CALITODAY (14/7/2026): Tin từ Dubai, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho AP hay rằng, Quân đội Mỹ hôm thứ Ba 14/7 tuyên bố họ đã tái áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran nhằm đáp trả những cuộc tấn công của Iran vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đang dần đổ vỡ và lo ngại về nguy cơ chiến tranh toàn diện quay trở lại ngày càng gia tăng.
Mỹ lần đầu áp đặt lệnh phong tỏa vào giữa tháng 4, sau đó dỡ bỏ vào giữa tháng 6, chỉ một ngày sau khi ký kết thỏa thuận hòa bình tạm thời nhằm hướng tới chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến. Thỏa thuận này đặt ra thời hạn 60 ngày để đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, nhưng các cuộc thương lượng đã rơi vào bế tắc khi giao tranh tại eo biển Hormuz leo thang.
Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo khôi phục lệnh phong tỏa vào thứ Hai hôm qua 13/7, ông cũng tuyên bố sẽ áp dụng mức phí 20% đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, ông đã hủy bỏ kế hoạch thu phí này trước khi tái áp đặt phong tỏa, với lý do các đồng minh vùng Vịnh đề nghị một phương án khác.
Thỏa thuận hòa bình tạm thời vốn nhằm mở lại tuyến hàng hải có ý nghĩa sống còn đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, đồng thời tạo thời gian để các bên đạt được một hiệp định hòa bình lâu dài. Thay vào đó, giao tranh lại bùng phát, đe dọa nền kinh tế thế giới và buộc ngành hàng không thương mại phải đưa ra nhiều cảnh báo.
Một quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với hãng tin AP rằng quân đội Mỹ đã tiến hành một đợt không kích mới trước khi tái áp đặt phong tỏa. Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế, Kazem Gharibabadi, cho biết trong cuộc phỏng vấn phát trên Đài truyền hình quốc gia IRIB rằng Mỹ đang tìm cách ngăn cản Tehran thực thi điều mà ông gọi là “chủ quyền hiệu quả” đối với eo biển Hormuz.
Hiện có ít nhất 19 tàu chiến Mỹ hoạt động tại phía bắc Biển Ả Rập, bao gồm hai tàu sân bay và một tàu đổ bộ chở hơn 1.000 lính Thủy Quân Lục Chiến, nhằm thực thi lệnh phong tỏa. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng cho biết có hàng trăm máy bay quân sự đang hoạt động trên khắp Trung Đông.
Trước khi chiến tranh bùng nổ, khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng giao dịch trên toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2, Iran đã gần như khiến tuyến hàng hải này tê liệt bằng cách tấn công và đe dọa các tàu thuyền – một chiến thuật được xem là lợi thế chiến lược lớn nhất của Tehran. Điều này đã khiến giá dầu, phân bón và nhiều loại hàng hóa khác tăng mạnh.
Gần đây hơn, Iran tiếp tục tấn công các tàu đi theo tuyến đường do quân đội Mỹ bảo vệ, nằm ngoài sự kiểm soát của Tehran, dẫn đến các cuộc trả đũa qua lại. Mỹ đã đe dọa sẽ dùng vũ lực để mở lại eo biển, nhưng các chuyên gia cho rằng điều này sẽ đòi hỏi một lực lượng hải quân lớn hơn rất nhiều, thậm chí cần đến hàng chục nghìn binh sĩ trên bộ.
Trump nói sẽ thay kế hoạch thu phí bằng các khoản đầu tư từ vùng Vịnh
Ông Trump cho biết hôm thứ Ba 14/7 rằng ông đã nhận được cuộc gọi từ các quốc vương, tiểu vương và các nhà lãnh đạo khác tại vùng Vịnh, đề xuất một phương án thay thế việc thu phí tàu bè.
“Họ nói rằng họ muốn làm theo một cách khác. Họ muốn đầu tư vào nước Mỹ với hàng tỷ và hàng tỷ USD.”
Ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục rằng ông thích phương án này hơn vì:
“Tôi không nghĩ bất kỳ ai nên có quyền thu phí đối với eo biển.”
Hiện chưa rõ liệu các thỏa thuận đầu tư này có phải là các cam kết mới ngoài những khoản đầu tư mà ông Trump từng công bố sau chuyến thăm Trung Đông năm ngoái hay không.
