CALITODAY (06/5/2026): Tổng thống Donald Trump đã vội vàng tạm dừng Project Freedom (Dự án Tự Do) đưa các tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Rubio và Hegseth ca ngợi thành công quân sự.
Tổng thống Trump đã thông báo tạm dừng chiến dịch của Mỹ mang tên “Project Freedom” (Dự án Tự Do) vào tối thứ Ba hôm qua 05/5, sau khi công bố có hiệu lực từ ngày Thứ Hai 04/5 theo yêu cầu từ Pakistan và một số quốc gia khác. Tuy nhiên, ông Trump nói rằng lệnh phong tỏa của Hải quân Mỹ đối với các tàu thuyền tại eo biển Hormuz vẫn sẽ tiếp tục.
“Dựa trên yêu cầu của Pakistan và các quốc gia khác, cùng với những thành công quân sự to lớn mà chúng ta đã đạt được trong chiến dịch chống lại Iran, và thêm vào đó là tiến triển lớn hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng với các đại diện của Iran, chúng tôi đã thống nhất rằng, trong khi lệnh phong tỏa vẫn có hiệu lực đầy đủ, Project Freedom (việc di chuyển tàu thuyền qua eo biển Hormuz) sẽ được tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không,” Tổng thống viết trên Truth Social.
Việc tạm dừng nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm hộ tống các tàu thương mại qua eo biển Hormuz — bắt đầu từ sáng sớm thứ Hai 04/5 — diễn ra trong bối cảnh lực lượng vũ trang Iran đã phóng drone và tên lửa vào các mục tiêu quân sự của Mỹ trong khu vực, và quân đội Mỹ đã đáp trả bằng cách đánh chìm 6 tàu nhỏ cao tốc của Iran.
Trước đó trong ngày thứ Ba 05/5, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói rằng lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran vẫn đang được duy trì, nhưng ông nhấn mạnh rằng Project Freedom chỉ là một biện pháp phòng thủ tạm thời nhằm khôi phục hoạt động vận chuyển qua eo biển, vốn đã bị Iran làm tê liệt trong nhiều tuần.
“Đây là hoạt động riêng biệt với Operation Epic Fury,” Hegseth nói với báo chí tại Ngũ Giác Đài, trong khi Ngoại trưởng Marco Rubio sau đó cho biết tại Tòa Bạch Ốc rằng Operation Epic Fury đã kết thúc.
Rubio cũng chỉ trích chính quyền Iran là có các lãnh đạo “điên rồ” và cảnh báo họ không nên thử thách Trump khi căng thẳng gia tăng ở eo biển Hormuz.
“Đây không phải là một chiến dịch tấn công. Đây là một chiến dịch phòng thủ. Điều đó có nghĩa rất đơn giản: sẽ không có nổ súng trừ khi chúng tôi bị tấn công trước,” Rubio nói.
Project Freedom được thực hiện bởi một số tàu khu trục Hải quân Mỹ cùng các tài sản quân sự trên không và trên bộ, với khoảng 15.000 thủy thủ trong khu vực do Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) phụ trách.
Hai tàu thương mại của Mỹ cùng các tàu khu trục đã đi qua eo biển, Hegseth cho biết vào sáng thứ Ba.
“Chúng tôi biết Iran đang xấu hổ vì điều này,” Hegseth nói. “Họ nói họ kiểm soát eo biển — nhưng họ không kiểm soát. Các tàu Mỹ đã dẫn đầu, cả thương mại và quân sự, chịu rủi ro ban đầu ở tuyến đầu — như người Mỹ luôn làm. Hiện tại, hàng trăm tàu từ khắp thế giới đang xếp hàng để đi qua.”
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, cho biết tính đến sáng thứ Ba, có hơn 1.500 tàu với khoảng 22.500 thủy thủ đang bị “mắc kẹt” trong Vịnh Ba Tư. Đã có 10 thủy thủ trong số các tàu bị kẹt nầy đã chết do bệnh tật và thiếu thốn thực phẩm.
