Calitoday News – Tổng thống Donald Trump ngày 7/10 bác bỏ những câu hỏi về thời điểm chính quyền của ông tung ra hàng loạt khoản thanh toán trực tiếp cho người Mỹ chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, trong lúc đảng Cộng hòa đang phải đối mặt với những cuộc đua khó khăn tại Quốc hội.
Khi được phóng viên hỏi tại Tòa Bạch Ốc liệu việc phát tiền vào thời điểm sát bầu cử có phải nhằm giúp đảng Cộng hòa hay không, ông Trump không trực tiếp trả lời mối lo ngại đó. Thay vào đó, ông nhấn mạnh chính quyền đang thu được số tiền lớn từ thuế quan và người dân Mỹ xứng đáng được hưởng một phần nguồn thu này.
Cuộc tranh luận diễn ra sau khi ông Trump liên tục đề cập đến các khoản “dividend” — tức tiền chia lại cho người dân — trong chiến dịch vận động cho đảng Cộng hòa.
Lại nhắc đến tiền thu được từ thuế quan
Một trong những ý tưởng ông Trump đã nhiều lần đưa ra là sử dụng nguồn thu từ thuế quan để gửi tiền trực tiếp cho người Mỹ.
Ông từng đề xuất khoản “tariff dividend” khoảng $2,000 cho phần lớn người Mỹ, ngoại trừ những người có thu nhập cao. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có chương trình $2,000 nào được Quốc hội thông qua và người dân chưa nhận được khoản tiền này.
Quan trọng hơn, tiền thuế quan về mặt pháp lý là nguồn thu của chính phủ liên bang, và một chương trình chi tiêu quy mô lớn thông thường cần Quốc hội cấp ngân sách. Vì vậy, việc chính quyền thu được tiền từ thuế quan không tự động có nghĩa tổng thống có thể trực tiếp chia số tiền đó cho người dân.
Cam kết $5,000 nếu Cộng hòa giữ cả Hạ viện và Thượng viện
Đề xuất gây tranh luận nhiều hơn là lời hứa của ông Trump tại đại hội giữa nhiệm kỳ của Cộng hòa ở Dallas hồi tháng 9.
Ông Trump tuyên bố rằng nếu đảng Cộng hòa giữ được cả Hạ viện lẫn Thượng viện trong cuộc bầu cử ngày 3/11, mỗi công dân Mỹ trưởng thành sẽ nhận một khoản “Trump Dividend” trị giá $5,000.
Nếu áp dụng cho toàn bộ người Mỹ trưởng thành, chương trình có thể tiêu tốn khoảng $1.2 nghìn tỷ. AP và Reuters lưu ý rằng chưa có kế hoạch lập pháp hoặc nguồn tài chính được phê chuẩn để thực hiện lời hứa này. Một số nghị sĩ Cộng hòa cũng bày tỏ dè dặt vì lo khoản chi khổng lồ có thể làm tăng thâm hụt và tạo thêm áp lực lạm phát.
Vì khoản $5,000 được ông Trump gắn trực tiếp với điều kiện Cộng hòa thắng cả hai viện Quốc hội, một số chuyên gia pháp lý đã đặt câu hỏi về tính hợp pháp của lời hứa. Tuy nhiên, hiện chưa có phán quyết của tòa án xác định lời hứa này vi phạm luật liên bang.
Trong khi đó, một số khoản tiền đã thực sự được phát
Tranh luận trở nên đáng chú ý hơn vì chính quyền Trump hiện không chỉ nói về những khoản tiền trong tương lai. Một số khoản thanh toán đã hoặc đang được triển khai.
Chính quyền đang gửi khoản thanh toán một lần $90 cho khoảng 20.8 triệu người tham gia Medicare Part B đủ điều kiện, với tổng chi phí khoảng $2 tỷ lấy từ Medicare Improvement Fund. Tuy nhiên, chưa tới một phần ba tổng số người hưởng Medicare đủ điều kiện nhận khoản tiền này.
Chính quyền cũng triển khai khoản $500 cho khoảng 950,000 người mua bảo hiểm thông qua HealthCare.gov, mô tả đây là tiền hoàn lại các khoản phí quá mức liên quan đến Obamacare.
Reuters phân tích rằng khoảng 71% tổng số tiền của chương trình $500 đang đến những tiểu bang có các cuộc đua Thượng viện hoặc thống đốc cạnh tranh. Điều này khiến các nghị sĩ Dân chủ và một số chuyên gia đặt câu hỏi về thời điểm triển khai chương trình. Chính quyền Trump nói các khoản tiền là nhằm hoàn trả tiền cho người dân và giảm gánh nặng chi phí, không phải để mua sự ủng hộ chính trị.
Tổng cộng hàng tỷ đô la trước ngày bầu cử
Theo Reuters, các lợi ích tài chính mà chính quyền Trump công bố gần đây dành cho những nhóm cử tri khác nhau có tổng giá trị ít nhất khoảng $2.35 tỷ, chưa tính lời hứa $5,000 vì chương trình này chưa được thực hiện.
Các khoản tiền xuất hiện khi chi phí sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe đang là những vấn đề nổi bật đối với cử tri. Khoản Medicare $90, chẳng hạn, được chính quyền giới thiệu như biện pháp giúp người cao tuổi trang trải phí Medicare Part B.
Phía Dân chủ mô tả thời điểm phát tiền là mang động cơ chính trị. Chính quyền Trump bác bỏ cách giải thích đó và lập luận rằng người dân đang được hưởng lợi từ các chính sách kinh tế của chính quyền.
Ba khoản tiền cần phân biệt
Điểm dễ gây nhầm lẫn là hiện có ba chương trình hoặc đề xuất hoàn toàn khác nhau:
- $90 Medicare: đang được triển khai cho khoảng 20.8 triệu người đủ điều kiện; đây là khoản trả một lần.
- $500 Obamacare: đang được gửi cho khoảng 950,000 người đủ điều kiện sử dụng HealthCare.gov.
- $5,000 “Trump Dividend”: hiện chỉ là lời hứa, được ông Trump gắn với điều kiện Cộng hòa giữ cả Hạ viện và Thượng viện; chưa có ngân sách hay luật được Quốc hội thông qua để thực hiện.
Ngoài ra còn có đề xuất $2,000 “tariff dividend”, nhưng khoản này cũng chưa được triển khai.
Calitoday tổng hợp