Các cuộc không kích và phản công tiếp tục lan rộng khắp Trung Đông
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết họ đã tấn công nhiều địa điểm tại Iran, nhắm vào:
- Hệ thống phòng thủ ven biển.
- Các bệ phóng tên lửa.
- Căn cứ máy bay không người lái.
- Năng lực tác chiến trên biển.
Iran xác nhận các cuộc không kích nhưng chưa công bố số thương vong hay mức độ thiệt hại.
Quân đội Mỹ tuyên bố:
“Các cuộc tấn công này sẽ tiếp tục khiến lực lượng Iran phải trả giá đắt và làm suy giảm khả năng tấn công dân thường vô tội cũng như tàu thương mại tại eo biển Hormuz.”
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin có nhiều vụ nổ xảy ra trên đảo Qeshm, tại thành phố Ahvaz ở tây nam và thành phố cảng Bandar Abbas ở miền nam.
Iran sau đó đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào:
- Bahrain
- Kuwait
- Jordan
- Ba tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cho biết các vụ tấn công đã khiến 2 thủy thủ thiệt mạng và 14 người bị thương trên hai tàu chở dầu Mombasa và Al Bahiyah, có liên hệ với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). UAE tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết hai tàu này đã “phớt lờ nhiều cảnh báo liên tiếp.”
Qatar cũng lên án các cuộc tấn công nhằm vào Jordan, Bahrain và Kuwait, gọi đây là “sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền” của ba quốc gia và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.
Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, Bộ Ngoại giao Qatar tiếp tục kêu gọi:
- Đối thoại.
- Ngoại giao.
- Giảm leo thang căng thẳng.
Thỏa thuận hòa bình tạm thời đứng trước nguy cơ sụp đổ
Các cuộc giao tranh trong những ngày gần đây đã làm dấy lên nghi ngờ về khả năng duy trì thỏa thuận hòa bình tạm thời, vốn đã đi được gần một nửa chặng đường của thời hạn 60 ngày dành cho đàm phán.
Ông Kazem Gharibabadi cho rằng Mỹ đang tìm cách ngăn Iran thực thi cái mà ông gọi là “chủ quyền hiệu quả” đối với eo biển Hormuz.
Ông phát biểu: “Việc tàu thuyền đi qua không phải điều Mỹ quan tâm. Mỹ không phụ thuộc vào eo biển Hormuz và chính ông Trump cũng đã nhiều lần nói điều đó.”
Theo thỏa thuận tạm thời, Iran đồng ý miễn phí việc đi qua eo biển trong 60 ngày, nhưng văn bản không quy định điều gì sẽ xảy ra sau thời hạn này. Iran cho rằng họ có quyền quản lý giao thông hàng hải và có thể thu phí, trong khi Mỹ phản đối quan điểm đó.
Giá dầu Brent – chuẩn quốc tế – có thời điểm vượt 87 USD/thùng vào sáng thứ Ba, dù vẫn thấp hơn nhiều so với mức gần 120 USD/thùng ở đỉnh điểm cuộc chiến. Sau khi ông Trump tuyên bố từ bỏ kế hoạch thu phí và chuyển sang phương án đầu tư từ các nước vùng Vịnh, giá dầu giảm xuống khoảng 78 USD/thùng.
Các bên trung gian đang nỗ lực ngăn chặn nguy cơ chiến tranh toàn diện bùng phát trở lại
Theo hai quan chức khu vực, các bên trung gian trong khu vực vẫn đang cố gắng đưa Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán.
Hai quan chức này, phát biểu với điều kiện giấu tên do tính nhạy cảm của tiến trình ngoại giao, cho biết nỗ lực hòa giải do Pakistan dẫn đầu đang được tiến hành liên tục nhằm khôi phục lệnh ngừng bắn.
Trong khi đó, các phái đoàn của Lebanon và Israel đã gặp nhau tại Rome vào thứ Ba 14/7 hôm nay và sẽ tiếp tục các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian vào thứ Tư ngày mai. Ngay sau khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến vào ngày 28 tháng 2, lực lượng Hezbollah của Lebanon đã tham gia cuộc xung đột để ủng hộ đồng minh Iran và bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel. Đáp lại, Israel đã mở chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon.