“CENTCOM đã thiết lập một khu vực an ninh tăng cường ở phía nam eo biển, hiện được bảo vệ bởi lực lượng Mỹ trên bộ, trên biển và trên không nhằm ngăn chặn các hành động gây hấn tiếp theo của Iran đối với vận tải thương mại,” Caine nói.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm thứ Tư kêu gọi mở lại Eo biển Hormuz
Khi việc đóng cửa tuyến đường này đã khiến tàu chở dầu và các tàu hàng khác bị mắc kẹt suốt hai tháng trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran; hôm nay Tổng thống Pháp Emanuel Macron trên nền tảng mạng xã hội X, cho biết ông đã gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ông Macron “bày tỏ lo ngại sâu sắc về sự leo thang đang diễn ra và lên án các cuộc tấn công vô lý nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của UAE và một số tàu thuyền,” theo nội dung bài đăng được dịch từ tiếng Pháp.
“Các bên phải dỡ bỏ phong tỏa eo biển ngay lập tức và vô điều kiện,” ông nói tiếp. “Chúng ta cần khôi phục bền vững chế độ tự do hàng hải hoàn toàn như trước khi xung đột xảy ra.”
Ông Macron cho biết ông dự định trao đổi với Tổng thống Donald Trump về đề xuất hòa bình của Iran. Ông cũng nói rằng việc “triển khai sẵn tàu sân bay Charles de Gaulle”, hiện đang tham gia hộ tống tàu thuyền qua eo biển một cách an toàn trong khuôn khổ nhiệm vụ đa quốc gia, sẽ “giúp khôi phục niềm tin của các chủ tàu và công ty bảo hiểm.”
“Việc khôi phục sự ổn định tại eo biển sẽ giúp thúc đẩy các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân, tên lửa đạn đạo và tình hình khu vực,” bài đăng kết luận. “Người châu Âu, những bên mà việc dỡ bỏ trừng phạt phụ thuộc vào họ, sẽ tham gia vào tiến trình này.”
Bài đăng của ông Macron được đưa ra trong bối cảnh ông và các nhà lãnh đạo châu Âu khác chủ yếu đứng ngoài quan sát khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Tuy nhiên, việc gián đoạn tại Eo biển Hormuz đã ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu, khi châu Âu có nguy cơ thiếu nhiên liệu máy bay nếu tình trạng đóng cửa kéo dài.
Ông Trump đe dọa sẽ nối lại các cuộc không kích nếu thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đổ vỡ. Phiên bản mới nhất của một bản ghi nhớ dài một trang giữa hai bên sẽ tạo ra khoảng thời gian 30 ngày để đàm phán một thỏa thuận chi tiết hơn nhằm mở lại Eo biển Hormuz, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ, theo Axios.
Tổng thống Trump đăng trên Truth Social hôm thứ Tư 06/5 rằng nếu đạt được thỏa thuận — “dù đó có thể là một giả định lớn” — thì “chiến dịch Epic Fury vốn đã mang tính huyền thoại sẽ chấm dứt, và lệnh phong tỏa hiệu quả cao sẽ cho phép Eo biển Hormuz được MỞ CHO TẤT CẢ, bao gồm cả Iran.”
Việc chấm dứt Chiến dịch Epic Fury sẽ nhấn mạnh nỗ lực của ông Trump nhằm kết thúc xung đột sau khi nó gây ra những khó khăn kinh tế liên quan đến eo biển, nơi khoảng 20% lượng dầu xuất khẩu của thế giới đi qua.
Ông Trump cũng đã tạm dừng chiến dịch Project Freedom của Mỹ hôm thứ Ba — một nỗ lực phòng thủ tạm thời nhằm cho phép hoạt động vận tải biển an toàn được khôi phục sau nhiều tuần bị Iran gián đoạn. Ít nhất hai tàu thương mại của Mỹ, cùng với các tàu khu trục Mỹ, đã đi qua eo biển, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết hôm thứ Ba.
