Calitoday News – Tổng thống Donald Trump ngày 19/8 gây chú ý khi cho biết Bắc Hàn hiện sở hữu 57 vũ khí hạt nhân “rất mạnh”, đồng thời tiết lộ ông dự định gặp lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong Un trước cuối năm nay.
Phát biểu của Trump đặc biệt đáng chú ý vì đây là lần hiếm hoi một tổng thống Mỹ công khai đưa ra một con số cụ thể về quy mô kho vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn.
Trump không giải thích nguồn gốc của con số 57 và chính phủ Mỹ cũng chưa công bố một đánh giá tình báo chính thức xác nhận con số này. Các tổ chức nghiên cứu bên ngoài hiện đưa ra những ước tính khác nhau về kho vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng.
Trump: Kim Jong Un có 57 vũ khí hạt nhân “rất mạnh”
Trong cuộc nói chuyện với báo giới tại Nhà Trắng, Trump nói ông có quan hệ rất tốt với Kim Jong Un và cho rằng nhà lãnh đạo Bắc Hàn sẽ “ổn”.
Sau đó, Trump nhấn mạnh rằng Kim Jong Un đang sở hữu 57 vũ khí hạt nhân rất mạnh.
Con số này lập tức thu hút sự chú ý bởi các chính phủ thường không công khai chính xác số lượng đầu đạn hạt nhân mà một quốc gia đối thủ đang sở hữu.
Reuters cho biết đây là lần đầu Trump công khai đưa ra một con số cụ thể như vậy về kho vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn.
Trump cũng nhắc lại quan điểm rằng Bắc Hàn đáng lẽ không nên được phép phát triển kho vũ khí hạt nhân đến mức hiện nay.
Tuy nhiên, thay vì kêu gọi gây sức ép quân sự, ông tiếp tục nhấn mạnh quan hệ cá nhân với Kim Jong Un và khả năng sử dụng ngoại giao để kiểm soát tình hình.
Trump muốn gặp Kim Jong Un
Cùng lúc tiết lộ về 57 vũ khí hạt nhân, Trump xác nhận ông dự định gặp Kim Jong Un trong năm nay.
Nếu cuộc gặp diễn ra, đây sẽ là lần đầu tiên Trump và Kim gặp nhau kể từ nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của Trump.
Trump từng gặp Kim ba lần vào năm 2018 và 2019, trong đó có hội nghị thượng đỉnh tại Singapore, hội nghị tại Hà Nội và cuộc gặp tại khu phi quân sự giữa hai miền Triều Tiên.
Các cuộc gặp trước đây từng tạo ra kỳ vọng về một thỏa thuận phi hạt nhân hóa, nhưng cuối cùng đàm phán không đạt được thỏa thuận lâu dài.
Lần này, Trump cho biết ông muốn nối lại quan hệ trực tiếp với nhà lãnh đạo Bắc Hàn và tin rằng mối quan hệ cá nhân giữa hai người có thể giúp giảm căng thẳng.
Có thể gặp nhau tại Trung Quốc vào tháng 11?
Một khả năng đang được nhắc đến là Trump và Kim có thể gặp nhau bên lề Hội nghị APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc, vào tháng 11.
Tuy nhiên, hiện chưa có lịch trình chính thức cho cuộc gặp.
Wall Street Journal đưa tin Trump đang thúc đẩy các cố vấn tìm cách sắp xếp cuộc gặp với Kim, nhưng quá trình chuẩn bị chưa cho thấy một kế hoạch hoàn chỉnh.
Do đó, việc Trump nói ông sẽ gặp Kim trong năm nay vẫn nên được hiểu là ý định chính trị của tổng thống, chứ chưa phải một cuộc gặp đã được Bình Nhưỡng xác nhận.
Bắc Hàn thực sự có bao nhiêu vũ khí hạt nhân?
Đây là câu hỏi khó xác định chính xác.
Bắc Hàn không công khai đầy đủ kho vũ khí hạt nhân của mình. Các chuyên gia phải dựa vào hình ảnh vệ tinh, hoạt động tại các cơ sở hạt nhân, lượng vật liệu phân hạch mà Bình Nhưỡng có thể sản xuất và những thông tin tình báo khác để đưa ra ước tính.
Reuters cho biết các nguồn ngoài chính phủ từng ước tính Bắc Hàn có khoảng 50 đến 90 đầu đạn hạt nhân, tùy phương pháp tính.
Một số đánh giá trước đây cho rằng Bình Nhưỡng có khoảng 50 vũ khí hạt nhân đã hoàn thiện và vẫn có khả năng sản xuất thêm.
Vì vậy, con số 57 mà Trump đưa ra không hoàn toàn nằm ngoài phạm vi các ước tính trước đó, nhưng nguồn gốc cụ thể của con số này vẫn chưa được công bố.