Tháng trước, Lebanon và Israel đã công bố một “thỏa thuận khung”, trong đó quy định việc Israel rút quân khỏi miền nam Lebanon để đổi lấy việc Hezbollah giải giáp. Tuy nhiên, quá trình thực hiện thỏa thuận hiện đang bị đình trệ.
Trước khi giao tranh quanh eo biển leo thang, cuộc chiến của Israel chống Hezbollah tại Lebanon nhiều lần đe dọa làm đổ vỡ thỏa thuận tạm thời này. Hiện nay, một lệnh ngừng bắn đang có hiệu lực tại Lebanon, nhưng vẫn chưa rõ liệu lệnh ngừng bắn đó có được duy trì hay không nếu Mỹ và Iran quay trở lại một cuộc chiến tranh quy mô lớn.
Những điểm đáng chú ý về cuộc xung đột Mỹ – Iran hôm nay 14/7:
- Chiều thứ Ba, Mỹ đã khôi phục lệnh phong tỏa các cảng của Iran và tiến hành thêm một số cuộc không kích nhằm vào Iran, đánh dấu đêm thứ tư liên tiếp diễn ra các cuộc tấn công.
- Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã hủy kế hoạch áp mức phí 20% đối với hàng hóa đi qua Eo biển Hormuz, thay vào đó sẽ theo đuổi các thỏa thuận thương mại và đầu tư với các quốc gia vùng Vịnh sau khi ngành vận tải biển phản đối mức phí này. Trong khi đó, Iran vẫn để ngỏ khả năng thu phí riêng đối với các tàu đi qua Eo biển Hormuz và đã đe dọa các tàu di chuyển qua vùng biển này nếu không có sự cho phép của Tehran.
- Giá dầu thô đã tăng mạnh trong hai ngày qua khi giao tranh giữa Mỹ và Iran leo thang trở lại, bao gồm cả các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các tàu chở hàng.
Kuwait cho biết đã đánh chặn hàng chục máy bay không người lái và tên lửa của Iran
Quân đội Kuwait cho biết vào tối thứ Ba họ đã phát hiện Iran tấn công gồm:
- 33 máy bay không người lái (UAV),
- 5 tên lửa hành trình,
- 1 tên lửa đạn đạo,
tất cả đều đã bị Kuwait đánh chặn thành công.
Trong một bài đăng trên nền tảng X, quân đội Kuwait tuyên bố:
“Hành động gây hấn của Iran đã nhằm vào nhiều cơ sở trọng yếu và dân sự. Mảnh vỡ từ các cuộc đánh chặn đã rơi xuống nhiều khu vực trên cả nước, gây thiệt hại về tài sản.”
Quân đội cũng cho biết một tàu hải quân Kuwait đã bị tấn công, khiến 4 quân nhân bị thương.
Kuwait, một đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đã nhiều lần hứng chịu các cuộc tấn công của Iran kể từ khi chiến sự Mỹ – Iran bùng phát đầu năm nay, đặc biệt sau các đợt không kích của Mỹ nhằm vào Iran.
Mỹ tái khởi động phong tỏa các cảng của Iran
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết, theo lệnh của Tổng thống Trump, lệnh phong tỏa quân sự đối với các cảng của Iran đã được khôi phục lúc 16:00 theo giờ miền Đông nước Mỹ (ET) hôm nay 14/7.
CENTCOM viết trên mạng xã hội X:
“Hiện có hơn 20 tàu chiến Hải quân Mỹ cùng hàng trăm máy bay quân sự đang hoạt động trên khắp Trung Đông. Các lực lượng Mỹ luôn trong trạng thái cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu và có khả năng tấn công mạnh.”
Việc tái áp đặt lệnh phong tỏa – vốn từng được thực hiện từ giữa tháng 4 và kéo dài khoảng hai tháng – là dấu hiệu mới nhất cho thấy những nỗ lực ngoại giao mong manh giữa Mỹ và Iran đang đổ vỡ.
Tháng trước, hai nước đã ký một bản ghi nhớ gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, trong đó:
- Mỹ phải chấm dứt phong tỏa hải quân đối với Iran.
- Iran phải bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại qua lại.