Trump cảnh báo Iran phải đạt được thỏa thuận.
Trump dừng “Dự án Tự do” ở eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Rubio và Hegseth ca ngợi thành công quân sự.
Trong bối cảnh Mỹ và Iran được cho là đang tiến gần đến một thỏa thuận hòa bình, Tổng thống Trump sáng thứ Tư 06/5 đã cảnh báo Cộng hòa Hồi giáo Iran này phải đi đến thống nhất. “Nếu họ không đồng ý, việc ném bom sẽ bắt đầu, và đáng tiếc là sẽ ở mức độ và cường độ cao hơn nhiều so với trước đây,” ông Trump đăng trên Truth Social.
Mỹ và Iran đang tiến gần tới một thỏa thuận về một bản ghi nhớ dài một trang nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hai tháng và thiết lập khuôn khổ cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran, theo một nguồn tin am hiểu các cuộc đàm phán nói với NewsNation, mạng lưới liên kết của The Hill.
Quân đội Mỹ tấn công tàu chở dầu treo cờ Iran cố phá vỡ lệnh phong tỏa hải quân.
Quân đội Mỹ đã vô hiệu hóa một tàu chở dầu không chở hàng treo cờ Iran vào sáng thứ Tư 06/5 sau khi con tàu này cố gắng phá vỡ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, trong bối cảnh Washington và Tehran dường như đang đạt được tiến triển trong việc chấm dứt xung đột.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tàu chở dầu M/T Hasna đang di chuyển trong vùng biển quốc tế hướng về một cảng của Iran ở Vịnh Oman. Thủy thủ đoàn đã không tuân theo nhiều cảnh báo rằng họ đang vi phạm lệnh phong tỏa, vì vậy lực lượng Mỹ đã bắn nhiều loạt đạn từ pháo 20 mm trên máy bay F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ để vô hiệu hóa bánh lái của tàu.
Chiếc F/A-18 Super Hornet cất cánh từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln, một trong hai tàu sân bay đang hoạt động trong khu vực CENTCOM, góp phần thực thi lệnh phong tỏa.
“Lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu cố gắng vào hoặc rời các cảng của Iran vẫn hoàn toàn có hiệu lực,” CENTCOM cho biết trong một tuyên bố. “Lực lượng CENTCOM tiếp tục hành động một cách thận trọng và chuyên nghiệp để đảm bảo việc tuân thủ.”
Tàu Hasna, dài hơn 330 mét và rộng 58 mét, là một tàu chở dầu thô, đã đi qua Biển Laccadive ngoài khơi Maldives gần ba tuần trước, theo dữ liệu hàng hải.
Trong những tuần gần đây, quân đội Mỹ đã chặn và thu giữ các tàu chở dầu liên quan đến Iran và Venezuela ở Ấn Độ Dương và gần eo biển Hormuz.
Việc vô hiệu hóa tàu Hasna diễn ra khi chính quyền Trump tuyên bố chấm dứt “Dự án Tự do” — một nỗ lực hộ tống tàu qua eo biển Hormuz trong bối cảnh Iran kiểm soát tuyến đường này — vào cuối ngày thứ Ba. Các báo cáo xuất hiện sáng thứ Tư cho thấy Washington và Tehran đang tiến gần đến một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột.
Mặc dù có tiến triển trong việc đạt được thỏa thuận với Iran, Tổng thống Trump cảnh báo hôm thứ Tư rằng quân đội Mỹ có thể nối lại các cuộc không kích trong nước Iran nếu thỏa thuận thất bại.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng cảnh báo rằng nếu Iran không sẵn sàng thực hiện cam kết hoặc đạt được thỏa thuận, Ngũ Giác Đài sẵn sàng tái khởi động các hành động quân sự theo chỉ đạo của Trump.