“57” không đồng nghĩa với 57 tên lửa hạt nhân
Một điểm cần phân biệt là vũ khí hạt nhân không đồng nghĩa với tên lửa.
Một đầu đạn hạt nhân có thể được thiết kế để gắn lên nhiều loại phương tiện phóng khác nhau.
Bắc Hàn sở hữu nhiều loại tên lửa đạn đạo, trong đó có các hệ thống tầm ngắn, tầm trung và tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.
Điều khiến Mỹ và các đồng minh lo ngại không chỉ là số lượng đầu đạn, mà còn là khả năng thu nhỏ đầu đạn, gắn chúng lên tên lửa và đưa tới mục tiêu ở khoảng cách rất xa.
Bắc Hàn đã nhiều lần thử nghiệm tên lửa có khả năng vươn tới lãnh thổ Mỹ, mặc dù khả năng tác chiến thực tế của toàn bộ hệ thống vẫn là vấn đề được các chuyên gia đánh giá.
Trump đồng thời giảm quy mô tập trận với Nam Hàn
Phát biểu về 57 vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn xuất hiện chỉ vài ngày sau khi Trump ra lệnh giảm đáng kể quy mô các cuộc tập trận quân sự chung Mỹ-Nam Hàn.
Trump chỉ trích các cuộc tập trận là tốn kém và cho rằng chúng gửi một tín hiệu “không phù hợp và thù địch” tới Bình Nhưỡng.
Cuộc tập trận Ulchi Freedom Shield vẫn diễn ra, nhưng quyết định của Trump đã khiến Seoul bất ngờ và làm dấy lên những câu hỏi về cam kết quân sự lâu dài của Mỹ đối với Nam Hàn.
Trump lập luận rằng ông có mối quan hệ tốt với Kim Jong Un và muốn tạo điều kiện để nối lại ngoại giao.
Bình Nhưỡng chưa tỏ ra hào hứng
Trong khi Trump nói ông muốn gặp Kim, phản ứng từ Bình Nhưỡng lại không tích cực như vậy.
Kim Yo Jong, em gái và là một trong những cố vấn quyền lực nhất của Kim Jong Un, bác bỏ những tuyên bố về các cuộc liên lạc gần đây giữa Trump và Kim.
Bà cho biết không biết về những cuộc liên lạc như Trump đề cập và tiếp tục mô tả Mỹ là một đối thủ của Bắc Hàn.
Tuy nhiên, Kim Yo Jong vẫn thừa nhận rằng mối quan hệ cá nhân giữa Trump và Kim Jong Un khá tốt.
Điều này tạo ra một nghịch lý: Trump tin rằng quan hệ cá nhân có thể mở đường cho ngoại giao, nhưng Bình Nhưỡng hiện chưa cho thấy dấu hiệu sẵn sàng quay lại các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa theo điều kiện của Mỹ.
Bắc Hàn muốn được công nhận là quốc gia hạt nhân?
Một trong những trở ngại lớn nhất là Bắc Hàn ngày càng khẳng định rằng vũ khí hạt nhân là nền tảng cho an ninh quốc gia.
Bình Nhưỡng không còn thể hiện mong muốn từ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân theo cách từng được thảo luận trong các cuộc gặp Trump-Kim trước đây.
Trong khi đó, Mỹ từ lâu vẫn yêu cầu Bắc Hàn tiến tới phi hạt nhân hóa.
Điều này đặt ra câu hỏi lớn cho bất kỳ cuộc gặp Trump-Kim mới nào:
Trump sẽ yêu cầu Kim từ bỏ vũ khí hạt nhân, hay Washington sẽ chấp nhận thực tế rằng Bắc Hàn đã trở thành một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân?
Hiện chưa có câu trả lời rõ ràng.
Bắc Hàn ngày càng có quan hệ gần với Nga
Tình hình hiện nay cũng khác đáng kể so với năm 2018.
Bắc Hàn đã tăng cường quan hệ với Nga, trong đó có hợp tác quân sự và hỗ trợ Moscow trong cuộc chiến tại Ukraine.
Mối quan hệ này giúp Bình Nhưỡng có thêm nguồn hỗ trợ kinh tế, quân sự và công nghệ, đồng thời làm thay đổi cán cân chiến lược tại Đông Bắc Á.
Bắc Hàn cũng duy trì quan hệ chặt chẽ với Trung Quốc.
Điều đó khiến một cuộc đàm phán Trump-Kim lần thứ hai khó khăn hơn nhiều so với giai đoạn 2018-2019.
Nam Hàn lo ngại điều gì?