Tuy nhiên, trong tuần qua, Iran đã tấn công nhiều tàu thuyền, và Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn “đã chấm dứt”, đồng thời nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Trong lần áp đặt trước, lệnh phong tỏa được thiết kế nhằm làm suy yếu nền kinh tế Iran bằng cách cắt đứt khả năng xuất khẩu hàng hóa, đồng thời là một phần trong cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Iran nhằm kiểm soát hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz.
Theo CENTCOM, trong thời gian phong tỏa trước đó:
- Hơn 140 tàu thương mại đã bị buộc phải quay đầu.
- Một số tàu không tuân thủ đã bị tấn công.
- Hàng chục tàu chở hàng viện trợ nhân đạo vẫn được phép tiếp tục hành trình.
Mỹ tiến hành thêm các cuộc không kích nhằm vào Iran
Một quan chức Mỹ xác nhận với CBS News rằng quân đội Mỹ đã thực hiện một số cuộc không kích bổ sung nhằm vào các mục tiêu quân sự tại Iran trong ngày thứ Ba `4/7 nhằm loại bỏ các mối đe dọa mới xuất hiện.
Theo quan chức này, số lượng mục tiêu bị tấn công hiện vẫn còn hạn chế.
CENTCOM cho biết trên mạng xã hội rằng các cuộc không kích nhằm:
“Tiếp tục làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào hoạt động vận tải thương mại tại Eo biển Hormuz.”
Đây là đêm thứ tư liên tiếp Mỹ tiến hành không kích Iran. Riêng các cuộc tấn công vào đêm thứ Hai đã nhắm vào hàng chục mục tiêu.
Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa: Các nước châu Âu nên tăng cường hỗ trợ để mở lại Eo biển Hormuz
Cuộc giao tranh bùng phát trở lại tại Eo biển Hormuz và việc tuyến đường này tiếp tục bị đóng cửa là thêm một lý do để các nước châu Âu hỗ trợ Mỹ trong nỗ lực mở lại eo biển, Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa John Hoeven (bang North Dakota) cho biết hôm thứ Ba.
Tổng thống Trump nhiều lần kêu gọi các quốc gia châu Âu tham gia các hoạt động bảo đảm an ninh tại eo biển này, đồng thời chỉ trích các nước thành viên NATO vì không hưởng ứng lời kêu gọi của ông.
Ông Hoeven nói với các phóng viên tại Đồi Capitol:
“Chắc chắn các nước châu Âu là những bên hưởng lợi khi eo biển được mở, vì họ nhập phần lớn dầu mỏ qua tuyến đường này. Các nước Trung Đông cũng vậy, bởi đây là con đường giúp họ có nguồn thu từ việc xuất khẩu dầu. Giờ đây họ có hai lựa chọn: hoặc cùng chúng tôi hành động để giải quyết vấn đề nhanh hơn, hoặc chỉ ngồi nhìn chúng tôi làm. Nhưng nếu vậy, họ cũng sẽ phải chia sẻ một phần chi phí.”
Trong khi đó, các Dân biểu Đảng Dân chủ tiếp tục chỉ trích chính quyền Trump về việc Eo biển Hormuz lại bị đóng cửa và các hoạt động quân sự tái diễn.
Thượng Nghị sĩ Richard Blumenthal (bang Connecticut) phát biểu:
“Các thỏa thuận ngừng bắn liên tục sụp đổ vì chính quyền này không có một chiến lược rõ ràng hay định hướng cụ thể. Bản ghi nhớ (MOU) có quá nhiều lỗ hổng đến mức tạo điều kiện để Iran kiểm soát Eo biển Hormuz. Không ai nên ngạc nhiên khi xung đột vẫn tiếp diễn, bởi tài liệu đó đã khiến Iran tin rằng họ sẽ tiếp tục kiểm soát eo biển. Đàm phán kém, soạn thảo kém, tư duy kém cùng với sự hỗn loạn và thiếu định hướng của chính quyền là nguyên nhân khiến cuộc xung đột kéo dài.” Không có viên chức nào của chính quyền đi đàm phán mà chỉ có con rễ của Trump là Jared Kushner và bạn làm ăn của Trump là Steve Witkoff.