“Chúng tôi hy vọng điều đó sẽ không xảy ra, nhưng Đô đốc Brad Cooper và lực lượng của chúng tôi đã sẵn sàng hành động,” Hegseth nói với các phóng viên tại Ngũ Giác Đài.
Theo CENTCOM, kể từ khi chiến dịch phong tỏa bắt đầu vào tháng trước, quân đội Mỹ đã buộc 52 tàu thương mại phải quay đầu hoặc trở lại cảng.
Trump bất ngờ chuyển hướng nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran
Tổng thống Trump đã tuyên bố chấm dứt đột ngột chiến dịch nhằm phá vỡ sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz vào tối thứ Ba 05/5, chỉ vài giờ trước khi xuất hiện các báo cáo cho thấy Washington và Tehran đang tiến gần đến một khuôn khổ thỏa thuận để kết thúc chiến tranh.
Tổng thống cũng tiếp tục đe dọa sẽ nối lại các cuộc không kích nếu thỏa thuận thất bại, nhưng các động thái của ông cho thấy mong muốn tìm lối thoát trong bối cảnh áp lực kinh tế và chính trị gia tăng.
Theo Axios, phiên bản mới nhất của một bản ghi nhớ dài một trang giữa hai bên sẽ tạo ra khoảng thời gian 30 ngày để đàm phán một thỏa thuận chi tiết hơn nhằm mở lại eo biển Hormuz, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ. Trong thời gian này, cả hai bên sẽ nới lỏng việc phong tỏa tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
“Giả sử Iran đồng ý với những gì đã được thống nhất — điều này có thể là một giả định lớn — thì chiến dịch ‘Cơn thịnh nộ sử thi’ sẽ kết thúc, và việc phong tỏa hiệu quả sẽ cho phép eo biển Hormuz MỞ CỬA CHO TẤT CẢ, bao gồm cả Iran,” Trump viết trên mạng xã hội.
“Nếu họ không đồng ý, việc ném bom sẽ bắt đầu lại, và đáng tiếc là ở mức độ và cường độ cao hơn trước.”
Hein Goemans, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Rochester, tỏ ra hoài nghi rằng hai bên có sẵn sàng nhượng bộ để đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài hay không.
Dù Iran có cam kết gì về việc mở lại eo biển Hormuz, tất cả các bên giờ đây đều nhận thức rằng quân đội Iran có thể đóng eo biển này bất cứ lúc nào, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường năng lượng toàn cầu.
“Đây có thể là một chiến thắng quân sự của Mỹ, nhưng lại là một chiến thắng ngoại giao của Iran,” ông nói.
Về đàm phán hạt nhân, bản ghi nhớ một trang vẫn để lại nhiều chi tiết quan trọng chưa được quyết định.
Các quan chức cho biết khuôn khổ thỏa thuận hạt nhân tương tự như thỏa thuận dưới thời chính quyền Obama mà Trump đã hủy bỏ trước đây, với thời hạn 10 –15 năm hạn chế làm giàu uranium.
Trump có thể đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ từ Israel và các nhân vật “diều hâu” trong đảng của mình nếu ông dỡ bỏ trừng phạt Iran mà không có cam kết chắc chắn về việc chấm dứt chương trình hạt nhân.
Các cuộc đàm phán cũng có thể thất bại vào phút chót, như đã xảy ra nhiều lần trước đó.
Tháng trước, sau 21 giờ đàm phán tại Islamabad (Pakistan), hai bên vẫn không đạt được thỏa thuận.
Phó Tổng thống Vance cho biết vẫn còn nhiều khác biệt lớn, trong đó vấn đề chính là yêu cầu của Mỹ buộc Iran từ bỏ chương trình hạt nhân.
Nếu đàm phán lại thất bại, Trump dường như sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công. Các quan chức quân sự Mỹ đã trình bày các phương án tấn công “ngắn và mạnh” vào Iran.