Việc Trump giảm các cuộc tập trận chung trong lúc nhấn mạnh quan hệ cá nhân với Kim khiến một số chính trị gia và chuyên gia Nam Hàn lo ngại.
Họ đặt câu hỏi liệu Washington có đang ưu tiên việc đạt được một thỏa thuận với Bình Nhưỡng hơn việc duy trì khả năng răn đe quân sự trên bán đảo Triều Tiên.
Tổng thống Nam Hàn Lee Jae Myung hoan nghênh việc giảm tập trận vì ông hy vọng nó có thể tạo thêm cơ hội đối thoại với Bắc Hàn.
Nhưng những người chỉ trích cho rằng giảm hoạt động quân sự có thể làm suy yếu khả năng sẵn sàng chiến đấu của liên minh Mỹ-Nam Hàn.
Một Trump khác với năm 2017
Điều đáng chú ý là cách Trump nói về Bắc Hàn hiện nay rất khác so với năm 2017.
Khi đó, Trump từng cảnh báo Bắc Hàn sẽ phải đối mặt với “lửa và cuồng nộ” nếu tiếp tục đe dọa Mỹ.
Ông và Kim Jong Un từng công khai đấu khẩu về sức mạnh hạt nhân.
Đến năm 2018, Trump chuyển sang ngoại giao trực tiếp và gặp Kim tại Singapore.
Hiện nay, Trump tiếp tục lựa chọn con đường ngoại giao, dù Bắc Hàn đã có kho vũ khí lớn hơn và khả năng tên lửa được cải thiện.
Điều đáng chú ý nhất từ phát biểu của Trump
Phát biểu về 57 vũ khí hạt nhân có thể mang nhiều ý nghĩa.
Một mặt, Trump muốn cho thấy ông hiểu rõ mức độ nguy hiểm của Bắc Hàn và tin rằng đối thoại trực tiếp là cách tốt nhất để kiểm soát mối đe dọa.
Mặt khác, việc công khai một con số tình báo cụ thể như vậy đặt ra câu hỏi về nguồn thông tin mà tổng thống đang sử dụng.
Cho đến nay, chưa có cơ quan chính phủ Mỹ công khai xác nhận rằng Bắc Hàn chính xác có 57 đầu đạn.
Vì vậy, con số này cần được xem là tuyên bố của Trump, chứ chưa nên coi là một số liệu tình báo chính thức đã được kiểm chứng công khai.
Cuộc gặp Trump-Kim có thể diễn ra?
Nếu Trump và Kim thực sự gặp nhau trong năm nay, đây sẽ là một trong những sự kiện ngoại giao đáng chú ý nhất tại châu Á.
Trump có thể muốn đạt được một thỏa thuận nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Bắc Hàn, giảm nguy cơ tên lửa nhắm vào Mỹ và mở lại các kênh liên lạc trực tiếp.
Nhưng Kim Jong Un hiện có vị thế mạnh hơn so với năm 2018.
Bắc Hàn có thêm vũ khí hạt nhân, thêm tên lửa, quan hệ gần hơn với Nga và Trung Quốc, đồng thời ngày càng công khai khẳng định vị thế của một quốc gia hạt nhân.
Vì vậy, nếu Trump muốn đạt được một thỏa thuận mới, ông sẽ phải đối mặt với một Kim Jong Un tự tin và có nhiều đòn bẩy hơn trước.
Kết luận
Tuyên bố của Trump rằng Bắc Hàn có 57 vũ khí hạt nhân “rất mạnh” đã lập tức thu hút sự chú ý trên toàn thế giới.
Con số này nằm trong phạm vi một số ước tính độc lập, nhưng chưa có xác nhận công khai từ chính phủ Mỹ về nguồn gốc hoặc độ chính xác của con số 57.
Điều đáng chú ý hơn là Trump đồng thời tuyên bố muốn gặp Kim Jong Un trong năm nay và đã thúc đẩy việc giảm các cuộc tập trận Mỹ-Nam Hàn.
Điều đó cho thấy Trump đang tìm cách quay trở lại chiến lược ngoại giao cá nhân với Kim, giống như nhiệm kỳ đầu tiên.
Nhưng lần này, bài toán khó hơn rất nhiều: Bắc Hàn đã mở rộng kho vũ khí hạt nhân, tăng cường năng lực tên lửa và xây dựng quan hệ quân sự chặt chẽ với Nga.
Câu hỏi lớn nhất hiện nay không còn chỉ là “Trump có gặp Kim hay không?”, mà là:
Nếu hai người thực sự ngồi xuống bàn đàm phán, Trump sẽ yêu cầu Kim từ bỏ bao nhiêu vũ khí hạt nhân — và Kim sẽ đòi Mỹ nhượng bộ điều gì để đổi lại?
Calitoday tổng hợp