Ấn Độ triệu tập nhà ngoại giao Iran để phản đối sau vụ hai tàu bị tấn công
Chính phủ Ấn Độ hôm thứ Ba 14/7 đã triệu tập nhà ngoại giao cấp cao của Iran tại New Delhi để phản đối các vụ tấn công nhằm vào hai tàu thương mại ở Eo biển Hormuz, khiến một thuyền viên người Ấn Độ thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết đã triệu tập Phó Trưởng phái bộ Đại sứ quán Iran nhằm gửi lời phản đối mạnh mẽ đối với các vụ tấn công xảy ra vào sáng thứ Ba 14/7.
Hai con tàu có tổng cộng 46 thuyền viên, trong đó 30 người là công dân Ấn Độ. Một người đã “đáng tiếc thiệt mạng”, theo thông cáo của bộ Ngoại giao Ấn Độ.
Thông cáo nêu rõ:
“Ấn Độ vô cùng quan ngại trước các vụ tấn công nhằm vào hai tàu MT Al Bahiyah và MT Mombasa khi đang di chuyển qua Eo biển Hormuz hôm nay.”
Đại sứ quán Iran từ chối bình luận khi được hãng tin AFP liên hệ.
Liên Hợp Quốc: Việc đóng cửa Eo biển Hormuz có thể gây tác động nghiêm trọng đến quyền con người
Liên Hợp Quốc hôm thứ Ba lên án việc các cuộc giao tranh tại Trung Đông bùng phát trở lại, đồng thời cảnh báo rằng việc đóng cửa Eo biển Hormuz một lần nữa sẽ gây ra những tác động nghiêm trọng đến quyền con người, không chỉ trong khu vực mà còn trên phạm vi toàn cầu.
Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc Volker Türk gọi việc giao tranh tái diễn là:
“Một bước thụt lùi nghiêm trọng đối với người dân trong khu vực và trên toàn thế giới.”
Ông cảnh báo rằng quyết định của Iran về việc đóng cửa Eo biển Hormuz sẽ ảnh hưởng đến quyền con người vượt xa phạm vi Trung Đông. Trước khi chiến sự bùng phát vào tháng Hai, khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu được vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Ông Türk nhấn mạnh:
“Đây là tuyến huyết mạch thiết yếu mà hàng triệu người đang phụ thuộc.”
Ông cũng cảnh báo:
“Sự gián đoạn trong việc vận chuyển lương thực, thuốc men và các mặt hàng thiết yếu khác sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng về kinh tế – xã hội và nhân đạo.”
Cuối cùng, ông kêu gọi Washington và Tehran chấm dứt các cuộc tấn công ngay lập tức và quay trở lại thực hiện thỏa thuận ngừng bắn.
Truyền hình nhà nước Iran đưa tin Đảo Qeshm ở Vịnh Ba Tư bị không kích
Đài truyền hình nhà nước Iran cho biết các đầu đạn đã tấn công đảo Qeshm của Iran ở Vịnh Ba Tư, gần eo biển Hormuz, vào ngày thứ Ba 14/7. Trích dẫn các quan chức địa phương, đài này cáo buộc Mỹ là bên thực hiện vụ tấn công.
Văn phòng Thống đốc tỉnh Hormozgan cho biết trên kênh IRIB:
“Vào lúc 19:00, một địa điểm trên đảo Qeshm đã bị các đầu đạn của kẻ thù Mỹ tấn công.”
Trước đó, hãng thông tấn Fars đưa tin đã nghe thấy nhiều tiếng nổ trên đảo.
“Khoảng 18:45, nhiều tiếng nổ đã được ghi nhận trên đảo Qeshm. Trong những ngày gần đây, khu vực Masan trên đảo Qeshm đã nhiều lần bị kẻ thù Mỹ tấn công.”
Diễn biến này xảy ra sau khi Mỹ tiến hành một đợt không kích mới nhằm vào Iran. Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với Iran, khiến Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào những mục tiêu tại nhiều quốc gia trong khu vực.
Nghe thấy nhiều vụ nổ ở Kuwait, quân đội cho biết đang đánh chặn “mục tiêu trên không”
Một phóng viên AFP cho biết đã nghe thấy nhiều tiếng nổ tại thủ đô Kuwait City vào thứ Ba 14/7, trong khi quân đội Kuwait thông báo lần thứ hai trong vòng chưa đầy 30 phút rằng họ đang đánh chặn các mục tiêu “thù địch”.
Bộ Tổng tham mưu Quân đội Kuwait tuyên bố:
“Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng Vũ trang Kuwait thông báo rằng các tiếng nổ là kết quả của việc hệ thống phòng không đánh chặn các cuộc tấn công từ trên không.”