Tuy nhiên, tiến triển trong đàm phán đã đủ để khiến Trump tạm dừng “Project Freedom” — chiến dịch giúp hàng trăm tàu mắc kẹt rời khỏi eo biển Hormuz — nhằm tạo điều kiện hoàn tất thỏa thuận.
Cả Mỹ và Iran đều đang chịu áp lực kinh tế lớn. Giá xăng tại Mỹ đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm, trong khi Iran đối mặt với lạm phát và nghèo đói gia tăng do bị phong tỏa xuất khẩu năng lượng.
Trung Quốc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy chấm dứt xung đột. Trong cuộc gặp giữa ngoại trưởng hai nước tại Bắc Kinh, Trung Quốc nhấn mạnh rằng việc chấm dứt chiến sự là cấp bách và cần tiếp tục đàm phán.
Trump cũng đang chuẩn bị cho cuộc gặp quan trọng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 15/5 sắp tới.
Hegseth bác bỏ tin Iran có “cá heo cảm tử”, nhưng nói Mỹ có thể có.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, hôm thứ Ba đã bác bỏ thông tin rằng Iran có “cá heo cảm tử”. Tuy nhiên, Hegseth không loại trừ khả năng quân đội Mỹ có loại cá heo chiến lược này.
Khi một phóng viên tại buổi họp báo hôm thứ Ba hỏi liệu Iran có cá heo cảm tử hay không, ông Caine mỉm cười và nói: “Tôi chưa từng nghe chuyện cá heo cảm tử.”
Ông nói thêm: “Giống như cá mập gắn tia laser vậy,” ám chỉ bể cá mập của Dr. Evil trong bộ phim năm 2002 “Austin Powers in Goldmember.”
Sau đó, Hegseth với vẻ mỉm cười chen vào: “Tôi không thể xác nhận hay phủ nhận việc chúng tôi có cá heo cảm tử hay không, nhưng tôi có thể xác nhận là họ thì không,” ám chỉ Iran.
Trên thực tế, Hải quân Mỹ có một Chương trình Động vật Biển, huấn luyện cá heo mũi chai và sư tử biển California để “phát hiện, định vị, đánh dấu và thu hồi các vật thể” trong cảng, vùng ven biển và ở độ sâu ngoài khơi.
Hải quân đã huấn luyện cá heo và sư tử biển từ năm 1959, với chương trình này đặt tại Căn cứ Hải quân Point Loma từ những năm 1960. Bộ phận Trinh sát và Ngăn chặn thuộc Trung tâm Chiến tranh Thông tin Hải quân Thái Bình Dương quản lý chương trình.
“Một trong các nhiệm vụ của cá heo là tìm kiếm và đánh dấu vị trí các mìn dưới biển có thể đe dọa an toàn của tàu quân sự hoặc dân sự,” mô tả chương trình cho biết. “Cả cá heo và sư tử biển cũng hỗ trợ lực lượng an ninh phát hiện và bắt giữ những người bơi hoặc thợ lặn trái phép có thể gây hại cho nhân sự, tàu thuyền hoặc cơ sở cảng của Hải quân.”
Về việc Hải quân có sử dụng cá heo để hỗ trợ rà phá mìn ở eo biển Hormuz — nơi lực lượng Iran đã rải mìn trong hơn hai tháng qua — một nguồn tin quen thuộc với hoạt động này nói với CNN rằng điều đó không xảy ra.
Tuy nhiên, việc sử dụng cá heo được huấn luyện không chỉ giới hạn ở quân đội Mỹ.
Trong những tháng đầu của cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine, hải quân Nga đã triển khai cá heo để bảo vệ căn cứ hải quân ở Biển Đen, theo Viện Hải quân Mỹ. Báo cáo năm 2022 cho biết quân đội Nga đã đầu tư trở lại vào các chương trình động vật biển trong thập kỷ trước đó.
