cử và quyền riêng tư kiện chính quyền liên bang.
Tháng 6, Thẩm phán liên bang Sparkle Sooknanan tại Washington, D.C., phán quyết rằng chính quyền Trump đã hành động trái luật khi xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung mới và sử dụng thông tin cá nhân của hàng triệu người Mỹ.
Theo phán quyết, chính quyền đã vi phạm Đạo luật An sinh Xã hội, Đạo luật Quyền riêng tư và Đạo luật Thủ tục Hành chính khi kết hợp và sử dụng lại những dữ liệu cá nhân vốn được thu thập cho các mục đích khác.
Thẩm phán đặc biệt quan ngại về độ chính xác của dữ liệu. Nếu dữ liệu sai, một công dân Mỹ hợp pháp có thể bị đánh dấu nhầm là không đủ điều kiện, từ đó bị đưa vào diện cần kiểm tra hoặc có nguy cơ bị loại khỏi danh sách cử tri.
Tòa phúc thẩm liên bang tại Washington, D.C., sau đó tiếp tục giữ nguyên lệnh ngăn chặn. Trong phán quyết với tỷ lệ 2-1, đa số thẩm phán cho rằng việc sử dụng SAVE theo cách chính quyền Trump đề xuất có thể vi phạm luật liên bang và gây nguy cơ buộc những cử tri hợp pháp phải chứng minh lại quốc tịch của mình.
Chính quyền Trump phản bác
Trong đơn gửi Tối cao Pháp viện, Tổng Solicitor General D. John Sauer lập luận rằng SAVE không trực tiếp loại bỏ bất kỳ cử tri nào khỏi danh sách.
Theo lập luận của chính quyền, hệ thống chỉ thông báo cho các tiểu bang liệu chính phủ liên bang có thể xác nhận quốc tịch của một người hay không. Nếu một tiểu bang sau đó quyết định thay đổi danh sách cử tri, trách nhiệm pháp lý thuộc về tiểu bang chứ không phải chính phủ liên bang.
Chính quyền Trump cho rằng các phán quyết của tòa cấp dưới đang cản trở nỗ lực bảo đảm tính toàn vẹn của bầu cử và hạn chế khả năng của chính phủ trong việc hỗ trợ các tiểu bang xác minh danh sách cử tri.
Đây là một phần trong chiến dịch rộng lớn hơn của chính quyền Trump nhằm tăng cường kiểm tra danh sách cử tri trên toàn quốc.
Tranh cãi về nguy cơ xóa nhầm cử tri hợp pháp
Những người phản đối cho rằng vấn đề không nằm ở mục tiêu xác minh quốc tịch, mà ở cách thức sử dụng dữ liệu.
Các nhóm bảo vệ quyền bầu cử cảnh báo rằng những cơ sở dữ liệu của chính phủ có thể chứa thông tin lỗi thời, thiếu chính xác hoặc không đồng nhất. Nếu sử dụng chúng để rà soát hàng loạt danh sách cử tri, những công dân hợp pháp — đặc biệt là người đã nhập tịch — có thể bị nhận diện sai.
Reuters dẫn lời các bên phản đối cho rằng việc sử dụng dữ liệu không chính xác có thể dẫn đến tình trạng cử tri phải chứng minh lại quyền công dân hoặc thậm chí bị xóa khỏi danh sách cử tri một cách nhầm lẫn.
Một vụ kiện khác gần đây cũng cáo buộc chính quyền liên bang đang sử dụng các cơ sở dữ liệu liên bang để kiểm tra và rà soát cử tri ở California. Các nguyên đơn cho rằng những dữ liệu này có thể đặc biệt ảnh hưởng đến công dân Mỹ nhập tịch.
Chính quyền Trump nói gì về tình trạng người không phải công dân bỏ phiếu?
Chính quyền Trump từ lâu đã nhấn mạnh nguy cơ người không phải công dân có tên trong danh sách cử tri.
Nhà Trắng và các quan chức liên bang cho rằng việc xác minh quốc tịch là cần thiết để bảo đảm chỉ những người đủ điều kiện mới được tham gia bầu cử. Tuy nhiên, các quan chức bầu cử ở nhiều tiểu bang cho rằng trường hợp người không phải công dân thực sự bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang là rất hiếm.
Cuộc tranh luận vì vậy không chỉ xoay quanh công nghệ và dữ liệu, mà còn liên quan trực tiếp đến quyền bầu cử và vai trò của chính phủ liên bang trong một lĩnh vực vốn chủ yếu do các tiểu bang quản lý.
Tối cao Pháp viện sẽ phải quyết định
Giờ đây, Tối cao Pháp viện được yêu cầu xem xét liệu chính quyền Trump có được phép sử dụng hệ thống SAVE theo cách mới hay không.
Vụ việc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì diễn ra chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Nếu Tối cao Pháp viện cho phép chính quyền tiếp tục sử dụng hệ thống, các tiểu bang có thể có thêm một công cụ liên bang để rà soát danh sách cử tri.
Ngược lại, nếu tòa giữ nguyên các phán quyết của cấp dưới, chính quyền Trump sẽ gặp thêm một trở ngại lớn trong nỗ lực sử dụng dữ liệu liên bang để kiểm tra tư cách cử tri.
Vụ tranh chấp cũng đặt ra một câu hỏi rộng hơn: Chính phủ liên bang có thể sử dụng đến mức nào những dữ liệu cá nhân mà họ đang nắm giữ để kiểm tra quyền công dân và tư cách bỏ phiếu của người Mỹ?
Trong khi chính quyền Trump cho rằng đây là vấn đề về tính toàn vẹn của bầu cử, các nhóm phản đối cảnh báo rằng việc sử dụng dữ liệu thiếu chính xác có thể đe dọa quyền riêng tư và quyền bỏ phiếu của những công dân hợp pháp.
Với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, quyết định của Tối cao Pháp viện về SAVE có thể trở thành một trong những cuộc tranh luận pháp lý quan trọng nhất liên quan đến việc kiểm soát danh sách cử tri và quyền bầu cử trong năm 2026.
Calitoday tổng hợp