Quân đội không cung cấp thêm chi tiết.
Trang theo dõi hàng không Flightradar24 cho biết các chuyến bay đến Kuwait đang phải bay chờ, trong bối cảnh có thông tin Iran tiếp tục phóng tên lửa.
Ông Trump nói đã hủy kế hoạch áp phí 20% sau khi nhiều quốc gia gọi điện phản đối
Tổng thống Donald Trump cho biết hôm thứ Ba rằng ông đã thay đổi quyết định về việc áp mức phí 20% đối với hàng hóa đi qua eo biển Hormuz sau khi nhận được nhiều cuộc gọi từ các quốc gia khác. Trước đó, các đồng minh châu Âu và nhiều nước đã chỉ trích mạnh mẽ đề xuất này.
Ông Trump phát biểu với các phóng viên:
“Tôi nhận được cuộc gọi từ nhiều người, từ nhiều quốc gia khác nhau. Các vị vua và các tiểu vương… Họ nói: ‘Chúng tôi muốn làm theo một cách khác. Chúng tôi muốn đầu tư vào Hoa Kỳ với hàng tỷ, hàng tỷ đô la.'”
Ông nói thêm: “Tôi thích điều đó, bởi vì tôi không nghĩ bất kỳ ai cũng nên có quyền thu phí khi đi qua eo biển này.”
Tuy nhiên, ông Trump cũng nhấn mạnh rằng Mỹ nên nhận được một số lợi ích từ việc đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz, vốn vẫn mở cửa trước khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến với Iran.
55 ngư dân Iran được thả khỏi sự giam giữ của UAE, theo Reuters
55 ngư dân Iran đã được thả khỏi nơi giam giữ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), theo hãng tin Reuters.
Dẫn nguồn tin từ kênh Telegram của Đại sứ quán Iran tại UAE, Reuters cho biết những ngư dân này đã bị lực lượng bảo vệ bờ biển UAE bắt giữ trong vài tháng qua do “những điều kiện đặc biệt” trong khu vực, có lẽ ám chỉ đến cuộc chiến tại Iran.
Đại sứ quán cho biết thêm rằng thủ tục đưa các ngư dân này về nước đã bắt đầu.
Trong khi đó, Tổng thống Trump hôm thứ Ba 14/7 tiếp tục giữ nguyên quan điểm về việc tái áp đặt lệnh phong tỏa Iran, biện pháp mà ông công bố một ngày trước đó.
Ông viết trên mạng xã hội Truth Social: “Eo biển Hormuz đang mở cửa cho TẤT CẢ tàu thuyền qua lại, ngoại trừ Iran — và đó là vì giới lãnh đạo dối trá, bạo lực, ác ý của họ, đang đưa đất nước này đi trên con đường HỦY DIỆT HOÀN TOÀN.”
Ông nói thêm: “Vì vậy, chúng tôi sẽ thực hiện một lệnh PHONG TỎA TOÀN DIỆN, nhưng chỉ áp dụng đối với các tàu đi đến hoặc rời các cảng của Iran, hoặc chở bất kỳ loại hàng hóa nào liên quan đến Iran.”
Ông đưa ra những bình luận này khi thông báo hủy bỏ mức phí 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz, nói rằng ông quyết định thay thế khoản phí này bằng các khoản đầu tư và thương mại do các quốc gia vùng Vịnh thực hiện.
Tổng thống cho biết ông đưa ra quyết định đó “dựa trên những cuộc trao đổi có hiệu quả cao với các lãnh đạo Trung Đông.”
Hải quân Mỹ tái áp đặt phong tỏa Eo biển Hormuz
Tổng thống Trump đã tiếp Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi tại Tòa Bạch Ốc trong bối cảnh xung đột với Iran đã quay trở lại với các cuộc tấn công gần như hằng ngày từ cả hai phía, cùng với tranh chấp liên quan đến Eo biển Hormuz.
Đúng như lời ông Trump đã cam kết, Hải quân Mỹ đã nối lại việc phong tỏa Eo biển Hormuz vào chiều thứ Ba 14/7. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (Central Command) cho biết lệnh phong tỏa được áp dụng “đối với các tàu thuyền đi đến và rời khỏi các cảng cũng như khu vực ven biển của Iran”, với sự tham gia của hơn 20 tàu hải quân và “hàng trăm máy bay quân sự.”