BBC đưa tin năm 2000 rằng Nga đã bán cá heo và các động vật thủy sinh được huấn luyện khác cho Cộng hòa Hồi giáo Iran. Các quan chức Iran cũng từng đe dọa triển khai cá heo mang mìn để đối phó với sự phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran, theo Wall Street Journal.
Nhưng nếu lời Hegseth là đúng, Iran không có cá heo cảm tử.
Giá dầu lao dốc khi có báo cáo về tiến triển trong đàm phán Mỹ – Iran
Giá dầu đã giảm mạnh vào giữa ngày thứ Tư 06/5 khi xuất hiện các báo cáo rằng Mỹ và Iran đang tiến gần đến một thỏa thuận về một bản ghi nhớ một trang, có thể dẫn đến việc mở lại eo biển Hormuz.
Giá dầu Brent – chuẩn quốc tế – đạt 101,75 USD vào lúc 11 giờ sáng (giờ EDT), trong khi dầu thô West Texas Intermediate (WTI) đạt 95,60 USD, theo Reuters.
Thị trường chứng khoán cũng tăng mạnh khi nhà đầu tư phản ứng trước khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình ở Trung Đông.
“Tôi cho rằng nếu Iran đồng ý thực hiện những gì đã được thống nhất – điều này có thể là một giả định lớn – thì ‘Cơn thịnh nộ huyền thoại’ đã gần như kết thúc, và ‘phong tỏa rất hiệu quả’ sẽ cho phép eo biển Hormuz mở cửa cho tất cả, bao gồm cả Iran,” Tổng thống Trump viết trong bài đăng trên Truth Social sáng thứ Tư.
“Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu, và đáng tiếc là ở mức độ và cường độ cao hơn nhiều so với trước đây,” ông nói thêm.
Người tiêu dùng Mỹ vẫn đang phải đối mặt với giá xăng tăng cao do việc eo biển Hormuz bị phong tỏa trong nhiều tháng, gây rối loạn chuỗi cung ứng vận chuyển và nguồn năng lượng.
Giá xăng trung bình toàn quốc cho nhiên liệu thường khoảng 4,53 USD/gallon vào sáng thứ Tư, theo AAA.
Mức trung bình này tăng 31 cent trong tuần qua, theo Associated Press.
Khi chi phí tăng, các nhà phân tích cho rằng nỗ lực ngăn chặn tàu Iran đi qua eo biển Hormuz đã góp phần làm giá nhiên liệu tại Mỹ tăng lên.
“Iran trước đây đã đưa một lượng dầu bất thường lớn ra thị trường toàn cầu, điều đó giúp giữ giá ở mức ổn định,” ông Jim Krane, nhà nghiên cứu năng lượng tại Viện Baker thuộc Đại học Rice, nói với AP.
“Chính quyền Trump quyết định trừng phạt Iran và gây áp lực bằng cách chặn xuất khẩu của họ, nên tất nhiên điều đó gây áp lực lên Iran, nhưng cũng gây áp lực lên giá dầu toàn cầu và đẩy giá tăng lên. Đó có lẽ là một yếu tố lớn,” ông nói thêm.
Thuế liên bang và tiểu bang cũng góp phần làm tăng giá xăng.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết thuế liên bang và tiểu bang chiếm 17,4% giá bán lẻ xăng trung bình trong giai đoạn 2016–2025. Tuy nhiên, hơn một nửa giá trung bình trong giai đoạn đó đến từ chi phí dầu thô.
Quân đội Mỹ đã khai hỏa vào một tàu chở dầu của Iran
Vào thứ Tư hôm nay 06/5, quân đội Mỹ đã khai hỏa bắn vào một chiếc tàu chở dầu thô mang cờ Iran trong bối cảnh hai nước dường như đang tiến gần hơn đến một thỏa thuận ban đầu nhằm chấm dứt chiến tranh. Tổng thống Donald Trump đang tìm cách gây sức ép buộc Tehran đạt được một thỏa thuận.