Trước đó, Tổng thống cho biết ông sẽ hủy khoản phí 20% để thay bằng hình thức đầu tư từ các quốc gia trong khu vực. Ông Trump nói:
“Tôi đã được người dân từ nhiều quốc gia khác nhau gọi điện và họ nói rằng: ‘Chúng tôi muốn làm theo một cách khác và đầu tư vào nước Mỹ.’”
Quân đội Mỹ tấn công Iran ngày thứ tư liên tiếp, nhắm vào “các mối đe dọa mới nổi”
Quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran trong ngày thứ tư liên tiếp vào thứ Ba 14/7, nhắm mục tiêu vào “các mối đe dọa mới nổi” từ Tehran, theo lời một quan chức Mỹ giấu tên trao đổi với The Hill.
Quan chức này cho biết lực lượng Mỹ đã thực hiện “một vài” cuộc tấn công bổ sung nhằm vào các mục tiêu quân sự ở Iran. Đây là hành động quân sự diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump tuyên bố sẽ hủy đề xuất hôm thứ Hai về việc áp dụng mức phí 20% đối với hàng hóa quá cảnh qua eo biển Hormuz, thay vào đó sẽ thảo luận về các thỏa thuận thương mại và đầu tư với các quốc gia vùng Vịnh.
Đợt không kích mới nhất cũng diễn ra ngay trước thời điểm Hải quân Mỹ dự kiến tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải tại eo biển Hormuz — tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (U.S. Central Command), lệnh phong tỏa, vốn được dỡ bỏ vào tháng trước, sẽ có hiệu lực trở lại vào lúc 4 giờ chiều ngày thứ Ba 14/7 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EDT).
“Do đó, chúng ta sẽ có một lệnh phong tỏa TOÀN DIỆN, nhưng chỉ áp dụng đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran, hoặc chở bất kỳ thứ gì liên quan đến hàng hóa của Iran,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social vào sáng thứ Ba.
Vào thứ Hai 13/7, Mỹ đã tấn công hàng chục mục tiêu quân sự của Iran, bao gồm các khu vực Bushehr, Chah Bahar, Jask, Konarak, Abu Musa và Bandar Abbas.
Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết hôm thứ Hai rằng lực lượng Iran đã sử dụng tên lửa hành trình để tấn công hai tàu chở dầu của UAE tại eo biển Hormuz.
Tuần trước, quân đội Mỹ đã tiến hành bốn đợt tấn công nhằm vào Iran, đánh trúng hơn 300 mục tiêu ở khu vực phía nam của nước này.
Thượng Nghị sĩ Đảng Dân chủ chặn dự luật ủy quyền quốc phòng trị giá 1,15 nghìn tỷ USD
Các Thượng Nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Thượng viện hôm thứ Ba đã bác bỏ đề nghị đưa dự luật ủy quyền quốc phòng thường niên trị giá 1,15 nghìn tỷ USD ra xem xét. Đây là dự luật vốn thường nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cả hai đảng, nhưng năm nay đã bị mắc kẹt trong cuộc tranh cãi mang tính đảng phái về mức chi tiêu quốc phòng.
Đề nghị thúc đẩy dự luật đã thất bại với kết quả bỏ phiếu 50-46. Để được thông qua, đề nghị này cần ít nhất 60 phiếu ủng hộ.
Các Thượng Nghị sĩ bỏ phiếu hoàn toàn theo đường lối đảng phái, ngoại trừ Lãnh đạo Đa số Thượng viện John Thune (Cộng hòa – bang South Dakota), người đã đổi phiếu từ “có” sang “không” để có thể đưa đề nghị này trở lại bỏ phiếu vào một thời điểm khác.
Bốn Thượng Nghị sĩ vắng mặt trong cuộc bỏ phiếu gồm: John Fetterman (Dân chủ – Pennsylvania), Jim Justice (Cộng hòa – West Virginia), Mitch McConnell (Cộng hòa – Kentucky) và Alex Padilla (Dân chủ – California).