Một máy bay chiến đấu đã bắn hỏng bánh lái của con tàu tại Vịnh Oman khi nó cố vượt qua lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (U.S. Central Command) cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội.
Cuộc tấn công xảy ra trong lúc Iran và Mỹ chính thức đang trong một lệnh ngừng bắn. Trump đã đe dọa Tehran sẽ bị một đợt ném bom mới nếu không đạt được thỏa thuận bao gồm việc mở cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng.
Trump đăng trên mạng xã hội rằng cuộc chiến kéo dài hai tháng có thể sớm kết thúc và việc vận chuyển dầu mỏ, khí đốt tự nhiên bị gián đoạn bởi xung đột có thể được nối lại. Tuy nhiên, ông nói điều đó phụ thuộc vào việc Iran có chấp nhận một thỏa thuận được báo cáo hay không, nhưng ông không nêu chi tiết.
“Nếu họ không đồng ý, việc ném bom Iran sẽ bắt đầu,” Trump viết.
Israel tấn công Beirut lần đầu kể từ lệnh ngừng bắn
Trong khi đó, Israel đã tấn công vùng ngoại ô phía nam Beirut lần đầu tiên kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn được công bố hôm 17/4. Giao tranh vẫn tiếp diễn ở miền nam Lebanon kể từ đó.
Đợt tấn công gần nhất ở Beirut là vào ngày 8/4, khi một loạt cuộc không kích lớn của Israel khiến hơn 350 người thiệt mạng. Hơn 2.500 người đã chết ở Lebanon kể từ khi xung đột bắt đầu ngày 2/3, hai ngày sau khi Israel và Mỹ phát động chiến tranh chống Iran.
Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết cuộc tấn công hôm thứ Tư 06/5, diễn ra không có cảnh báo, nhằm vào một chỉ huy thuộc Lực lượng Radwan của Hezbollah. Hezbollah chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.
Trump gợi ý Mỹ có thể ép Iran đạt thỏa thuận
Trump khẳng định hôm thứ Tư rằng các quan chức Iran muốn chấm dứt chiến tranh.
“Chúng tôi đang làm việc với những người rất muốn đạt được một thỏa thuận, và chúng ta sẽ xem liệu họ có thể đạt được một thỏa thuận phù hợp với chúng tôi hay không,” ông nói tại Tòa Bạch Ốc.
Ông cũng gợi ý rằng Mỹ có thể cuối cùng sẽ áp đặt một thỏa thuận.
“Nếu họ không đồng ý, việc ném bom sẽ bắt đầu,” Trump nói trên mạng xã hội, “và đáng tiếc là nó sẽ ở mức độ cao hơn và dữ dội hơn trước.”
Tòa Bạch Ốc tin rằng đang tiến gần đến một thỏa thuận với Iran dựa trên một bản ghi nhớ một trang nhằm kết thúc chiến tranh, theo Axios. Tuy nhiên, chưa có thỏa thuận chính thức nào, nhưng các điều khoản bao gồm: tạm dừng làm giàu uranium của Iran, dỡ bỏ trừng phạt của Mỹ, giải ngân tài sản Iran bị phong tỏa và mở lại eo biển cho tàu thuyền.
Bộ Ngoại giao Iran nói trên truyền hình nhà nước rằng Tehran đã “kiên quyết bác bỏ” các đề xuất của Mỹ được Axios đưa tin, nhưng vẫn đang xem xét đề xuất mới nhất.
Lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Tehran phần lớn vẫn được duy trì từ ngày 8/4. Pakistan đã tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp giữa hai bên vào tháng trước nhưng không đạt được thỏa thuận.
Mỹ tạm dừng nỗ lực mở hành lang an toàn
Trump đã tăng áp lực lên Tehran một ngày sau khi tạm dừng nỗ lực ngắn hạn nhằm mở hành lang an toàn cho tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường quan trọng cho dầu mỏ, khí đốt, phân bón và các sản phẩm dầu khí trước chiến tranh.
Chỉ có hai tàu thương mại treo cờ Mỹ được biết đã đi qua tuyến đường do Mỹ bảo vệ sau khi nó mở lại vào thứ Hai 04/5. Quân đội Mỹ cho biết đã đánh chìm 6 tàu nhỏ cao tốc của Iran bị coi là đe dọa tàu dân sự.
Việc Iran gần như đóng cửa eo biển đã khiến giá nhiên liệu tăng vọt, làm rung chuyển kinh tế toàn cầu và gây áp lực lớn lên nhiều quốc gia, trong đó có các cường quốc như Trung Quốc.
Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn toàn diện sau cuộc gặp với đặc phái viên Iran tại Bắc Kinh. Ông Vương Nghị nói Trung Quốc “rất đau buồn” trước xung đột.
Trung Quốc có quan hệ kinh tế và chính trị gần gũi với Iran, tạo cho nước này vị thế ảnh hưởng đặc biệt. Chính quyền Trump đang gây sức ép để Trung Quốc sử dụng quan hệ đó nhằm thúc đẩy Iran mở lại eo biển.
Iran thăm Trung Quốc trước Trump
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã thăm Trung Quốc trước chuyến đi dự kiến của Trump tới Bắc Kinh.
Trump dự kiến sẽ tham dự một hội nghị cấp cao quan trọng vào ngày 14 và 15 tháng 5 với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trump là tổng thống Mỹ gần đây nhất từng thăm Trung Quốc vào năm 2017.
“Chúng tôi tin rằng một lệnh ngừng bắn toàn diện là điều cấp thiết, và việc nối lại xung đột là không thể chấp nhận được,” ông Vương Nghị nói trong một đoạn video về cuộc gặp.
Ngoại trưởng Trung Quốc cho biết cuộc xung đột “không chỉ gây ra tổn thất nghiêm trọng cho người dân Iran, mà còn tác động nặng nề đến hòa bình khu vực và toàn cầu.”
Araghchi nói với truyền hình nhà nước Iran rằng chuyến thăm của ông bao gồm thảo luận về eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân của Iran và các lệnh trừng phạt áp đặt lên Tehran.
Trump đã yêu cầu Iran thu hẹp đáng kể chương trình hạt nhân gây tranh cãi của nước này.
Một tuyên bố đăng trên trang web của Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Trung Quốc coi trọng cam kết của Iran không theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời khẳng định “quyền hợp pháp của nước này trong việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.”
US Boeing KC-135 biến mất trên bầu trời Qatar.
Một chiếc Boeing KC-135 Stratotanker của Mỹ được cho là đã mất tích trên không phận Qatar. Máy bay đã phát tín hiệu khẩn cấp khi bay qua khu vực Vịnh Ba Tư gần Iran. Đây là loại máy bay được gọi là “trạm xăng bay”, chuyên tiếp nhiên liệu trên không, và đang hỗ trợ các hoạt động của Mỹ tại khu vực Tây Á.
Nhưng điều gì đã xảy ra? Chúng ta biết gì về KC-135?
Báo Hindustan Times dẫn dữ liệu từ Flightradar24 và hãng tin Tasnim cho biết chiếc Boeing KC-135 Stratotanker đã phát tín hiệu khẩn cấp “7700” khi bay gần Iran.
Máy bay cất cánh từ căn cứ không quân Al Dhafra ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và sau đó biến mất khỏi radar khi đang bay qua Qatar.
Theo báo này, tín hiệu “7700” cho thấy tình huống khẩn cấp trong chuyến bay, tuy nhiên chưa có xác nhận từ Ngũ Giác Đài hoặc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) rằng máy bay đã gặp tai nạn hoặc rơi.
Ngoài ra, tín hiệu khẩn cấp “7700” cũng thường xuất hiện trong bối cảnh bị gây nhiễu GPS hoặc hệ thống điện tử do căng thẳng trong khu vực.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