Dự luật đã được Ủy ban Quân vụ Thượng viện thông qua ngày 11/6 với tỷ lệ lưỡng đảng 18-9. Tuy nhiên, kể từ đó, ranh giới giữa hai đảng ngày càng căng thẳng khi các nhà đàm phán của Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ không đạt được thỏa thuận về tổng mức chi tiêu cho quốc phòng và các lĩnh vực ngoài quốc phòng.
Đảng Dân chủ cũng viện dẫn việc xung đột quân sự với Iran tái diễn và việc Tổng thống Trump không yêu cầu Quốc hội cho phép tiến hành chiến tranh — cuộc xung đột bắt đầu vào ngày 28/2 — là lý do quan trọng khiến họ phản đối Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia (NDAA).
“Giờ đây Tòa Bạch Ốc đã chính thức thông báo với Quốc hội rằng các cuộc giao tranh đã tiếp diễn, các cuộc không kích của Mỹ lại đang được tiến hành và lực lượng của chúng ta vẫn đang trong tình trạng sẵn sàng cho những hành động tiếp theo. Thế nhưng Đảng Cộng hòa muốn Thượng viện xem xét NDAA, dự luật quốc phòng, như thể không có chuyện gì đang xảy ra,” Lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer (New York) phát biểu trước cuộc bỏ phiếu.
Dự luật sẽ cung cấp:
- 1,1 nghìn tỷ USD cho Bộ Quốc phòng;
- 41 tỷ USD cho Bộ Năng lượng để quản lý kho vũ khí hạt nhân của quốc gia;
- 11 tỷ USD cho các hoạt động khác liên quan đến quốc phòng.
Dự luật cũng bao gồm mức tăng lương 3,6% cho quân nhân và các khoản đầu tư vào giáo dục, nhà ở, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ trông trẻ cho các gia đình quân nhân.
Tuy nhiên, việc thiếu một thỏa thuận lưỡng đảng về việc tăng đồng thời mức chi tiêu quốc phòng và phi quốc phòng đã khiến Thượng viện rơi vào bế tắc. Tình trạng này đã ảnh hưởng đến các dự luật phân bổ ngân sách thường niên và giờ đây cả dự luật ủy quyền quốc phòng cũng bị đình trệ.
Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Roger Wicker (Cộng hòa – Mississippi) gọi việc Đảng Dân chủ bỏ phiếu ngăn dự luật quốc phòng được đưa ra thảo luận là “chưa từng có tiền lệ”.
“Chưa từng có tiền lệ khi không thông qua đề nghị tiến hành xem xét NDAA, và điều đó phản ánh quyết định cũng như quan điểm của Thượng Nghị sĩ Schumer là không hợp tác chút nào, bởi phần lớn quá trình này trước đây đã được thực hiện trên cơ sở lưỡng đảng,” ông nói. “Đây thực sự là một mức thấp mới.”
Hôm thứ Hai 13/7, Schumer đã chỉ trích Đảng Cộng hòa trong một bức thư gửi các đồng nghiệp vì thúc đẩy những dự luật “thiên lệch”, làm tăng đáng kể chi tiêu quốc phòng nhưng bỏ lại phía sau các chương trình phi quốc phòng.
Ông viết: “Không có gì bình thường trong việc đưa ra một đề xuất thiên lệch, loại bỏ tiếng nói lưỡng đảng và ép thông qua những dự luật một chiều làm thiệt thòi các gia đình, kéo dài chiến tranh và che giấu tham nhũng.”
Thượng Nghị sĩ Chris Murphy (Dân chủ – Connecticut) hôm thứ Ba 14/7 chỉ trích dự luật quốc phòng, cho rằng đây là dự luật nhằm hỗ trợ cuộc xung đột quân sự với Iran, cuộc chiến mà theo ông phần lớn người Mỹ phản đối.
“Đây là một dự luật cho phép tài trợ chiến tranh. Đây là sự cho phép đối với cuộc chiến Iran, một cuộc chiến mà không ai trong đất nước này mong muốn,” ông nói.
Một số thành viên Đảng Dân chủ vẫn do dự về việc có nên bỏ phiếu mở đầu cuộc tranh luận về dự luật hay không, trong đó có Thượng Nghị sĩ Jack Reed (Dân chủ – Rhode Island), thành viên cấp cao của Ủy ban Quân vụ Thượng viện.
“Tôi đang cân nhắc,” Reed nói trước cuộc bỏ phiếu.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
